Kibernetika
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Mashinalar, tirik organizmlar va jamiyatda axborotni qabul qilish, uzatish va undan boshqarishda foydalanishning umumiy qonuniyatlarini oʻrganuvchi fan.→ Maşinalar, tirik organizmlar va jamiyatda axborotni qabul qiliş, uzatiş va undan boşqarişda foydalanişning umumiy qonuniyatlarini örganuvçi fan. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
13 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Kibernetika→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 67
Sabab: Birinçi matn — SI yuklaşi
+ Kibernetika — murakkab boşqaruv tizimlarida, xoh maşina, xoh tirik organizm yoki jamiyat bölsin, axborotni oliş, saqlaş, özgartiriş va uzatişning umumiy qonuniyatlari haqidagi fan. Inglizça Vikipediyada u teskar…
+ ## Nimani örganadi
+ Atama qadimgi yunonça *kybernetes* — «kema boşqaruvçisi, rulçi» sözidan olingan. Kema boşqarilganda rul holati uning ta'siriga qarab doimiy töğrilanadi va şamol yoki oqimga qaramay yönaliş saqlanadi; inglizça…
+ Rus tilidagi Vikipediyaga köra, kibernetika obyekti — barça boşqariladigan tizimlar; prinsipda boşqarib bölmaydigan tizimlar uning predmetiga kirmaydi. Kibernetik tizimlar moddiy tabiatidan qat'i nazar abstrakt kör…
+ Özbek tilidagi Vikipediyaga köra, kibernetika asosida axborot tuşunçasi yotadi. Boşqaruvda ikki obyekt — boşqariş obyekti va boşqaruvçi tizim özaro ta'sirlaşadi: boşqaruvçi tizim ijro etuvçi mexanizmlar orq…
+ Fanning ta'riflari turliça. Norbert Viner uni «hayvon va maşinadagi boşqaruv va aloqa» haqidagi fan deb atagan; Andrey Kolmogorov — axborotni qabul qila oladigan, saqlaydigan va boşqariş uçun qayta işlaydigan har …
+ ## Tarixi
+ Rus tilidagi Vikipediyaga köra, Qadimgi Yunonistonda rulçilik san'atini anglatgan bu söz köçma ma'noda şaharni boşqaruvçi davlat arbobining mahoratini bildira boşlagan. Platon uni qaysi asarida qöllagani borasi…
+ Rus tilidagi Vikipediya qadimgi yunon mexanigi Ktesibiyning suv soatini birinçi avtomatik rostlovçi qurilma deb ataydi. 18-asr oxirida Jeyms Uattning buğ maşinasiga markazdan qoçma rostlagiç örnatilgan, 1868-yilda…
+ Inglizça Vikipediyaga köra, 1943-yilda ikki asosiy maqola çiqdi: Arturo Rozenblyut, Norbert Viner va Julian Bigelouning «Xulq, maqsad va teleologiya» hamda Uorren Makkalok va Uolter Pittsning asabiy faoliyat mantiqiy …
+ 1950-yillarda kibernetika asosan texnik fan sifatida rivojlandi; Syan Syuesenning «Muhandislik kibernetikasi» (1954) avtomatlaştiriş böyiça asosiy kitobga aylandi. Sovet Ittifoqida fanga dastlab şubha bilan qaralgan…
+ Özbek tilidagi Vikipediyaga köra, Özbekistonda kibernetikani rivojlantirişga akademik V. Q. Qobulov boşçiligidagi olimlar hissa qöşgan.
+ ## Tarmoqlari va usullari
+ Özbek tilidagi Vikipediyaga köra, kibernetikaning nazariy özagini axborot, kodlaş, algoritmlar, avtomatlar, tizimlar, obrazlarni aniqlaş va formal tillar nazariyalari taşkil etadi. Uning qöllanişidan iqtisodiy, b…
+ Rus tilidagi Vikipediya tarmoqlarni yönalişlar böyiça sanaydi: biologiyada — biokibernetika, neyrokibernetika, bionika, tibbiy kibernetika; hisoblaş texnikasida — robototexnika, qaror qabul qilişni qöllab-quvvatla…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Kibernetika→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 67
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)