Kimyo
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Moddalar, ularning tarkibi va o‘zgarishlarini o‘rganadigan fan.→ Moddalar, ularning tarkibi va özgarişlarini örganadigan fan. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
11 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Kimyo — moddalarni, ularning tarkibi, tuzilishi, xossalari va reaksiyalar davomidagi oʻzgarishlarini oʻrganadigan fan. Ingliz tilidagi materialda u fizika va biologiya oraligʻida joylashgan tabiiy fan sifatida tavsiflana…
− Kimyoviy reaksiya — bir moddaning bir yoki bir necha boshqa moddaga aylanishi; uning asosida atomlar orasidagi kimyoviy bogʻlardagi elektronlarning qayta joylashuvi yotadi. Ingliz tilidagi materialga koʻra, atom kimyonin…
− Amaliy kimyoning boshlanishi insonning olov, terini oshlash va ovqat pishirish bilan bogʻliq dastlabki tajribalariga bogʻlanadi. Metallurgiya, kulolchilik, shishasozlik va boʻyoqchilik eramizdan oldin ham sezilarli rivoj…
− Alkimyo soʻzi arabcha al-kīmiyā orqali yevropa tillariga kirgan. Oʻrta asrlarda Jobir ibn Hayyon, Ibn Sino va Abu Bakr ar-Roziy alkimyogar sifatida tilga olinadi. Yevropa alkimyogarlari orasida Nikolas Flamel, Albertus M…
− Kimyo mustaqil fan sifatida XVI–XVII asrlarda shakllandi. 1661-yilda Robert Boyl «Skeptik kimyogar» asarini yozdi. XVIII asrda Stal flogiston nazariyasini ilgari surdi; Blek karbonat angidridni (1754), Kavendish vodorodn…
+ Kimyo — moddalarni, ularning tarkibi, tuzilişi, xossalari va reaksiyalar davomidagi özgarişlarini örganadigan fan. Ingliz tilidagi Vikipediyada u fizika va biologiya oraliğida joylaşgan tabiiy fan sifatida tavsifla…
+ Kimyoviy reaksiya — bir moddaning bir yoki bir neça boşqa moddaga aylanişi; uning asosida atomlar orasidagi kimyoviy boğlardagi elektronlarning qayta joylaşuvi yotadi. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, atom kimyon…
+ Amaliy kimyoning boşlanişi insonning olov, terini oşlaş va ovqat pişiriş bilan boğliq dastlabki tajribalariga boğlanadi. Metallurgiya, kulolçilik, şişasozlik va böyoqçilik eramizdan oldin ham sezilarli rivoj…
+ Alkimyo sözi arabça al-kīmiyā orqali yevropa tillariga kirgan. Örta asrlarda Jobir ibn Hayyon, Ibn Sino va Abu Bakr ar-Roziy alkimyogar sifatida tilga olinadi. Yevropa alkimyogarlari orasida Nikolas Flamel, Albertus M…
+ Kimyo mustaqil fan sifatida 16–17-asrlarda şakllandi. 1661-yilda Robert Boyl «Skeptik kimyogar» asarini yozdi. 18-asrda Stal flogiston nazariyasini ilgari surdi; Blek karbonat angidridni (1754), Kavendiş vodorodni (176…
8 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Kimyo→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 20
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Kimyo — moddalarni, ularning tarkibi, tuzilişi, xossalari va reaksiyalar davomidagi özgarişlarini örganadigan fan. Ingliz tilidagi materialda u fizika va biologiya oraliğida joylaşgan tabiiy fan sifatida tavsiflana…
+ ## Nimani örganadi
+ Kimyoning asosiy örganiş sohasi — modda. Modda jismlarning tarkibiy qismi sanaladi, moddalar esa öz navbatida atomlar va ionlardan tuzilgan. Moddani örganişda uning fizik xossalari (rangi, qattiqligi, ziçligi, hidi…
+ Kimyoviy reaksiya — bir moddaning bir yoki bir neça boşqa moddaga aylanişi; uning asosida atomlar orasidagi kimyoviy boğlardagi elektronlarning qayta joylaşuvi yotadi. Ingliz tilidagi materialga köra, atom kimyonin…
+ Moddalarning xossalarini biliş ulardan dori-darmon tayyorlaş, quvvat manbalarini yaratiş va yangi moddalar ixtiro qilişda qöl keladi. Şuningdek, kimyo inson organizmini va ba'zi kasalliklarning sabablarini tuşunis…
+ ## Tarixi
+ Amaliy kimyoning boşlanişi insonning olov, terini oşlaş va ovqat pişiriş bilan boğliq dastlabki tajribalariga boğlanadi. Metallurgiya, kulolçilik, şişasozlik va böyoqçilik eramizdan oldin ham sezilarli rivoj…
+ Nazariy qaraşlar ham şakllangan: Xitoyda asosiy elementlar (suv, olov, yoğoç, oltin, yer) haqida, Gretsiyada esa Levkipp va Demokritning atomizmi, Empedoklning suv, olov, havo va yer haqidagi ta'limoti paydo bölgan.…
+ Alkimyo sözi arabça al-kīmiyā orqali yevropa tillariga kirgan. Örta asrlarda Jobir ibn Hayyon, Ibn Sino va Abu Bakr ar-Roziy alkimyogar sifatida tilga olinadi. Yevropa alkimyogarlari orasida Nikolas Flamel, Albertus M…
+ Kimyo mustaqil fan sifatida XVI–XVII asrlarda şakllandi. 1661-yilda Robert Boyl «Skeptik kimyogar» asarini yozdi. XVIII asrda Stal flogiston nazariyasini ilgari surdi; Blek karbonat angidridni (1754), Kavendiş vodorodn…
+ ## Tarmoqlari va usullari
+ Materialda kimyoning keng tarmoqlari röyxati berilmagan, biroq bir qança yönaliş tilga olinadi. Kvant kimyosi kimyoviy birikmalarning tuzilişi, xossalari, reaktivligi va reaksiya mexanizmini kvant mexanikasi asosida…
+ Kimyo fizika va biologiya bilan çambarças boğliq; çegara sohalarini kvant kimyosi, kimyoviy fizika, fizik kimyo, geokimyo va biokimyo örganadi. Kimyo tajribaviy fan bölib, tadqiqotlar laboratoriyada olib boriladi; …
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q2329
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.