Laos tili
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Laos tili — Laosning rasmiy tili, tay tillari tarkibiga kiruvchi tonli va analitik til; adabiy shakli Vyentyan lahjasiga asoslangan.→ Laos tili — Laosning rasmiy tili, tay tillari tarkibiga kiruvçi tonli va analitik til; adabiy şakli Vyentyan lahjasiga asoslangan. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
14 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Uz.wikipedia materialida Laos tili xitoy-tibet oilasining tay guruhiga kiritilgan. Rus va ingliz tilidagi materiallarda esa u tay-kadai (kra-dai) til oilasiga mansub deyiladi. Ingliz tilidagi materialga koʻra, bu til jan…
− Laos tili Laosdan tashqari Tailandning shimoli-sharqida, Xitoyning janubi-sharqida, Kambodja, Vyetnam va Myanmada tarqalgan. Uz.wikipedia materialida bu tilda 18 mln kishi soʻzlashadi (1992) deyilgan. Rus tilidagi materi…
− Ingliz tilidagi materialga koʻra, laos tili Laosda turli etnik guruhlar oʻrtasida umumiy muloqot tili vazifasini ham bajaradi. Uni AQSH, Fransiya va Avstraliyadagi diaspora jamoalari ham ishlatadi.
− Laosda ikki xil yozuv qoʻllanadi: diniy matnlar uchun tham yozuvi va fuqarolik yozuvi — lao yozuvi. Tailanddagi laoslar tay yozuvidan foydalanadi. Ingliz tilidagi materialga koʻra, lao yozuvi — dastlabki tay yozuvlaridan…
− Ingliz tilidagi materialga koʻra, laolarning ajdodlari hozirgi Xitoyning janubi-sharqidan, xususan Guansi va Shimoliy Vyetnamdan koʻchgan janubi-gʻarbiy tay lahjalarida soʻzlashuvchilar edi. Koʻchish asosan 8–12-asrlarda…
− Lao va tay tillari xmer, sanskrit va pali oʻzlashmalarini umumiy manbalardan olgan. Ingliz tilidagi materialda ular oʻrtasidagi baʼzi fonetik farqlar ham keltirilgan, masalan, dastlabki *r tovushi laos tilida /h/, tay ti…
+ Uz.wikipedia maqolasida Laos tili xitoy-tibet oilasining tay guruhiga kiritilgan. Rus va ingliz tilidagi manbalarda esa u tay-kadai (kra-dai) til oilasiga mansub deyiladi. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, bu til janub…
+ Laos tili Laosdan taşqari Tailandning şimoli-şarqida, Xitoyning janubi-şarqida, Kambodja, Vyetnam va Myanmada tarqalgan. Uz.wikipedia maqolasida bu tilda 18 mln kişi sözlaşadi (1992) deyilgan. Rus tilidagi Vikiped…
+ Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, laos tili Laosda turli etnik guruhlar örtasida umumiy muloqot tili vazifasini ham bajaradi. Uni AQSH, Fransiya va Avstraliyadagi diaspora jamoalari ham işlatadi.
+ Laosda ikki xil yozuv qöllanadi: diniy matnlar uçun tham yozuvi va fuqarolik yozuvi — lao yozuvi. Tailanddagi laoslar tay yozuvidan foydalanadi. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, lao yozuvi — dastlabki tay yozuvlarid…
+ Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, laolarning ajdodlari hozirgi Xitoyning janubi-şarqidan, xususan Guansi va Şimoliy Vyetnamdan köçgan janubi-ğarbiy tay lahjalarida sözlaşuvçilar edi. Köçiş asosan 8–12-asrlar…
+ Lao va tay tillari xmer, sanskrit va pali özlaşmalarini umumiy manbalardan olgan. Ingliz tilidagi Vikipediyada ular örtasidagi ba'zi fonetik farqlar ham keltirilgan, masalan, dastlabki *r tovuşi laos tilida /h/, tay …
12 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 25
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Laos tili — Laosning rasmiy tili, tay tillari tarkibiga kiruvçi tonli va analitik til; adabiy şakli Vyentyan lahjasiga asoslangan.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Laos_tili→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 25
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Laos tili (laosça: ພາສາລາວ) — lao xalqining tili va Laos davlatining rasmiy tili. U tay tillari guruhiga mansub.
+ ## Tasnifi
+ Uz.wikipedia materialida Laos tili xitoy-tibet oilasining tay guruhiga kiritilgan. Rus va ingliz tilidagi materiallarda esa u tay-kadai (kra-dai) til oilasiga mansub deyiladi. Ingliz tilidagi materialga köra, bu til jan…
+ Laos tili tay va şan tillariga juda yaqin, ular bilan özaro tuşunarli.
+ ## Tarqalişi va sözlaşuvçilar
+ Laos tili Laosdan taşqari Tailandning şimoli-şarqida, Xitoyning janubi-şarqida, Kambodja, Vyetnam va Myanmada tarqalgan. Uz.wikipedia materialida bu tilda 18 mln kişi sözlaşadi (1992) deyilgan. Rus tilidagi materi…
+ Tailandning şimoli-şarqiy viloyatlarida Mekong daryosining öng qirğoğida yaşovçi taxminan 20 mln lao isan tilida gaplaşadi; u ba'zan laos tilining lahjasi hisoblanadi. Tailand adabiy tili ta'sirida isan tili laos…
+ Ingliz tilidagi materialga köra, laos tili Laosda turli etnik guruhlar örtasida umumiy muloqot tili vazifasini ham bajaradi. Uni AQSH, Fransiya va Avstraliyadagi diaspora jamoalari ham işlatadi.
+ ## Yozuvi
+ Laosda ikki xil yozuv qöllanadi: diniy matnlar uçun tham yozuvi va fuqarolik yozuvi — lao yozuvi. Tailanddagi laoslar tay yozuvidan foydalanadi. Ingliz tilidagi materialga köra, lao yozuvi — dastlabki tay yozuvlaridan…
+ ## Tarixi
+ Ingliz tilidagi materialga köra, laolarning ajdodlari hozirgi Xitoyning janubi-şarqidan, xususan Guansi va Şimoliy Vyetnamdan köçgan janubi-ğarbiy tay lahjalarida sözlaşuvçilar edi. Köçiş asosan 8–12-asrlarda…
+ 1354-yilda Fa Ngum hozirgi Laos va Isan hududidagi tay mamlakatlarini birlaştirib, Lan Xang qirolligini tuzgan. Xmer va xmer orqali sanskrit tili laos tiliga ta'sir qilişda davom etgan; qirol va yuqori darajali ruhoniy…
+ 16-asrda yozuvçilar xmer yozuvidan voz keçib, tay noy deb ataluvçi soddalaştirilgan yozuvni qabul qilgan; özgartirişlar bilan u hozirgi lao yozuvi sifatida saqlanib qolgan. Diniy adabiyot uçun Çiang Maydan nusxal…
+ Lao va tay tillari xmer, sanskrit va pali özlaşmalarini umumiy manbalardan olgan. Ingliz tilidagi materialda ular örtasidagi ba'zi fonetik farqlar ham keltirilgan, masalan, dastlabki *r tovuşi laos tilida /h/, tay ti…
+ ## Xususiyatlari
+ Laos tili tonli va izolyatsiyalovçi (analitik) til. Vyentyan lahjasida 6 ta ton bor, boşqa lahjalarda 5 tadan 7 tagaça.
+ Lahjalar uç guruhga bölinadi: şimoliy (Vyentyandan şimol va şimoli-şarqda), markaziy (Vyentyan, Xammuan, Borikxamsay viloyatlarida) va janubiy (Savannaxetdan mamlakat janubiy çegarasigaça). Lahjalar asosan foneti…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q9211
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.