Lima
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Lima — Peruning poytaxti va eng katta shahri, Tinch okean sohilida, Rimak, Chiyon va Lurin daryolari vodiylarida joylashgan.→ Lima — Peruning poytaxti va eng katta şahri, Tinç okean sohilida, Rimak, Çiyon va Lurin daryolari vodiylarida joylaşgan. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
5 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
11 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Ispanlar kelishidan oldin Rimak, Chiyon va Lurin daryolari vodiylarida Ichma qabilalari yashagan; XV asrda bu hudud Inklar imperiyasi tarkibiga kiritilgan. Rus va ingliz Vikipediyasiga koʻra, shahar hududida bundan oldin…
+ Ispanlar kelişidan oldin Rimak, Çiyon va Lurin daryolari vodiylarida Içma qabilalari yaşagan; 15-asrda bu hudud Inklar imperiyasi tarkibiga kiritilgan. Rus va ingliz Vikipediyasiga köra, şahar hududida bundan oldin…
15 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 52
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Lima — Peruning poytaxti va eng katta şahri, Tinç okean sohilida, Rimak, Çiyon va Lurin daryolari vodiylarida joylaşgan.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Lima→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 52
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Lima — Peruning poytaxti va eng yirik şahri, mamlakatning siyosiy, iqtisodiy va madaniy markazi. U Tinç okean sohilida, And toğlari etagida joylaşgan.
+ ## Tarixi
+ Ispanlar kelişidan oldin Rimak, Çiyon va Lurin daryolari vodiylarida Içma qabilalari yaşagan; XV asrda bu hudud Inklar imperiyasi tarkibiga kiritilgan. Rus va ingliz Vikipediyasiga köra, şahar hududida bundan oldin…
+ Şaharga 1535-yilda ispan konkistadori Fransisko Pisarro asos solgan va dastlab uni «Qirollar şahri» (Ciudad de los Reyes) deb atagan. Asos solingan sana manbalarda turliça berilgan: rus Vikipediyasida 18-yanvar, ingli…
+ 1543-yilda Peru ispan vitseqirolligi deb e'lon qilingaç, Lima Janubiy Amerikadagi ispan hukmronligining markaziga aylangan. 1687-yilgi kuçli zilzila şaharga katta zarar yetkazgan; 1746-yilgi zilziladan söng şahar ke…
+ ## Geografiyasi
+ Lima Tinç okean sohilida, Rimak, Çiyon va Lurin daryolari vodiylarida, And toğlari etagida joylaşgan. Tarixiy markaz okeandan taxminan 15 km uzoqlikda, Rimak daryosi böyida. Balandligi dengiz sathidan 0 dan 500 metr…
+ Iqlimi tropik, juda nam, ammo yoğin deyarli yöq; bunga sovuq Gumboldt oqimi ta'sir qiladi. Yozda örtaça harorat 23 °C, qişda 16 °C. Örtaça yillik yoğin miqdori taxminan 40 mm (özbek Vikipediyasi ma'lumoti).
+ ## Aholisi
+ Özbek Vikipediyasida aholisi 7,4 mln kişi (2000) deb berilgan. Rus Vikipediyasiga köra, şahar aholisi (şahar atrofi bilan) 9 mln dan ortiq. Ingliz Vikipediyasida 2023-yilgi hisob-kitobga köra şahar aholisi 10 092 …
+ 1940—1980 yillarda toğli hududlardan kelgan köçmançilar tufayli aholi 0,6 mln dan 4,8 mln gaça oşgan.
+ ## Iqtisodiyoti
+ Lima Peruning yirik moliyaviy va sanoat markazi. Rus Vikipediyasiga köra, şahar mamlakat yalpi içki mahsulotining uçdan ikki qismidan köpini beradi. Asosiy tarmoqlar: töqimaçilik, oziq-ovqat, neftni qayta işlaş,…
+ Pan-Amerika şossesi Lima orqali ötadi. Xorxe Çaves xalqaro aeroporti şahar markazidan 11 km şimoli-ğarbda joylaşgan. Kalyao porti Janubiy Amerikadagi yirik baliqçilik portlaridan biri. 2010-yilda El Metropolitano…
+ ## Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
+ Şaharda 1551-yilda taşkil etilgan San-Markos universiteti, fanlar akademiyalari, muzeylar, milliy kutubxona, teatrlar va botanika boği bor. Me'moriy yodgorliklardan Torre-Tagle saroyi (1795), sobor (1572—1797) va prez…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q2868
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.