Lockheed Martin

Lockheed Martin Corporation — AQShning mudofaa va aerokosmik mahsulotlar işlab çiqaruvçi korporatsiyasi. Boş qarorgohi Merilend ştatining Betesda (North Bethesda) şahrida joylaşgan. Kompaniya 1995-yilda Lockheed Corporation va Martin Marietta qöşilişi natijasida taşkil topgan.

Rusça manbaga köra, sovuq uruş tugagaç harbiy buyurtmalar kamaygan va mudofaa sanoati kompaniyalari örtasida qöşiliş va sotib olişlar yuz bergan. Lockheed va Martin Marietta örtasidagi muzokaralar 1994-yil martida boşlangan, taxminan 10 mlrd dollarlik qöşiliş 1994-yil 30-avgustda e'lon qilingan. Kelişuv 1995-yil 15-martda aksiyadorlar ma'qullagaç yakunlangan. Qöşiliş vaqtida korporatsiyada 170 ming kişi işlagan, 1995-yil örtalariga kelib xodimlar soni 130 ming kişiga qisqartirilgan (rusça manba).

1996-yil aprelida Lockheed Martin Loral Corporation'ning mudofaa elektronikasi bölinmasini 9,1 mlrd dollarga sotib oldi. 1998-yil 16-iyulda Northrop Grumman bilan 8,3 mlrd dollarlik qöşiliş rejasidan voz keçildi; inglizça manbaga köra, sababi hukumatning yangi guruh kuçayib ketişidan xavotiri edi.

2001-yilda kompaniya beşinçi avlod F-35 qiruvçi-bombardimonçi samolyotini işlab çiqiş şartnomasini yutdi; uning birinçi parvozi 2006-yil dekabrida bölgan. Inglizça manbaga köra, dastlabki buyurtma 3000 samolyotni taşkil etgan. 2001-yilda 2,1 mlrd dollarga Comsat sotib olingan (rusça manba). 2006-yilda NASA bilan «Orion» kosmik kemasini yaratiş böyiça şartnoma tuzilgan; inglizça manbada uning qiymati 3,9 mlrd dollar deb körsatilgan.

2015-yil noyabrida Sikorsky Aircraft vertolyot işlab çiqaruvçisini United Technologies'dan 9 mlrd dollarga sotib oliş yakunlandi. 2016-yilda axborot texnologiyalari bölinmasi (IS&GS) Leidos Holdings'ga sotildi. 2019-yil mayida kompaniya NASAning «Artemida» Oy dasturi doirasida kosmik apparat prototiplarini işlab çiqiş uçun tanlangan kompaniyalar röyxatiga kirdi. X-59 tovuşdan tez samolyoti 2019-yilda NASA bilan hamkorlikda işlab çiqila boşlangan, 2021-yilda yiğib bölingan, 2024-yil yanvarida taqdim etilgan, birinçi sinov parvozi 2025-yil oktabrida Kaliforniyada ötgan (rusça manba).

Inglizça manbaga köra, kompaniya törtta bölinmaga ega: Aeronautics, Missiles and Fire Control, Rotary and Mission Systems hamda Space. Rusça manba 2021-yil holatiga bölinmalarni quyidagiça tavsiflaydi:

• Aeronavtika — harbiy samolyotlar (F-35 Lightning II, C-130 Hercules, F-16 Fighting Falcon, F-22 Raptor);
• Raketalar va öt boşqaruvi tizimlari — raketa majmualari, şu jumladan giperovoz raketalar, nişonga yönaltiriş tizimlari;
• Vertolyotlar va razvedka — Sikorsky vertolyotlari, razvedka ma'lumotlari va kiberxavfsizlik uçun texnika va dasturlar;
• Kosmik dasturlar — sun'iy yöldoşlar, Trident II raketalari, GPS modernizatsiyasi, «Orion» kemasi.

Kompaniya şuningdek MIM-104 Patriot havo hujumidan mudofaa tizimi va uning PAC-3 MSE tutib oluvçi raketasini işlab çiqaradi. Inglizça manbaga köra, 2026-yilda kompaniya PAC-3 MSE işlab çiqarişini ön yillik oxiriga kelib yiliga 2000 taga yetkaziş rejasini e'lon qilgan. Kompaniya Energetika vazirligi va NASA uçun ham pudratçi; Collier Trophy mukofotini olti marta olgan. Rusça manbaga köra, kompaniya United Launch Alliance (Boeing bilan) kabi qöşma korxonalarda iştirok etadi va Prepar3D aviasimulyatorini işlab çiqaradi.

• 2021-yilda tuşum 67 mlrd dollar; uning 71 foizi AQSh hukumati buyurtmalariga, şundan 62 foizi Mudofaa vazirligiga töğri kelgan; tijorat mahsuloti atigi 1 foiz bergan (rusça manba).
• Harbiy mahsulot tuşumning 96 foizini taşkil etgan (rusça manba).
• 2022-yilda Fortune 500 röyxatida 55-örin, Forbes Global 2000 röyxatida 172-örin (rusça manba).
• 2024-yilda tuşumning 73 foizi federal hukumatdan, 65 foizi AQSh Mudofaa vazirligidan, 26 foizi F-35 sotuvidan kelgan (inglizça manba).

Aksiyalar Nyu-York fond birjasida savdo qilinadi. Rusça manbaga köra, aksiyalarning 75 foizdan köpi institutsional investorlarga tegişli; 2022-yil dekabr holatiga eng yirik egalari State Street Corporation (14,7 %), Vanguard Group (8,7 %), BlackRock (6,6 %) va Capital World Investors (4,7 %).

2013-yil 1-yanvardan boş direktor Marillyn Hewson bölgan (inglizça manba). 2021-yil martidan Jeyms Tayklet (James D. Taiclet) prezident, direktorlar kengaşi raisi va boş direktor lavozimida. Rusça manbada uning prezident va boş direktor bölgani 2020-yil iyunidan deyilgan; bundan oldin 2004–2020-yillarda American Tower Corporation'ni boşqargan.