luğat
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Lugʻat — soʻzlar yoki tushunchalar muayyan tartibda joylashtirilib, ularning maʼnosi, kelib chiqishi, tarjimasi kabi maʼlumotlar berilgan kitob.→ Luğat — sözlar yoki tuşunçalar muayyan tartibda joylaştirilib, ularning ma'nosi, kelib çiqişi, tarjimasi kabi ma'lumotlar berilgan kitob. - Nom · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
lugʻat→ luğat - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
3 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
10 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Inglizcha Vikipediyaga koʻra, maʼlum boʻlgan eng qadimgi lugʻatlar miloddan avvalgi taxminan 2300-yilga oid, shumer–akkad tilidagi ikki tilli soʻzlar roʻyxati yozilgan mixxat lavhalaridir; ular hozirgi Suriyadagi Ebla sh…
− Turkiy tillarga oid lugʻatlardan XII asrda Mahmud Koshgʻariy tugatgan «Devonu lugʻotit turk» tilga olinadi: unda taxminan 7500–8000 soʻz bor, u turkiy boʻlmagan musulmonlarga, ayniqsa abbosiy arablarga turkiy tilni oʻrga…
− Oʻzbekcha manbaga koʻra, XIX asrgacha arab–oʻzbek, fors–oʻzbek, turk–oʻzbek ikki tilliligiga asoslangan tarjima lugʻatlari mavjud boʻlgan, XX asrda ularga ingliz, nemis, ispan, hind, yapon tillari bilan tuzilgan lugʻatla…
− Lugʻatlarni ilmiy oʻrganish — leksikografiya inglizcha manbaga koʻra XX asrda alohida fan sifatida shakllangan. Kompyuter texnikasi rivojlanishi bilan elektron va onlayn lugʻatlar tobora keng tarqalmoqda.
+ Inglizça Vikipediyaga köra, ma'lum bölgan eng qadimgi luğatlar miloddan avvalgi taxminan 2300-yilga oid, şumer–akkad tilidagi ikki tilli sözlar röyxati yozilgan mixxat lavhalaridir; ular hozirgi Suriyadagi Ebla sh…
+ Turkiy tillarga oid luğatlardan 12-asrda Mahmud Koşğariy tugatgan «Devonu luğotit turk» tilga olinadi: unda taxminan 7500–8000 söz bor, u turkiy bölmagan musulmonlarga, ayniqsa abbosiy arablarga turkiy tilni örgat…
+ Özbekça manbaga köra, 19-asrgaça arab–özbek, fors–özbek, turk–özbek ikki tilliligiga asoslangan tarjima luğatlari mavjud bölgan, 20-asrda ularga ingliz, nemis, ispan, hind, yapon tillari bilan tuzilgan luğatlar…
+ Luğatlarni ilmiy örganiş — leksikografiya inglizça manbaga köra 20-asrda alohida fan sifatida şakllangan. Kompyuter texnikasi rivojlanişi bilan elektron va onlayn luğatlar tobora keng tarqalmoqda.
9 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 35
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Luğat — sözlar yoki tuşunçalar muayyan tartibda joylaştirilib, ularning ma'nosi, kelib çiqişi, tarjimasi kabi ma'lumotlar berilgan kitob.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Lug%CA%BBat→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 35
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Luğat — muayyan tilda mavjud sözlar (yoki morfemalar, söz birikmalari, iboralar) muayyan tartibda joylaştirilib, ularning kelib çiqişi, ma'nolari, yozilişi, talaffuzi, uslubiy mansubligi va boşqa tillarga tarjima…
+ ## Ta'rifi
+ Özbekça Vikipediya maqolasiga köra, luğatlar ma'naviy-madaniy sohada muhim örin egallaydi, ularda jamiyatning ma'lum davrda erişgan bilimlari aks etadi. Luğat öquvçiga muayyan hodisa haqida ma'lumot beradi, uni …
+ Ensiklopedik luğat sözlarning özini emas, ular orqali bildiriladigan predmet va tuşunçalarni izohlaydi. Lingvistik luğatning asosiy maqsadi esa sözning ma'nolarini va turli lisoniy xususiyatlarini oçib berişdir.…
+ ## Tarixi
+ Inglizça Vikipediyaga köra, ma'lum bölgan eng qadimgi luğatlar miloddan avvalgi taxminan 2300-yilga oid, şumer–akkad tilidagi ikki tilli sözlar röyxati yozilgan mixxat lavhalaridir; ular hozirgi Suriyadagi Ebla sh…
+ Turkiy tillarga oid luğatlardan XII asrda Mahmud Koşğariy tugatgan «Devonu luğotit turk» tilga olinadi: unda taxminan 7500–8000 söz bor, u turkiy bölmagan musulmonlarga, ayniqsa abbosiy arablarga turkiy tilni örga…
+ Özbekça manbaga köra, XIX asrgaça arab–özbek, fors–özbek, turk–özbek ikki tilliligiga asoslangan tarjima luğatlari mavjud bölgan, XX asrda ularga ingliz, nemis, ispan, hind, yapon tillari bilan tuzilgan luğatla…
+ Luğatlarni ilmiy örganiş — leksikografiya inglizça manbaga köra XX asrda alohida fan sifatida şakllangan. Kompyuter texnikasi rivojlanişi bilan elektron va onlayn luğatlar tobora keng tarqalmoqda.
+ ## Namunalari
+ Özbekça Vikipediyada luğat turlari va ularning namunalari quyidagiça keltirilgan:
+ - izohli luğat: «Özbek tilining izohli luğati» (1–2-jildlar, 1982); - etimologik luğat: Ş. Rahmatullayevning «Özbek tilining etimologik luğati» (2000); - dialektal luğat: «Özbek xalq şevalari luğati» (1971); -…
+ Özbek tilida haqiqiy ma'nodagi tarixiy luğat tuzilmagan, ammo E. Fozilovning xorazmiy yodgorliklarga bağişlangan asari ma'lum ma'noda tarixiy luğat deyilişi mumkin. Boşqa tillardan inglizça manbada Samuel Jonsonn…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q23622
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.