model

Model — reklama maqsadida tovarlarni (köpinça urfdagi kiyimlarni) jamoatçilikka namoyiş etuvçi şaxs. Inglizça manbaga köra, model rassom uçun natura bölib xizmat qilişi ham mumkin.

Model öz tanasi orqali boşqa odamning tanasini yoki tanaga oid badiiy tasavvurni ifodalaydi. Masalan, poyabzal uçun suratga tuşayotgan ayol öz oyoği orqali potensial xaridorlarning oyoğini namoyiş etadi. Şu bilan modellik portret uçun poza berişdan, şuningdek aktyorlik yoki raqs kabi boşqa ommaviy çiqişlardan farq qiladi. Odatda model şaxsiy fikrini bildirmaydi, uning obrösi va imidji muhim hisoblanadi.

Modellik turlari: tasviriy san'at, moda, glamur, fitnes va tananing alohida qismlarini reklama qiliş. Modellar kitob, jurnal, kino, gazeta, internet va televideniyeda körinadi. Modellik köpinça qöşimça (qisman bandlik) faoliyat böladi.

Podium modellari yuqori moda olamiga oid kiyimlarni namoyiş etadi. Fotomodel fotograf uçun poza beradi. Supermodel — yuqori haq oladigan, yuqori malakali model. Rassomlar uçun modellar tasviriy san'at asarlariga namuna yoki ilhom manbai böladi; ular köpinça haq evaziga işlaydigan kasb egalaridir.

Inglizça manbaga köra, 14-asr Yevropasida kiyimlar odam ölçamida tikilişidan oldin mijozlarga kiçik moda qoğirçoqlari orqali körsatilgan. Kasb sifatida modellik 1853-yilda Çarlz Frederik Uort tomonidan joriy etilgan: u öz xotini Mari Vernè Uortdan mijozlarga kiyimlarini namoyiş etişni söragan. Keyinçalik bu Parij moda uylarida odatiy holga aylangan.

Moda fotografiyasi rivojlanişi bilan fotomodellik paydo böldi. 1940-yillar oxirigaça modellar nisbatan noma'lum va kam haq oladigan bölgan. 1946-yilda Nyu-Yorkda Ford Models taşkil etilgan. 1960-yillarda model agentliklari şakllandi; 1967-yilda Londonda yetti yetakçi agent Londondagi model agentlari uyuşmasini tuzdi. 1970–1980-yillarda agentliklar yirik biznesga aylandi, köpçilik modellar uçun modellik töliq bandlikka aylandi. 1990-yillarda Linda Evangelista, Naomi Kempbell, Sindi Krouford kabi modellar «supermodel» nomi bilan maşhur böldi.

Rus manbasiga köra, podium modellari baland böyli bölişi kerak: qizlar 170 sm dan baland, nufuzli studiyalarda 175–180 sm dan baland, yigitlar 180–185 sm dan boşlab. Ular tana tuzilişi va yuz tuzilişi standartga mos bölişi, podiumda kiyimga e'tibor jalb qilib, özini körsatmaslikni bilişi lozim. Fotomodel uçun gözallik, yoqimli hissiyotlilik va kameradan çöçimaslik muhimroq. Kiçik böyli, töla tanali va nostandart modellar ham mavjud. Kasbga öqitiş uçun maxsus maktablar bor.

Buyuk Britaniyada (2016-yil holatiga) fotomodelning katalog suratga olişlaridagi kunlik daromadi 50–60 funt sterling, eng yuqori haq oladiganlariniki 600–1000 funt; moda uyidagi iş yiliga 10–40 ming funt keltiradi. Model agenti komissiya sifatida model haqining 20 foizigaça olişi mumkin.

Tanqidçilarning fikriça, jurnallardagi haddan taşqari ozğin modellar yoş ayollarda ovqatlaniş buzilişlari ortişiga olib keladi, suratlar esa kompyuter grafikasida qattiq tahrir qilinadi.