Amazon
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Amazon (Amazon.com, Inc.) — AQShning Seattle şahrida boş ofisi joylaşgan transmilliy kompaniya. U onlayn kitob dökoni sifatida boşlangan va keyinçalik elektron tijorat, bulutli hisoblaş, reklama hamda raqamli kontent sohalariga kengaygan.
Tarixi
13Kompaniyaga 1994-yil 5-iyulda Jeff Bezos asos solgan. Inglizça Vikipediyaga köra, dastlab u «Cadabra» nomi bilan Vaşington ştatining Bellevue şahrida onlayn kitob dökoni sifatida taşkil etilgan, 1994-yil noyabrida esa Amazon deb qayta nomlangan (Amazon — dunyodagi eng yirik daryo nomi). Rus tilidagi Vikipediya ham nomning Amazonka daryosidan olinganini yozadi. 1995-yil 16-iyulda sayt işga tuşgan, 1997-yil mayda kompaniya aksiyalari birjaga çiqarilgan.
1998-yilda Amazon musiqa va video sota boşlagan, Buyuk Britaniya va Germaniyadagi onlayn kitob dökonlarini sotib olib, xalqaro faoliyatni boşlagan. 2002-yilda Amazon Web Services (AWS) işga tuşirilgan; 2006-yildan u ma'lumotlarni saqlaş va qayta işlaş xizmatlarini taklif qila boşlagan. 2007-yilda Kindle elektron kitoblari çiqarilgan, 2012-yilda ombor robotlari işlab çiqaruvçisi Kiva Systems sotib olingan.
2017-yilda Whole Foods Market supermarketlar tarmoği sotib olingan (xarid narxi manbalarda turliça: rus tilidagi Vikipediyada 14 mlrd dollar, inglizçasida 13,7 mlrd dollar). 2021-yil mayda rus tilidagi manbaga köra Metro-Goldwyn-Mayer studiyasi 8,45 mlrd dollarga sotib olinişi e'lon qilingan. 2021-yilda Bezos boş direktor lavozimini tark etgan.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Amazon kitob, elektronika, kiyim, oziq-ovqat, öyinçoq va boşqa tovarlarni sotadi, uçinçi tomon sotuvçilariga savdo maydonini taqdim etadi. AWS bulutli hisoblaş xizmatlarini körsatadi. Kompaniya Kindle elektron kitoblari, Fire planşetlari, Fire TV va Echo qurilmalarini işlab çiqaradi. Amazon Publishing naşriyot bölinmasi, Amazon MGM Studios kinostudiyasi, Prime Video, Twitch, Audible va Whole Foods Market kompaniya tarkibiga kiradi. Savdo asosan internet orqali amalga oşiriladi, Şimoliy Amerikada jismoniy dökonlar ham bor.
Raqamlarda
13- 2022-yilda Şimoliy Amerika bölinmasi daromadi — 315,9 mlrd dollar, xalqaro faoliyat — 118,0 mlrd dollar, AWS — 80,1 mlrd dollar.
- Xuddi şu yili AWS operatsion foydasi 22,8 mlrd dollar bölgan.
- Prime obunaçilari — taxminan 200 million.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Asosçi Jeff Bezos 2021-yilda boş direktor lavozimidan boşqaruv kengaşi raisi lavozimiga ötgan; boş direktor bölib avval AWS ni boşqargan Andy Jassy tayinlangan (rus manbasi e'lon sanasini 2 fevral, inglizça manba ötiş sanasini 5-iyul deb körsatadi). Kompaniya AWS, Zoox, Kuiper Systems, Amazon Lab126, Ring, Twitch, IMDb kabi şöba tuzilmalarga ega.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Amazon // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1756 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAmazon. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1756
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1756
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2023-yil
1,5 mln kişi
−6,7 % (yomon)31-dekabr 2021ga nisbatan
Daromad (tuşum) · 2025-yil
AQSh dollari: 716,9 mlrd
+12,4 % (yaxşi)2024-yilga nisbatan
Sof foyda · 2025-yil
AQSh dollari: 77,7 mlrd
+31,1 % (yaxşi)2024-yilga nisbatan
Umumiy kapital (öz mablaği) · 31-dekabr 2021
AQSh dollari: 138,2 mlrd
+48 % (yaxşi)31-dekabr 2020ga nisbatan
Aktivlar · 31-dekabr 2021
AQSh dollari: 420,5 mlrd
+30,9 % (yaxşi)31-dekabr 2020ga nisbatan
Bozor qiymati · 1-may 2025
AQSh dollari: 2,02 trln
−8,3 % (yomon)1-noyabr 2024ga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q3884wikidata.org · 8 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.