Costco

Costco Wholesale korporatsiyasi — a'zolik asosida işlaydigan, ombor tipidagi yirik çakana savdo dökonlari tarmoği. Uning boş qarorgohi Vaşington ştatining Isakva şahrida joylaşgan.

Costconing eng dastlabki salafi Price Club bölib, uning birinçi dökoni 1976-yil 12-iyulda Kaliforniyaning San-Diyego şahrida oçilgan. Uni Sol Prays va uning öğli Robert Prays asos solgan (inglizça Vikipediya ma'lumoti).

Birinçi Costco omborini 1983-yil 15-sentyabrda Sietlda Jeyms Sinegal va Jeffri Brotman oçgan. 1985-yil dekabrda kompaniya NASDAQ birjasida sotuvga çiqqan; öşanda 17 ta ombori va 1950 nafar xodimi bölgan.

1993-yilda Costco va Price Club birlaşdi. Ularning biznes modeli va ölçamlari öxşaş bölgani integratsiyani tezlaştirgan. Birlaşgan kompaniya 206 ta savdo nuqtasiga va 16 milliard dollardan ortiq yillik aylanmaga ega bölgan. Dastlab uni ikkala kompaniya rahbarlari birgalikda boşqargan, 1994-yilda Prayslar kompaniyani tark etgan.

Kompaniya zamonaviy nomini olgan yil haqida manbalar bir-biriga zid: özbekça Vikipediyaga köra 1997-yilda, rusça Vikipediyaga köra 1999-yilda; inglizça Vikipediyada PriceCostco 1997-yil fevralida Costco nomi va birja belgisiga qaytgani aytilgan.

Costco çeklangan miqdordagi işlab çiqaruvçilarning tovarlarini minimal narxlarda sotişga qaratilgan. Bu muayyan tovar belgilari savdosini oşirib, işlab çiqaruvçilardan qöşimça çegirmalar oliş imkonini beradi. Omborlarda taxminan 4 ming nomdagi tovar böladi, bir qismi Kirkland Signature xususiy brendi ostida sotiladi, aksar omborlar yonida yoqilği quyiş şoxobçalari bor.

Xaridlar uçun yillik a'zolik talab qilinadi. Kompaniya veb-saytida xaridlar a'zolikni talab qilmaydi, biroq standart narxga 5 % ustama qöyiladi. Omborlardagi oziq-ovqat maydonlarining menyusi mahalliy didga moslaştiriladi.

Kompaniya 1997-yildan a'zolar uçun Costco Connection jurnalini çiqaradi.

• A'zolik narxi: AQShda yiliga taxminan 60 dollar (özbekça manba), 65 dollar (rusça manba); inglizça manbaga köra 2024-yil sentyabrda Gold Star va Business a'zoliklari 60 dollardan 65 dollarga, Executive 120 dollardan 130 dollarga oşirilgan.
• Omborlar soni: 2016-yil 1-iyulda 705 ta; 2022-yil oxirida 847 ta; 2025-yil noyabrida 924 ta (634 tasi AQSh va Puerto-Rikoda, 114 tasi Kanadada, 42 tasi Meksikada).
• A'zolar: 2016-yilda 85 million (özbekça manba); 2017-yilda 90,3 million; 2022-yilda 118,9 million (rusça manba); 2023-yil noyabrida 129,5 million (inglizça manba).
• 2021/22 moliyaviy yilda daromad 227 milliard dollar bölgan, şundan 165 milliardi AQShga, 32 milliardi Kanadaga, 30 milliardi boşqa mamlakatlarga töğri kelgan.
• Xodimlar: dunyo böyiça 316 ming nafar.
• Fortune 500 (AQSh kompaniyalari) röyxatida 12-örin (rusça va inglizça manbalar).

Kompaniya aksiyalari 1985-yildan Nasdaq birjasida sotiladi. Rusça manbaga köra, 2023-yil boşida institutsional investorlarga aksiyalarning 69 foizi tegişli bölgan; eng yirigi The Vanguard Group (8,9 %) va BlackRock (6,8 %).

2013-yil dekabridan direktorlar kengaşiga hammuassis Jeffri Brotman raislik qilgan; u 2017-yil 1-avgustda vafot etgan. Jim Sinegal 2018-yilda kengaşdan çiqqan. Rusça manbaga köra, Xemilton Jeyms 2017-yil avgustidan kengaş raisi, Ron Vakris 2022-yil fevralidan prezident, 2024-yildan boş ijroçi direktor.

Boş qarorgoh 1987-yilda Kirklendga, 1996-yilda Isakvaga köçirilgan. 2023-yil iyunida Isakvada yangi ofis binosi va garaj foydalanişga topşirilgan.