HSBC

HSBC Holdings plc — Londonda boş qarorgohi joylaşgan Britaniya universal banki va moliyaviy xizmatlar guruhi. Uning ildizlari Gonkongdagi savdo uyiga borib taqaladi, Şarqiy Osiyo bilan tarixiy va tijoriy aloqalari saqlanib qolgan.

Bank 1865-yilda Gonkongda Xitoy bilan Yevropa örtasidagi savdoni moliyalaştiriş uçun asos solingan. Ingliz Vikipediyasiga köra, u 1865-yil 3-martda 5 million Gonkong dollari kapital bilan iş boşlagan, şu yilning aprelida Şanxayda filial oçgan; 1866-yilda Gonkongda The Hongkong and Shanghai Banking Corporation nomi bilan rasman röyxatdan ötgan va Yokogamada filial taşkil etilgan. Rus Vikipediyasi bankni Gonkongdagi birinçi bank deb ta'riflaydi va u birinçi yildanoq Gonkong qoğoz pullarini çop eta boşlaganini yozadi. Ikkinçi jahon uruşi boşlanişi bilan köp bölimlar yopilgan, 1949-yildan keyin Xitoydagi mavjudligi keskin qisqargan.

1955-yilda Kaliforniyada filial bank tuzildi, 1959-yilda Mercantile Bank va The British Bank of the Middle East sotib olindi. 1965-yilda Hang Seng Bank ustidan nazorat paketi qölga kiritildi. 1980-yilda Marine Midland Banks aksiyalarining 51 foizi, 1987-yilda qolgan uluşi olindi.

Hozirgi boş kompaniya HSBC Holdings plc Angliyada taşkil etilgan; ingliz manbasiga köra u 1991-yil 25-martda Gonkongdagi bankning boş kompaniyasiga aylangan, rus manbasida esa 1992-yil körsatilgan. Midland Bank 1992-yilda sotib olindi. Ingliz manbasiga köra, boş qarorgoh 1993-yilda Gonkongdan Londonga köçirilişi şart qilingan. 1997-yilda Braziliyada Banco Bamerindus, Argentinada Roberts sotib olindi. 1999-yilda Republic New York banki olindi (narxi rus manbasida 9,85 mlrd, ingliz manbasida 10,3 mlrd dollar). 2000-yilda Fransiyaning Crédit Commercial de France banki 6,6 mlrd funt sterlingga, 2002-yilda Meksikaning Bital banki 1,1 mlrd dollarga, Household International/Household Finance Corporation 9 mlrd funt sterlingga olindi. Londondagi 8 Canada Square binosi 2003-yilda oçildi.

2005-yildan boşlab bankka narkokartellar pullarini yuvişda iştirok etganlik ayblovlari qöyildi; rus manbasiga köra, bank 1,92 mlrd dollar jarima töladi. 2008-yildan keyin bank faoliyatni optimallaştirdi: 2011-yilda AQShdagi 470 bölimning yarmi sotildi, 2015-yilda Braziliyadagi bank sotildi. 2020-yil fevralida e'lon qilingan qayta taşkil etiş xodimlar sonini 235 mingdan 200 minggaça qisqartirişni közda tutdi. 2023-yil martida bankrot bölgan Silicon Valley Bankning Britaniyadagi filiali sotib olindi.

Rus Vikipediyasiga köra, faoliyat Yevropa, Osiyo, Yaqin Şarq va Şimoliy Afrika, Şimoliy Amerika va Lotin Amerikasi mintaqalarida yuritiladi. Bank hisob-kitob operatsiyalari, loyihalarni moliyalaştiriş, kredit kartalari çiqariş, suğurta xizmatlari va aktivlarni boşqarişni öz içiga olgan barça bankning yönalişlarida işlaydi. Wealth & Personal Banking bölinmasi jismoniy şaxslarga hisobraqamlar, omonatlar, kreditlar (şu jumladan ipoteka), investitsiya xizmatlari va hayot suğurtasini taklif etadi. Commercial Banking bölinmasi kiçik xususiy korxonalardan transmilliy korporatsiyalargaça bölgan kompaniyalarga xizmat qiladi.

• Mijozlar: taxminan 39 million (ikkala manba).
• Mamlakatlar: rus manbasida 67 (boşqa joyda 64), ingliz manbasida 57 ta mamlakat va hudud; rus manbasida taxminan 3900 bölim.
• Aktivlar: ingliz manbasiga köra, S&P Global 2026-yil aprel hisobotida 3,212 trln dollar; Yevropada ikkinçi, dunyoda sakkizinçi örin.
• Forbes Global 2000: 2023-yilda 20-örin (rus manbasi), 2025-yilda 15-örin (ingliz manbasi).
• Wealth & Personal Banking 2023-yilda: daromad 27,3 mlrd, operatsion foyda 11,5 mlrd dollar.

HSBC aksiyalarining deyarli hammasi erkin muomalada. Rus manbasiga köra, 2018-yilda eng yirik aksiyadori Ping An Asset Management (8,73 %) edi. Londonda birlamçi röyxatdan ötgan aksiyalar Gonkong va Bermud birjalarida ham, AQShda depozitariy tilxatlari orqali ham muomalada (ingliz manbasi). The Hongkong and Shanghai Banking Corporation guruhning şöba kompaniyasi hisoblanadi.

Kengaş raisi Mark Takker (2017-yil oktyabridan). Boş direktorlar: Jon Bond (1993–1998), Kit Uitson (1998–2003), Stiven Grin (2003–2006), Maykl Geogan (2006–2010), Styuart Gulliver (2010–2018), Jon Flint (2018–2019), Nouel Kuinn (2019–2024). 2024-yil sentyabridan Jorj Elxederi boş direktor.