Öqiş: 2 daqiqa
Google LLC — Alphabet kompaniyasiga tegişli transmilliy korporatsiya. U Amazon, Apple, Meta va Microsoft bilan birga axborot texnologiyalarining «Katta beşligi»ga kiradi. Kompaniya Larri Peyj va Sergey Brin tomonidan asos solingan.
Tarixi
13Google qidiruv tizimi Stenford universitetida Larri Peyj va Sergey Brinning ilmiy-tadqiqot loyihasi sifatida paydo bölgan. Rus tilidagi Vikipediya va ingliz tilidagi Vikipediya maqolalariga köra, loyiha 1996-yil yanvarida boşlangan. Dastlab tizim BackRub deb atalgan, çunki u saytning ahamiyatini baholaş uçun unga kelgan havolalarni tekşirgan. Saytning dolzarbligini unga havola qiluvçi sahifalar soni va ahamiyati orqali aniqlaydigan texnologiya PageRank deb nomlangan.
Google nomi «googol» (birdan keyin yuz nol, 10^100) sözining imlo xatosi hisoblanadi. Rus va ingliz tilidagi manbalarga köra, nom qidiruv tizimi köp miqdordagi ma'lumotni qamrab olişini bildiriş uçun tanlangan.
1998-yil avgustida Sun Microsystems asosçilaridan biri Andy Beçtolşeim 100 ming dollar sarmoya kiritdi. Kompaniya 1998-yil 4-sentyabrda röyxatdan ötkazildi (rus tilidagi maqolaga köra). Dastlabki ofis Menlo-Parkda, Syuzan Voyjitskiyning garajida joylaşgan edi; birinçi xodim Kreyg Silversteyn böldi. 1999-yil 7-iyunda 25 million dollarlik moliyalaştiriş raundi e'lon qilindi.
Google 2004-yil 19-avgustda aksiyalarini birjada sota boşladi: 85 dollardan 19 605 052 aksiya taklif qilindi, 1,67 mlrd dollarlik savdo kompaniya bozor kapitalizatsiyasini 23 mlrd dollardan oşirdi. 2007-yilda YouTube (1,65 mlrd dollar, rus tilidagi Vikipediya) va DoubleClick (3,1 mlrd dollar), 2012-yilda Motorola Mobility (12,5 mlrd dollar) sotib olindi. 2015-yilda (ingliz tilidagi Vikipediya) yoki 2016-yil 15-oktyabrda (rus tilidagi Vikipediya) kompaniya Alphabet tarkibiga qayta taşkil etildi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Asosiy mahsulot — Google qidiruv tizimi. Kompaniya Gmail, Maps, Chrome, YouTube, Android, Drive, Translate, Photos, Meet, Pixel smartfonlari va Gemini sun'iy intellekti kabi mahsulotlarni işlab çiqadi. Google+, Hangouts va Stadia kabi xizmatlar töxtatilgan.
Kompaniya daromadining asosiy qismi reklamadan keladi: ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, 2025-yilda daromadning 73 foizi reklamadan olingan. AdWords 2000-yil oktyabrida joriy etilgan, AdSense 2003-yilda boşlangan.
Saytlarni indekslaş uçun Googlebot, Googlebot-Mobile, Googlebot-Image, Mediapartners-Google va Adsbot-Google kabi robotlardan foydalaniladi.
Raqamlarda
13- 2004-yil IPOsida 1,67 mlrd dollar yiğilgan; bozor kapitalizatsiyasi 23 mlrd dollardan oşgan.
- Özbek tilidagi maqolaga köra, 2005-yil noyabrda aksiya narxi 400 dollardan oşgan, kapitalizatsiya 119 mlrd dollar bölgan.
- Rus tilidagi maqolaga köra, 2014-yil 12-fevralda kapitalizatsiya 400 mlrd dollarga yetgan.
- Rus tilidagi maqolaga köra, 2011-yil mayida Google saytlarining oylik noyob taşrif buyuruvçilari soni birinçi marta 1 mlrddan oşgan.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, Peyj va Brin aksiyalarning taxminan 14 foiziga egalik qiladi va super-ovozli aksiyalar orqali ovozlarning 56 foizini nazorat qiladi. Kompaniyada ikki sinfli aksiya tuzilmasi mavjud: B sinfi aksiyasi 10 ovoz, A sinfi aksiyasi 1 ovoz beradi.
2001-yilda Erik Şmidt Google raisi va boş direktori etib yollangan. 2015-yilda Sundar Piçay Google boş direktori böldi, Larri Peyj esa Alphabet boş direktori böldi; 2019-yilda Piçay Alphabet boş direktori ham böldi. Googleplex qarorgohi Mountain-Vyuda joylaşgan; kompaniya 2003-yilda bu majmuani ijaraga olgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Google // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1841 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAGoogle. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1841
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1841
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2022-yil
187 ming kişi
+248,9 % (yaxşi)2014-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q95wikidata.org · 7 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.