Apple Inc.
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
Apple Inc. — ştab-kvartirasi Kupertinoda (Kaliforniya) joylaşgan Amerika köp millatli texnologiya kompaniyasi. U maişiy elektronika, dasturiy ta'minot va onlayn xizmatlar bilan tanilgan va Amerikaning «Katta beşlik» texnologiya kompaniyalaridan biri hisoblanadi.
Tarixi
13Kompaniya 1976-yil 1-aprelda Steve Jobs, Steve Wozniak va Ronald Wayne tomonidan Apple Computer nomi bilan taşkil etilgan. Birinçi mahsuloti Wozniak işlab çiqqan Apple I kompyuteri edi. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, işlab çiqarişni moliyalaştiriş uçun Jobs Volkswagen mikroavtobusini, Wozniak HP-65 kalkulyatorini sotgan. Wayne öz uluşini tez orada Jobs va Wozniakka qaytarib sotgan. Kompaniya 1977-yil 3-yanvarda Apple Computer, Inc. nomi bilan röyxatdan ötkazilgan; investor Mike Markkula 250 ming dollar sarmoya kiritgan.
Apple II eng köp sotilgan va ommaviy işlab çiqarilgan dastlabki şaxsiy mikrokompyuterlardan biriga aylandi. 1978-yilda Disk II disk yurituvçisi joriy etildi, VisiCalc elektron jadval dasturi esa kompyuterning amaliy qöllanilişini kengaytirdi. 1980-yil 12-dekabrda Apple birjaga çiqdi: 4,6 million aksiya 22 dollardan sotildi.
1983-yilda grafik interfeysli Apple Lisa taqdim etildi, ammo sotuvlari kutilganini oqlamadi. 1984-yil yanvarida Macintosh çiqarildi; uning narxi 2495 dollar edi. Macintosh „1984“ nomli reklama bilan e'lon qilingan. 1985-yilda rahbarlar örtasidagi hokimiyat kuraşi tufayli Jobs kompaniyadan ketib, NeXT ni taşkil etdi, Wozniak ham faol işni tark etdi. Ikkalasiga 1985-yilda AQSh prezidenti Ronald Reygan texnik taraqqiyotga qöşgan hissasi uçun medal topşirgan.
Manbalarga köra, 1990-yillarda kompaniya bozor uluşini yöqotdi. 1996-yil dekabrida Apple NeXT ni 377 million dollarga sotib oldi va 1997-yilda Jobs kompaniyaga qaytdi. Keyingi yillarda iMac (1998), iPod (2001), iTunes Store (2003), iPhone (2007), App Store (2008), iPad (2010) va Apple Watch (2014) taqdim etildi. 2005-yildan Apple Intel protsessorlaridan foydalana boşladi. Kompaniyaning avvalgi nomi — Apple Computer, Inc. — 2007-yilda hozirgisiga almaştirilgan.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Apple mahsulotlari qatoriga iPhone, iPad, Mac kompyuterlari, Apple Watch va AirPods kiradi. Kompaniya iOS, iPadOS va macOS kabi operatsion tizimlarni, şuningdek Apple Pay, iCloud, Apple Music va Apple TV kabi xizmatlarni taqdim etadi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, mahsulotlarning deyarli barçasi Osiyodagi kontrakt işlab çiqaruvçilar zavodlarida tayyorlanadi, eng yirik pudratçi — Tayvanning Foxconn kompaniyasi. Savdoning yarmidan köpi iPhone hissasiga töğri keladi.
Kompaniya mahsulotining bir qismini özining dökonlar tizimi orqali sotadi. Apple mustaqil xizmat körsatiş markazlari dasturini (IRP) 200 dan ortiq mamlakatda, jumladan Özbekistonda işga tuşirmoqda; Özbekiston dasturning ikkinçi bosqiçida qamrab olinadi.
Raqamlarda
13- 2022-yilda daromad — 394,3 milliard dollar.
- 2018-yil avgustda bozor kapitallaşuvi 1 trillion dollardan oşgan; 2023-yil 30-iyunda 3 trillion dollarga yetgan.
- 2006 moliyaviy yilda sotuvlar — 19,3 milliard dollar.
- 2005-yil 24-sentyabrdagi ma'lumotga köra, xodimlar soni — 14,8 ming kişi; öz dökonlaridan daromad 2,35 milliard dollar (yillik savdoning 17 foizi).
Rahbariyati va tuzilmasi
13Apple — ommaviy kompaniya; aksiyalari NASDAQ va London fond birjalarida sotiladi. Materialda Steve Jobs boş boşqaruvçi sifatida körsatilgan. Tarixiy ma'lumotlarga köra, 1983-yilda Jobs PepsiCo dan John Sculley ni boş direktor lavozimiga taklif qilgan; 1993-yilda uning örniga Miçael Spindler, 1996-yilda Gil Amelio keldi. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, Jobs 2011-yilda soğligi sababli iste'foga çiqqan va şu yili vafot etgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Apple Inc. // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1862 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAApple Inc.. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1862
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1862
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2022-yil
164 ming kişi
+6,5 % (yaxşi)2021-yilga nisbatan
Daromad (tuşum) · 2025-yil
AQSh dollari: 416,2 mlrd
+6,4 % (yaxşi)2024-yilga nisbatan
Sof foyda · 2025-yil
AQSh dollari: 112 mlrd
+19,5 % (yaxşi)2024-yilga nisbatan
Umumiy kapital (öz mablaği) · 30-sentabr 2023
AQSh dollari: 62,1 mlrd
−1,5 % (yomon)2021-yilga nisbatan
Aktivlar · 25-sentabr 2021
AQSh dollari: 351 mlrd
+8,4 % (yaxşi)26-sentabr 2020ga nisbatan
Bozor qiymati · 1-may 2025
AQSh dollari: 3,21 trln
+29,8 % (yaxşi)24-avgust 2021ga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q312wikidata.org · 7 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.