Vodafone
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Vodafone Group plc — Buyuk Britaniyaning xalqaro telekommunikatsiya kompaniyasi, dunyodagi yirik mobil aloqa operatorlaridan biri. Boş qarorgohi Berkşir grafligidagi Nyuberi şahrida joylaşgan.
Tarixi
13Ingliz tilidagi manbaga köra, 1980-yillarda Racal Electronics kompaniyasi harbiy radiolar işlab çiqarişdan fuqaroviy mobil aloqaga öta boşladi. 1982-yil dekabrda Racal-Millicom hamkorligi Buyuk Britaniyadagi ikkinçi mobil telefon tarmoği litsenziyasini oldi. Vodafone 1985-yil 1-yanvarda Racal-Vodafone (Holdings) Ltd nomi ostida işga tuşdi. Rus tilidagi manbada ham dastlabki tarmoqdagi birinçi qönğiroq 1985-yil 1-yanvarga oid deb körsatilgan, kompaniya esa 1984-yilda Racal Telecom Ltd nomi bilan taşkil etilgani aytiladi.
1988-yil 26-oktyabrda Racal Telecom London fond birjasida aksiyalarining 20 foizini sotuvga çiqardi. 1991-yilda u Racal Electronics tarkibidan ajratilib, Vodafone Group nomini oldi (ingliz manbasida sana — 16-sentyabr). Rus manbasiga köra, 1992-yil iyulda Buyuk Britaniyada Vodafone'ning birinçi GSM tarmoği işga tuşirilgan.
1999-yilda Vodafone amerikalik AirTouch kompaniyasini sotib oldi; bu kompaniya Germaniyadagi eng yirik mobil tarmoq egasi Mannesmann'ning 35 foiz uluşiga ega edi. Şu yili AQShdagi aktivlar Bell Atlantic bilan birlaştirilib, Verizon Wireless taşkil etildi (qöşiliş 2000-yil 4-aprelda yakunlandi). 2000-yil 3-fevralda Mannesmann boşqaruvi 112 milliard funt sterlinglik oşirilgan taklifga rozi böldi. 2001-yil 17-dekabrda Vodafone Daniyaning TDC Mobil kompaniyasi bilan şartnoma tuzib, «hamkor tarmoqlar» tuşunçasini joriy etdi: bunda Vodafone xizmatlari va brendi sarmoya kiritmasdan yangi bozorlarga kengaytirildi.
2012-yilda Cable & Wireless Worldwide sotib olinişi e'lon qilindi; ingliz manbasida narxi 1,04 milliard funt, rus manbasida 1,7 milliard dollar deb körsatilgan. 2013-yil sentyabrda Verizon Wireless'dagi 45 foizlik uluş Verizon Communications'ga 130 milliard AQSH dollariga sotilişi e'lon qilindi. 2023-yil iyunda Vodafone UK va Three UK birlaşişi e'lon qilindi; 2024-yil dekabrda Raqobat va bozorlar boşqarmasi (CMA) birlaşişni şartli ravişda ma'qulladi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Vodafone mobil aloqa xizmatlarini körsatadi. Nomi «voice data fone» ifodasidan olingan bölib, kompaniya fikriça, mobil telefonlar orqali ovoz va ma'lumot xizmatlarini bildiradi. Kompaniya asosan Osiyo, Afrika, Yevropa va Okeaniyada faoliyat yuritadi. 2010-yillarda Vodafone faoliyatini qisqartiriş va soddalaştiriş davriga kirdi. Misrda Vodafone Egypt 1998-yilda Click GSM nomi bilan işga tuşgan, 2002-yilda qayta nomlangan. Kompaniya sponsorlik bilan ham şuğullangan: 2000-yildan 2005–06-yillar mavsumigaça Mançester United, 2007-yildan 2013-yil oxirigaça McLaren Formula 1 jamoasi homiysi bölgan.
Raqamlarda
13- Ingliz manbasiga köra, kompaniya 17 mamlakatda tarmoq işlatadi va yana 42 mamlakatda hamkor tarmoqlarga ega.
- Rus manbasiga köra, 2014-yil 31-martda 434 million foydalanuvçi va 30 mamlakat; Hindistonda 2015-yilda 184 million abonent.
- Bozor kapitalizatsiyasi 2015-yilda taxminan 57 milliard funt sterling.
Manbalar mamlakatlar soni böyiça bir-biridan farq qiladi (uz.wikipedia: 31 mamlakat).
Rahbariyati va tuzilmasi
13Aksiyalari Londonda birja asosiy röyxatiga kiritilgan, FTSE 100 indeksiga kiradi; NASDAQ'da ADR körinişida ham muomalada. Rus manbasiga köra, direktorlar kengaşi raisi Jan-Fransua van Boksmer (2020-yildan), boş direktor Nik Rid (2018-yildan); ingliz manbasiga köra, Nik Rid 2022-yil dekabrda lavozimidan ketgan. Avvalgi boş direktorlar: Jerri Vent (1991–1997) va Kris Jent (1997-yildan).
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Vodafone // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1910 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAVodafone. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1910
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1910
Raqamlarda
Xodimlar soni · 31-mart 2021
96 506 kişi
−10,9 % (yomon)2017-yilga nisbatan
Daromad (tuşum) · 31-mart 2021
yevro: 43,8 mlrd
≈ 49,4 mlrd AQSh dollari (kurs böyiça)
Sof foyda · 31-mart 2021
yevro: 536 mln
Umumiy kapital (öz mablaği) · 31-mart 2021
yevro: 55,8 mlrd
Aktivlar · 31-mart 2021
yevro: 155,1 mlrd
Bozor qiymati · 22-fevral 2022
AQSh dollari: 50 mlrd
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q122141wikidata.org · 7 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.