BT Group

BT Group (ilgari British Telecom) — Buyuk Britaniyaning telekommunikatsiya kompaniyasi. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, u Londonda joylaşgan xalqaro xolding bölib, taxminan 180 mamlakatda faoliyat yuritadi.

Manbalarda kompaniya ildizlari turliça körsatilgan. Rus tilidagi Vikipediyada 1660 yilda taşkil etilgan General Post Office (GPO) tilga olinadi. Ingliz tilidagi Vikipediyada esa kompaniya kelib çiqişi 1846 yilda taşkil topgan Electric Telegraph Company bilan boğlanadi; bu dunyodagi birinçi jamoat telegraf kompaniyasi sifatida ta'riflanadi.

Ikkala manba 1869 yilda GPO telegraf sohasidagi monopoliyaga ega bölganini yozadi. 1912 yilda GPO telefon sohasida ham monopoliyani qölga kiritdi. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, u National Telephone Company tizimini öz qöliga oldi. Kingston-apon-Xoll şahrining munitsipal telefon kompaniyasi mustaqil bölib qoldi.

1969 yilda poçta xizmati davlat boşqaruv bölimidan davlat korporatsiyasiga aylantirildi. 1981 yilda telefon aloqasi poçtadan ajratildi va British Telecom nomini oldi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, şu yili Mercury Telecommunications birinçi raqobatçi sifatida paydo böldi. Ingliz tilidagi Vikipediya esa Mercury Communications ga litsenziya 1982 yilda berilganini körsatadi.

1984 yil noyabrda kompaniya xususiylaştirildi; aksiyalar London, Nyu-York va Torontoda röyxatga olindi, savdo 3 dekabrda boşlandi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, hukumat 48,5 % aksiyani saqlab qoldi; ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, jamoatçilik va xodimlarga 50,2 % taklif etildi. Hukumat qolgan uluşning yarmini 1991 yil dekabrda, yarmini 1993 yil iyulda sotdi. 1997 yil iyulda leyboristlar hukumati «oltin aksiya»dan voz keçdi (rus tilidagi Vikipediyada bu huquqdan foydalangani yozilgan). 1991 yil 2 aprelda kompaniya nomi «BT» ga özgartirildi. 1996 yilda Piter Bonfild boş direktor böldi.

1990-yillarda BT Irlandiya bozoriga Electricity Supply Board bilan qöşma korxona — Ocean orqali kirdi; 1999 yilda uning yagona egasiga aylandi.

Global hamkorlik urinişlari: 1994 yil iyunda BT va MCI Communications Concert Communications Services ni boşladi. 1996 yil 3 noyabrda ular qöşilişga rozilik e'lon qildi, ammo 1997 yil 1 oktyabrda Worldcom MCI uçun raqobatçi taklif berdi. BT öz uluşini 1998 yilda Worldcom ga 4159 mln funt sterlingga sotdi. Muvaffaqiyatsizlik sabab raisi Ian Vallans va Bonfild almaştirildi. 1998 yilda BT va AT&T Concert ni birlaştirişga kelişdi, 2001 yilda Concert ikkiga bölindi: Şimoliy Amerika va Şarqiy Osiyo AT&T ga, qolgan dunyo va 400 mln dollar BT ga berildi.

Qarz hajmi haqida manbalar farq qiladi: rus tilidagi Vikipediyada 2001 yilda 34 mlrd funt, ingliz tilidagi Vikipediyada 30 mlrd funt. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, BT Cellnet mobil operatorini alohida kompaniya qilib ajratdi; u O2 deb qayta nomlanib, 2006 yilda Telefónica tomonidan sotib olindi.

2013 yilda BT Sport telekanallari guruhi işga tuşirildi va 4G litsenziyasi olindi. BT Mobile 2015 yilda işlay boşladi. 2016 yil boşida EE Limited sotib olinişi kelişildi; rus tilidagi Vikipediyaga köra, birlaşgan operator 21,7 mln abonentli Buyuk Britaniyadagi ikkinçi yirik mobil operator böldi.

Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, BT Buyuk Britaniyada statsionar, keng polosali va mobil aloqaning eng yirik provayderi; şuningdek pullik televideniye va axborot texnologiyalari xizmatlarini körsatadi. 2022/23 moliyaviy yil böyiça asosiy bölinmalar:

• Consumer — Buyuk Britaniyadagi yakka mijozlarga statsionar va mobil aloqa xizmatlari;
• Business — Buyuk Britaniya va boşqa mamlakatlardagi korporativ mijozlarga aloqa xizmatlari;
• Openreach — BT infratuzilmasidan foydalaniş huquqini boşqa operatorlarga sotiş.

Xizmatlar: simli telefon aloqasi, uyali aloqa, keng polosali va mobil internet, IPTV (BT TV) hamda ovozli poçta, konferensaloqa va veb-konferensiya kabi qöşimça xizmatlar.

• Faoliyat yuritadigan mamlakatlar: taxminan 180 (ingliz tilidagi Vikipediya).
• BT Consumer mijozlari: taxminan 18 million (ingliz tilidagi Vikipediya).
• Xodimlar soni: 1990 yilda 239 ming, 1995 yilda 137,5 ming (rus tilidagi Vikipediya).
• Forbes Global 2000 (2023): 405-örin (rus tilidagi Vikipediya).