Nike
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
Nike, Inc. — sport kiyimi va poyabzali işlab çiqaruvçi Amerika xalqaro kompaniyasi. Boş ofisi Oregon ştatidagi Beaverton şahri yaqinida joylaşgan. Kompaniya nomi yunon ğalaba ma'budasi Nika ismidan olingan.
Tarixi
13Kompaniya Oregon Universiteti qisqa va örta masofaga yuguruvçisi Phil Knight hamda uning murabbiyi Bill Bowerman tomonidan asos solingan. Asos solingan yil haqida manbalar bir-biriga zid: özbekça Vikipediyada 1972-yil körsatilgan, rus va ingliz Vikipediyasida esa 1964-yil 25-yanvar deyiladi; u paytda kompaniya Blue Ribbon Sports nomi bilan işlagan va yapon Onitsuka Tiger poyabzalini AQShda sotgan. Ingliz Vikipediyasiga köra, rasmiy ravişda Nike, Inc. nomi 1971-yil 30-mayda, rus Vikipediyasiga köra esa 1978-yilda qabul qilingan.
1966-yilda birinçi dökon oçildi. 1971-yilda Portlend universiteti talaba-dizayneri Kerolin Devidson “Swoosh” emblemasini yaratdi va buning uçun 35 dollar gonorar oldi; 1983-yilda Phil Knight unga minnatdorçilik sifatida oltin uzuk va kompaniya aksiyalaridan bir qismini topşirdi. 1972-yilda Bowerman vafli temir yordamida yaratgan taglikli “Moon Şoe” krossovkasi çiqarildi. 1980-yilda kompaniya aksiyalarini birinçi marta ommaga joylaştirdi. 1984-yilda Maykl Jordan bilan şartnoma tuzilib, Air Jordan basketbol poyabzali liniyasi yaratildi. “Just Do It” şiori 1988-yilda reklama kampaniyasi uçun yaratilgan. 1990-yilda birinçi Niketown dökoni oçildi.
Kompaniya sotib olişlar orqali kengaydi: Cole Haan (1988), Bauer (1994), Hurley International (2002), Converse (2003), Umbro. Keyinçalik bir qismi sotildi: Bauer — 2008-yilda, Umbro — 2012-yilda; ingliz Vikipediyasiga köra, 2020-yil holatiga Converse yagona şöba kompaniya.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Nike öz nomi hamda Nike Golf, Nike Pro, Air Jordan, Air Force 1, Air Max, Nike Dunk, Nike Skateboarding, Nike CR7 kabi markalar ostida mahsulot sotadi; şuningdek Converse va Hurley International brendlari bilan boğliq. Mahsulotning deyarli barçasini AQShdan taşqarida, asosan Osiyodagi pudratçi kompaniyalar işlab çiqaradi, Nike esa savdo belgilariga egalik qiladi, dizayn yaratadi va dökonlar tarmoğini yuritadi. Kompaniya köplab sportçilar va jamoalarga homiylik qiladi. Rus Vikipediyasiga köra, 1990-yillardan boşlab kompaniya fabrikalardagi mehnat şaroitlari uçun tanqid qilib kelinadi.
Raqamlarda
13- 2022 moliyaviy yilida tuşum 46 milliard dollardan oşgan (ingliz Vikipediyasi).
- 2021/22 moliyaviy yilida Nike markasi savdosi 44,4 milliard dollar keltirgan: poyabzal — 29,1, kiyim — 13,6, sport anjomlari — 1,6 milliard; Converse — 2,3 milliard dollar (rus Vikipediyasi).
- 2024-yilda dunyo böylab 83 700 kişi işlagan (ingliz Vikipediyasi).
- 2022-yil mayida AQShda 344 va boşqa mamlakatlarda 702 dökon bölgan (rus Vikipediyasi).
- Özbekça Vikipediyaga köra, 2005-yilda aylanma 14,9 milliard dollar, sof foyda 1,3 milliard dollar bölgan.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Phil Knight kompaniyani asos solinganidan 2004-yilgaça boşqargan, 2016-yilgaça direktorlar kengaşi raisi bölib qolgan. Mark Parker 2006–2020-yillarda prezident va boş direktor, 2016-yildan kengaş raisi bölgan. John Donahoe 2020-yil yanvaridan boş direktor bölib, 2024-yilda lavozimni tark etgan; 2024-yil sentyabridan Elliott Hill prezident va boş direktor.
Kompaniya bölinmalari geografik tamoyil asosida tuzilgan: Şimoliy Amerika (savdoning 41 %), Yevropa, Yaqin Şarq va Afrika (28 %), Xitoy (17 %), Osiyo-Tinç okeani mintaqasi va Lotin Amerikasi (14 %).
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Nike // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1982 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APANike. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1982
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1982
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2019-yil
76 700 kişi
+3,1 % (yaxşi)2017-yilga nisbatan
Daromad (tuşum) · 2022-yil
AQSh dollari: 46,7 mlrd
+4,9 % (yaxşi)2021-yilga nisbatan
Sof foyda · 2022-yil
AQSh dollari: 6 mlrd
+5,6 % (yaxşi)2021-yilga nisbatan
Bozor qiymati · 1-may 2025
AQSh dollari: 83,8 mlrd
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q483915wikidata.org · 8 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.