Raytheon
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
Raytheon — AQShning yirik mudofaa-sanoat kompaniyalaridan biri, harbiy va tijorat elektronikasi hamda qurol-yaroğ işlab çiqaruvçi. 2020-yilda United Technologies bilan birlaşib, Raytheon Technologies tarkibiga kirdi; kompaniya nomi 2023-yil iyulida RTX Corporation deb özgartirildi.
Tarixi
131922-yilda Massaçusets texnologiya institutining professori Vanivar Buş, muhandis va fizik Lorens K. Marşall hamda olim Çarlz G. Smit Kembrijda (Massaçusets) American Appliance Company nomli kompaniyani taşkil etdi. Dastlab sun'iy sovutiş texnologiyasi bilan şuğullangan kompaniya tez orada elektronikaga ötdi. Birinçi mahsuloti — gaz töldirilgan elektron lampa bölib, uy radiopriyomniklarini batareyalar örniga özgaruvçan tok tarmoğidan quvvatlaş uçun möljallangan. Lampaga Raytheon («xudolar nuri») nomi berildi.
1925-yilda kompaniya Raytheon Manufacturing Company deb atala boşladi. 1928-yilda Q.R.S. Company bilan birlaşdi, 1933-yilda transformator işlab çiqaruvçi Acme-Delta Company sotib olindi. 1930-yillarga kelib u dunyodagi yirik elektron lampa işlab çiqaruvçilaridan biriga aylandi.
Ikkinçi jahon uruşi davrida kompaniya MIT qöllab-quvvatlaşi bilan magnetronlar, söngra töliq radar tizimlari, jumladan suvosti kemalarini aniqlaş radarlarini işlab çiqardi. Rus tilidagi ma'lumotga köra, uruş yillarida daromad 3 mln dollardan 168 mln dollarga ösgan. 1945-yilda kompaniya xodimi Persi Spenser mikrotölqinli peçni ixtiro qildi; 1947-yilda Radarange namunasi körsatildi. 1948-yilda boşqariladigan raketalar işlab çiqariş boşlandi, 1950-yilda Lark raketasi parvozdagi nişonni urib tuşirgan birinçi şunday raketa böldi. Koreya uruşi davrida Sparrow va Hawk raketalari böyiça şartnomalar olindi. 1959-yilda Raytheon Company nomi qabul qilindi.
Keyingi yillarda kompaniya Amana Refrigeration (1965), Beech Aircraft (1980) kabi korxonalarni sotib oldi, 1990-yillarda E-Systems, Texas Instruments va Hughes Aircraft mudofaa bölinmalarini xarid qilib, harbiy elektronikani kuçaytirdi. Maişiy texnika (1990-yillarda), quriliş (2000) va aviatsiya (2007) bölinmalari sotildi. 2019-yil 9-iyunda United Technologies bilan birlaşuv e'lon qilindi, bitim 2020-yil aprelida yakunlandi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
132018-yil holatiga köra asosiy bölinmalar: integratsiyalaşgan mudofaa tizimlari (radarlar, aloqa tizimlari), razvedka, axborot va xizmatlar, raketa tizimlari, aerokosmik tizimlar. 2015-yilda Vista Equity Partners bilan birgalikda kiber xavfsizlik sohasidagi Forcepoint qöşma korxonasi tuzilgan.
Mahsulotlari orasida Patriot zenit-raketa majmuasi, Tomahawk qanotli raketasi, Stinger köçma zenit-raketa majmuasi, AIM-120 AMRAAM, AIM-9 Sidewinder va Standard Missile 3 raketalari, şuningdek F-15, F/A-18 va F-22 uçun radarlar bor. Kompaniya Apollon dasturi uçun navigatsiya kompyuterini ham işlab çiqargan.
Raqamlarda
13- Taşkil etilgan yili: 1922.
- Daromadning 90 foizdan köpi harbiy buyurtmalardan.
- 2012-yilda dunyodagi beşinçi yirik harbiy pudratçi, 2015-yilda mudofaa daromadi böyiça AQShda uçinçi örin.
- 2018-yilda: 67 000 xodim, yillik daromad taxminan 25,35 mlrd dollar.
- 2018-yilda daromadning 68 foizi hukumat buyurtmalaridan, 30 foizi xorijiy savdodan.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Ştab-kvartira Massaçusets ştatida bir neça marta köçgan: Kembrij (1922–1928), Nyuton (1941-yilgaça), Uolsem (1961-yilgaça), Leksington (2003-yilgaça), söng yana Uolsem. 1948–1960-yillarda prezident Çarlz Frensis Adams IV edi.
2020-yilgi birlaşuvdan keyin UTC va Raytheon aksiyadorlari yangi kompaniyaning mos ravişda taxminan 57 va 43 foiziga egalik qildi; direktorlar kengaşining 15 örnidan 8 tasini UTC, qolganini Raytheon oldi. Dastlabki ikki yil Gregori Heyz boşqaruvçi, Tomas Kennedi kengaş raisi böldi, keyin Heyz ikkala lavozimni egalladi. Otis va Carrier birlaşgan kompaniyaga kirmadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Raytheon // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/2004 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APARaytheon. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/2004
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/2004
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2019-yil
70 000 kişi
Daromad (tuşum) · 2019-yil
AQSh dollari: 29,2 mlrd
+23,1 % (yaxşi)2013-yilga nisbatan
Sof foyda · 2019-yil
AQSh dollari: 3,3 mlrd
+67,1 % (yaxşi)2013-yilga nisbatan
Bozor qiymati · 2016-yil
AQSh dollari: 42,1 mlrd
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q156644wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.