Merck & Co.
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
Merck & Co., Inc. — AQShning Nyu-Jersi ştatidagi Rahway şahrida joylaşgan köp millatli farmatsevtika kompaniyasi. AQSh va Kanadadan taşqarida Merck Sharp & Dohme yoki MSD nomi bilan faoliyat yuritadi.
Tarixi
13Kompaniya öz ildizini nemis Merck guruhiga borib taqaydi. Inglizça manbaga köra, guruhga 1668-yilda Fridrix Yakob Merk Darmştadtda dorixona sotib olib asos solgan; 1827-yilda u dorixonadan dori işlab çiqaruvçi korxonaga aylangan. Merck & Co. 1891-yilda guruhning AQShdagi filiali sifatida taşkil etilgan. Inglizça manbada uni Teodor Veyker E. Merckdan olingan 200 000 dollar bilan boşlagani, şu yili guruh rahbarining öğli Jorj Merk unga qöşilgani aytilgan. Rusça manbada esa 1891-yilda Amerika bölimini boşqariş uçun Georg Merk yuborilgani yozilgan.
AQSh Birinçi jahon uruşiga kirgaç (1917), kompaniya aksiyalarining taxminan 80 foizi musodara qilindi. 1919-yilda Jorj Merk aksiyalarni auksionda qaytarib sotib oldi va kompaniya nemis ona kompaniyasidan mustaqil bölib qoldi. Sotib oliş narxi inglizça manbada 3,5 million dollar, rusça manbada 3,75 million dollar deb körsatilgan. Hozir Merck & Co. «Merck» nomiga AQSh va Kanadada huquqqa ega, qolgan dunyoda bu huquq nemis kompaniyasida; bu masala böyiça ular örtasida nizolar mavjud.
1927-yilda kompaniya Filadelfiyadagi xinin işlab çiqaruvçi Powers-Weightman-Rosengarten bilan qöşildi. 1943-yilda Rutgers universitetida Selman Vaksman laboratoriyasida Merck mablaği hisobidagi tadqiqot dasturida streptomitsin kaşf etildi. 1953-yilda Sharp & Dohme bilan birlaşiş natijasida kompaniya AQShning eng yirik dori işlab çiqaruvçisiga aylandi; Şimoliy Amerikadan taşqarida Merck Sharp & Dohme (MSD) nomi saqlanib qoldi.
Moris Hilleman Merckda parotit (tepki), qizamiq va qizilça vaksinalarini yaratgan. Rusça manbaga köra qizilça vaksinasi 1967-yilda, inglizçaga köra 1969-yilda işlab çiqilgan; vaksinadan keyin tuğma nuqsonlar bilan boğliq qizilça holatlari AQShda yiliga 10 000 tadan nolgaça kamaygan. 1979-yilda lovastatin (Mevacor) — statinlar sinfining birinçi dori vositasi yaratildi. 1985-yilda karbapenemlar sinfining birinçi vakili imipenemga ruxsat olindi. 1987-yildan boşlab ivermektindan (Mectizan) onxoserkozga qarşi foydalanildi; rusça manbaga köra dastur davomida 700 milliondan ortiq kişi davolangan.
1993-yilda Medco Containment Services sotib olindi (inglizça manbada 6 milliard dollar), ön yildan keyin u kompaniyadan ajratildi. 1999-yilda çiqarilgan Vioxx preparati 2004-yilda (inglizça manbada 2005-yilda butunjahon miqyosida) sotuvdan olindi. Rusça manbaga köra, u 3400 ölim holatiga sabab bölgan deb hisoblanadi va 2014-yilgaça kompaniya da'volar böyiça 7 milliard dollardan ortiq tölagan.
2009-yil noyabrda Schering-Plough bilan taxminan 41 milliard dollarlik qöşiliş yakunlandi; bitim «teskari qöşiliş» şaklida rasmiylaştirilib, «eski» Merck Merck Sharp & Dohme deb qayta nomlandi. 2013-yil oktabrda 8500 iş örnini qisqartiriş e'lon qilindi. 2014-yilda iste'mol tovarlari bölimi Bayerga sotildi (rusça manbada 14,2 milliard dollar), Idenix Pharmaceuticals taxminan 3,85 milliard dollarga sotib olindi. 2015-yil yanvarda Cubist Pharmaceuticals taxminan 9,5 milliard dollarga olindi. 2021-yil iyunda Organon & Co. mustaqil kompaniya sifatida ajratib çiqarildi.
Faoliyati
13Kompaniya daromadi asosan saraton davolaş vositalari, vaksinalar va veterinariya mahsulotlaridan tuşadi. Keytruda (pembrolizumab) — turli saraton turlarini davolaşda qöllanadigan PD-1 inhibitori; Gardasil — HPV vaksinasi. MSD Animal Health bölimi veterinarlar, fermerlar va uy hayvonlari egalariga dori, vaksina, boşqaruv yeçimlari va raqamli monitoring vositalarini taklif qiladi. Rusça manbada kompaniyaning yönalişlari sifatida onkologiya, gepatit C va infeksion kasalliklar (OIV, Ebola) tilga olingan.
Raqamlarda
13- 2024-yilda daromadning 46 foizi (29,5 mlrd dollar) Keytruda savdosidan kelgan.
- Daromadning 13 foizi (8,6 mlrd dollar) Gardasil savdosidan kelgan.
- Daromadning 9 foizi (5,8 mlrd dollar) veterinariya mahsulotlaridan kelgan.
- Fortune 500 röyxatida 65-örin, Forbes Global 2000 röyxatida 76-örin.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Merck Sharp & Dohme Merck & Co. ona kompaniyasining şöba korxonasi hisoblanadi. Kenneth Frazier 2011-yildan boş ijroçi direktor bölgan; inglizça manbaga köra, u 2011-yil oktabrda Riçard Klarkdan lavozimni qabul qilgan. Rusça manbada Robert Devis 2021-yil iyulidan prezident va boş ijroçi direktor ekani yozilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Merck & Co. // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/2005 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAMerck & Co.. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/2005
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/2005
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2015-yil
70 000 kişi
Daromad (tuşum) · 2024-yil
AQSh dollari: 64,2 mlrd
+6,7 % (yaxşi)2023-yilga nisbatan
Sof foyda · 2024-yil
AQSh dollari: 17,1 mlrd
+4 589,6 % (yaxşi)2023-yilga nisbatan
Aktivlar · 2016-yil
AQSh dollari: 95,4 mlrd
Bozor qiymati · 2017-yil
AQSh dollari: 178,4 mlrd
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q247489wikidata.org · 7 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.