Aetna
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
Aetna Inc. — Amerikaning soğliqni saqlaş suğurtasi bilan şuğullanuvçi kompaniyasi. Boş qarorgohi Konnektikut ştatining Xartford şahrida joylaşgan. 2018-yil 28-noyabrdan CVS Health şöba kompaniyasi hisoblanadi.
Tarixi
13Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, Aetna Xartfordda taşkil etilgan Aetna (Fire) Insurance Company kompaniyasidan kelib çiqqan; nomi Etna toği (lotinça yozilişi Aetna) nomidan olingan. Mazkur manbada kompaniya 1819-yilda Tomas Kimberli Breys boşçiligida taşkil etilgani, 1820-yilda ustavi özgartirilib, hayotni suğurtalaş imkoni berilgani aytiladi.
Rus va ingliz Vikipediyasiga köra, 1853-yilda kompaniya Aetna Life Insurance Company nomi bilan taşkil topgan, uning birinçi prezidenti Eliphalet Bulkeley bölgan. Uning öğli Morgan Bulkeley kompaniyani 1879-yildan boşqargan; rus Vikipediyasida bu davr 1922-yilgaça deb körsatilgan. Morgan Bulkeley Brainard kompaniyani 1922–1955-yillarda boşqargan, şundan keyin oila boşqaruvdagi iştirokini töxtatgan.
19-asr oxiri — 20-asr boşida kompaniya faoliyati boşqa suğurta turlariga kengaydi. Ingliz Vikipediyasiga köra, 1899-yilda soğliqni saqlaş suğurtasi, 1907-yilda avtomobil suğurtasi joriy etilgan. 1968-yildan aksiyalari Nyu-York fond birjasida savdo qilinadi.
1990-yillarda rahbariyat eng muvaffaqiyatli yönaliş — tibbiy suğurtaga e'tibor qaratişga qaror qildi. 1996-yilda mulk va baxtsiz hodisalardan suğurta kompaniyasi The Travelers Companies'ga sotildi, U.S. Healthcare sotib olindi. Rus Vikipediyasiga köra bu kelişuv 8,9 mlrd dollarga bölgan va Aetna AQShdagi eng yirik tibbiy suğurta operatoriga aylangan. 2000-yilda tibbiy suğurtaga aloqador bölmagan bölinmalar ING kompaniyasiga sotildi (rus Vikipediyasida 7,75 mlrd, ingliz Vikipediyasida 7,7 mlrd dollar). Jon Rou kompaniyani boşqarib, xodimlarni qisqartirdi va suğurta mukofotlarini oşirdi: rus Vikipediyasida 15 ming xodim va 16 %, ingliz Vikipediyasida 10 mingdan ortiq xodim va yiliga 11–13 % deb keltirilgan. Ingliz Vikipediyasiga köra, 2000-yilda kompaniya 1850-yillarda qullar hayotini suğurtalagani uçun ommaviy uzr söragan.
2015-yilda Humana kompaniyasini 37 mlrd dollarga sotib oliş haqida kelişuvga erişildi, biroq AQSh federal sudyasi uni monopoliyaga qarşi qonunçilikni buzadi deb tösib qöydi. 2017-yil 3-dekabrda CVS Health Aetna'ni 69 mlrd dollarga sotib olişini e'lon qildi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Ingliz Vikipediyasiga köra, kompaniya an'anaviy va iste'molçi tomonidan boşqariladigan soğliqni saqlaş suğurtasi hamda tegişli xizmatlarni — tibbiy, farmatsevtik, stomatologik, xulq-atvor salomatligi, uzoq muddatli parvariş va nogironlik rejalarini — asosan iş beruvçi tölaydigan suğurta dasturlari va Medicare orqali taklif qiladi.
Rus Vikipediyasida 2016-yil uçun asosiy bölinmalar keltirilgan:
- Health Care — tijorat tibbiy suğurtasi va AQShning ayrim hududlarida Medicare dasturida iştirok;
- Group Insurance — kompaniya xodimlarini jamoaviy suğurtalaş (hayot va mehnatga layoqatni yöqotişdan);
- Large Case Pensions — pensiya suğurtasi; bölinma bosqiçma-bosqiç tugatilmoqda, yangi şartnomalar tuzilmaydi.
Raqamlarda
13- 2016-yilda kompaniya 46,7 mln kişiga xizmat körsatgan (rus Vikipediyasi).
- Health Care bölinmasida suğurta mukofotlari 54 mlrd dollar, boşqa daromadlar bilan birga aylanma 60 mlrd dollar; tölovlarning mukofotlarga nisbati taxminan 82 %.
- Group Insurance aylanmasi — 2,5 mlrd dollar; Large Case Pensions aylanmasi — 300 mln dollar.
- Ingliz Vikipediyasiga köra, tarmoqda 22,1 mln tibbiy a'zo, 12,7 mln stomatologik a'zo, 13,1 mln dori vositalari böyiça xizmat a'zolari, 1,2 mln soğliqni saqlaş mutaxassisi, 690 mingdan ortiq birlamçi tibbiyot şifokorlari va mutaxassislar hamda 5700 dan ortiq kasalxona bor.
- Rus Vikipediyasiga köra, kompaniyaning taxminan 6500 aksiyadori bor.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Rus Vikipediyasiga köra, Mark Bertolini 2011-yildan boşqaruv raisi, 2010-yildan boş ijroçi direktor bölgan, 2007–2014-yillarda prezident lavozimini ham egallagan; kompaniyada 2003-yildan işlagan. Karen Linç 2015-yildan prezident. Ingliz Vikipediyasiga köra, CVS Health Aetna'ni sotib olgaç, Bertolini iste'foga çiqqan.
Rus Vikipediyasiga köra, 2017-yil holatiga aksiyalarning katta qismi institutsional investorlar (BlackRock, The Vanguard Group, State Street Corporation, T. Rowe Price, Capital Group Companies va boşqalar) qölida.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Aetna // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/2110 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAetna. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/2110
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/2110
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2018-yil
47 950 kişi
−3,1 % (yomon)2016-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q26049wikidata.org · 7 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.