Centrica

Centrica plc — Buyuk Britaniyaning köp tarmoqli energetika va xizmatlar kompaniyasi. Boş qarorgohi Angliyaning Berkşir grafligidagi Vindzor şahrida joylaşgan. Kompaniya aksiyalari London fond birjasida savdo qilinadi.

Kompaniyaning tarixiy ildizi 1812-yilda taşkil etilgan Gas Light and Coke Company bilan boğliq. 1949-yilda gaz kompaniyalari davlat nazoratiga ötdi; keyinçalik ular British Gas korporatsiyasiga birlaştirildi. 1986-yilda British Gas xususiylaştirildi.

Centrica 1997-yil 17-fevralda British Gas plc ajratilişi natijasida alohida kompaniya sifatida taşkil topdi. Şu paytda British Gas uç kompaniyaga bölindi: Centrica, BG va Transco. Centrica gaz savdosi, xizmat va çakana biznesni oldi. 1998-yilda kompaniyaning gaz yetkazib berişdagi monopoliyasi tugadi va u elektr ta'minotini ham boşladi.

2000-yilda Kanadaning Direct Energy kompaniyasi sotib olindi; 2000-yillarning boşida u keyingi xaridlar bilan kengaytirildi. 2009-yilda Şimoliy dengizda gaz qazib oluvçi Venture Production sotib olindi. 2014-yilda Irlandiyaning Bord Gáis kompaniyasi çakana savdo bölimi va boşqa aktivlari xarid qilindi. 2017-yilda Şimoliy dengizdagi qidiruv va qazib oliş biznesi Bayerngas Norge bilan birlaştirilib, Spirit Energy qöşma korxonasi tuzildi.

2020-yilda pandemiya şaroitida kompaniya 5000 iş örnini qisqartirişni e'lon qildi. Şu yilning iyulida Direct Energy NRG Energy kompaniyasiga 3,63 mlrd dollarga sotildi. 2022-yil iyunida Centrica yana FTSE 100 indeksiga kiritildi. 2023-yilda Meksika qöltiğidagi suzuvçi qurilmadan suyultirilgan tabiiy gaz sotib oliş böyiça 8 mlrd dollarlik kelişuv yakunlandi.

2006-yil boşida Gazprom Centrica'ni sotib olişi mumkinligi haqida miş-mişlar tarqaldi; bu holat matbuotda munozara keltirdi.

Centrica — Buyuk Britaniyada maişiy mijozlarga gaz yetkazib beruvçi eng yirik kompaniya va elektr yetkazib beruvçi yirik kompaniyalardan biri. U Angliya va Uelsda British Gas, Şotlandiyada Scottish Gas, Irlandiyada Bord Gáis Energy nomlari ostida işlaydi. Kompaniya taxminan 10 mln mijozga xizmat körsatadi.

2021-yil holatiga asosiy bölinmalar:

• British Gas Energy — elektr va gaz ta'minoti;
• British Gas Services — isitiş uskunalarini örnatiş va xizmat körsatiş;
• Bord Gáis — Irlandiyada energiya ta'minoti va qöşimça xizmatlar;
• Centrica Business Solutions — yirik biznes uçun energetika yeçimlari;
• Energy Marketing & Trading — energiya resurslari savdosi;
• Upstream — neft va gaz qazib oliş hamda atom elektr stansiyalarini boşqaruvçi kompaniyadagi 20 foizlik uluş.

• Gaz ta'minotida uluşi: maişiy sektorda 60 foiz, sanoat va tijorat mijozlari orasida 15 foiz (Vikipediyaning rus tilidagi maqolasi).
• 2021-yil tuşumi: British Gas Energy — 7,51 mlrd funt; British Gas Services — 1,46 mlrd; Bord Gáis — 1,11 mlrd; Centrica Business Solutions — 1,95 mlrd; Energy Marketing & Trading — 5,87 mlrd; Upstream — 0,40 mlrd funt.
• 2020-yilda kompaniyada taxminan 27 000 kişi işlagan, ularning 20 000 nafari Buyuk Britaniyada.
• Forbes Global 2000 (2022) röyxatida 990-örin.
• Bozor kapitalizatsiyasi: 2011-yil oxirida 15 mlrd funt, 2022-yil örtasida 5 mlrd funt.

Scott Wheway 2020-yil martidan direktorlar kengaşi raisi (kengaş a'zosi — 2016-yildan). Chris OʻShea 2020-yil apreldan boş ijroçi direktor (kompaniyada 2018-yildan).

Eng yirik aksiyadorlar institutsional investorlar: Schroders (10,99 foiz), Bank of America (5,78 foiz), Ameriprise Financial (5,07 foiz), BlackRock (5 foiz), RWC Asset Management (5 foiz).

Ingliz tilidagi manbaga köra, kompaniya uçta oraliq xolding orqali işlaydi: British Gas Trading Ltd, GB Gas Holdings Limited va Centrica Hive Ltd.