Eli Lilly and Company
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
Eli Lilly and Company (Lilly) — ştab-kvartirasi Indiana ştatining Indianapolis şahrida joylaşgan Amerika farmatsevtika kompaniyasi. U 1876-yilda taşkil etilgan va dori vositalarini işlab çiqiş, tayyorlaş hamda sotiş bilan şuğullanadi.
Tarixi
13Kompaniya Fuqarolar uruşi (1861–1865) faxriysi, polkovnik Eli Lilli nomi bilan atalgan. U 1876-yilda Indianapolisda dori tayyorlaş korxonasini oçgan. Ingliz tilidagi maqolaga köra, korxona uç xodim bilan iş boşlagan, ular orasida Lillining öğli Josiah ham bor edi; dastlabki dorilardan biri bezgakka qarşi işlatiladigan xinin bölgan. Kompaniyaning dastlabki yangiliklari qatoriga dori vositalarini jelatin kapsulalarga soliş kiradi. Korporatsiya sifatida röyxatdan ötgan yil manbalarda har xil körsatilgan: rus tilidagi maqolada 1880, ingliz tilidagisida 1881. Dastlabki muvaffaqiyatli mahsulot Succus Alterans 1883-yilda çiqarila boşlagan.
Rus tilidagi manbaga köra, Eli Lilli 1898-yilda vafotigaça kompaniyani boşqargan, 1953-yilgaça uni öğillari va nevaralari boşqargan. Ingliz tilidagi manba esa 1890-yildan kundalik boşqaruvni öğli Josiah K. Lilliga topşirganini, u kompaniyani 34 yil boşqarganini yozadi.
1920-yillar boşida kompaniya Toronto universiteti bilan insulinni sanoat usulida işlab çiqariş ustida hamkorlik qildi va 1923-yilda uni birinçilardan bölib çiqara boşladi. 1937-yilda Lilly Endowment xayriya jamğarmasi taşkil etilgan. 1940-yillarda kompaniya penitsillin, keyinroq eritromitsin va vankomitsin işlab çiqarişni yölga qöydi. 1982-yilda gen muhandisligi orqali olingan inson insulini — Humulin sotuvga çiqdi. 1987-yilda FDA Prozac (fluoksetin) preparatini ma'qulladi; uning patenti 2001-yilda tugagaç, boşqa kompaniyalar generiklarini çiqara boşladi va Eli Lilly foydasi 14 foizga kamaydi.
Keyingi yillarda kompaniya bir qator xaridlar qildi: 2007-yilda Icos (2,3 mlrd dollar), 2015-yilda Novartis veterinariya bölinmasi (5,28 mlrd dollar), 2018-yilda Loxo Oncology (8 mlrd dollar). 2019-yil martida veterinariya bölinmasi Elanco Animal Health Inc. sotildi. 2025-yilda Scorpion Therapeutics (2,5 mlrd dollar), SiteOne Therapeutics (1 mlrd dollar) va Verve Therapeutics (1,3 mlrd dollar) sotib olinişi e'lon qilindi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Kompaniya dori vositalarini işlab çiqadi, tayyorlaydi va sotadi. Asosiy ilmiy markazlari AQShda (Indiana, Kaliforniya, Kolorado, Massaçusets, Nyu-York), Ispaniya va Singapurda joylaşgan. Zavodlari AQSh, Irlandiya, Ispaniya, Italiya, Xitoy, Puerto-Riko, Fransiya va Yaponiyada.
2024-yilda savdo hajmi böyiça yetakçi dorilar: Mounjaro (tirzepatid, diabetga qarşi), Verzenio (abemasiklib, kökrak bezi saratoni), Trulicity (dulaglutid, diabet), Zepbund (tirzepatid, vazn kamaytiriş), Jardiance (empagliflozin, diabet) va Taltz (iksekizumab, psoriaz). Şuningdek, Humalog va Humulin insulinlari, Cyramza, Olumiant, Emgality, Basaglar va boşqa preparatlar işlab çiqariladi.
Raqamlarda
13- 2024-yilda tuşum — 45 mlrd dollar: AQSh — 30,4 mlrd, Yevropa — 6,9 mlrd, Yaponiya — 1,8 mlrd, Xitoy — 1,7 mlrd, boşqa mintaqalar — 4,3 mlrd dollar.
- Mounjaro savdosi 2024-yilda 11,54 mlrd dollar, Verzenio — 5,31 mlrd, Trulicity — 5,25 mlrd, Zepbund — 4,93 mlrd dollar.
- Forbes Global 2000 röyxatida 2024-yilda 174-örin (ingliz tilidagi maqolada — 138-örin). Fortune 500 röyxatida 127-örin (ingliz tilidagi maqolada — 100-örin).
- Bozor kapitalizatsiyasi 2025-yil aprelida 796 mlrd dollar bölgan; ingliz tilidagi maqolaga köra, 2025-yil noyabrida 1 trillion dollarga yetgan.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Kompaniya aksiyalari Nyu-York fond birjasida savdo qilinadi. Eng yirik aksiyador — Lilly Endowment: rus tilidagi manbada unga 10,13 foiz, ingliz tilidagisida 9,8 foiz aksiya tegişli deyiladi. Rus tilidagi manbaga köra, yirik institutsional egalar orasida Vanguard Fiduciary Trust Co. (7,83 %), PNC Investments LLC (5,41 %), BlackRock Advisors LLC (5,21 %) bor.
Devid Riks (David A. Ricks) 2017-yil 1-yanvardan prezident va boş direktor, 2017-yil iyunidan boşqaruv kengaşi raisi. U kompaniyada 2002-yildan işlaydi, avval Hewlett-Packard va IBMda işlagan; Purdue universiteti (bakalavr) va Indiana universiteti (magistr) bitiruvçisi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Eli Lilly and Company // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/2171 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAEli Lilly and Company. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/2171
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/2171
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2018-yil
38 350 kişi
Daromad (tuşum) · 2024-yil
AQSh dollari: 45 mlrd
+32 % (yaxşi)2023-yilga nisbatan
Sof foyda · 2024-yil
AQSh dollari: 10,6 mlrd
+102,1 % (yaxşi)2023-yilga nisbatan
Bozor qiymati · 1-may 2025
AQSh dollari: 713,1 mlrd
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q632240wikidata.org · 7 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.