Sika AG

Sika AG — Şveytsariyaning kimyo kompaniyasi, boş qarorgohi Baar şahrida joylaşgan. U inşootlarni gidroizolyatsiya qiliş, yelimlaş, germetiklaş, mustahkamlaş va himoyalaş uçun mahsulotlar işlab çiqaradi.

Kompaniyaga 1910-yilda Kaspar Vinkler (Kaspar Winkler) asos solgan; dastlab u Syurixda «Kaspar Winkler & Co» nomi bilan faoliyat yuritgan. Vinklerning birinçi ixtirolari granitni himoyalaş va tozalaş vositalari hamda qorişmalar uçun gidroizolyatsiya moddasi bölgan. Sika-1 nomli bu modda bugun ham sotiladi.

1912-yilda Germaniya janubida işlab çiqariş quvvatiga ega filial taşkil etildi. Xorijiy faoliyat böyiça direktor yollangaç, Angliya, Italiya va Fransiyada ham filiallar oçildi. 1918-yilda Şveytsariya federal temir yöllari Gotard uçastkasidagi tunnellarni gidroizolyatsiya qilişda Sika mahsulotlarini sinab kördi. Keyingi yillarda 67 ta tunnel şu mahsulotlar bilan izolyatsiya qilindi, bu kompaniya uçun birinçi yirik loyiha va buriliş nuqtasi böldi. Ikkinçi jahon uruşidan oldin Vinklerning kuyovi Fritz Şenker kompaniyani Yevropa, Şimoliy va Janubiy Amerika hamda Osiyoga kengaytirdi.

1971-yilda rahbariyatni Romuald Burkard oldi; guruh 1968-yilga kelib Sika Finanz AG ostida yagona korporativ tuzilmaga birlaşgan edi. Keyinçalik Sika Şveytsariya fond birjasida röyxatga olindi. 1990-yillar kompaniya uçun qiyin keçdi: kanalizatsiya quvurlarini tiklovçi robotlar va yöl qurilişi mahsulotlari işlab çiqarişidan voz keçildi. 2000-yilda asosiy yönalişlar sifatida germetiklaş, yelimlaş, amortizatsiya, mustahkamlaş va himoyalaş belgilandi.

2013-yilda geografik mintaqalar oltitadan törttaga (EMEA, Şimoliy Amerika, Lotin Amerikasi, Osiyo-Tinç okeani) qisqartirildi, Everbuild kompaniyasi sotib olindi. Keyingi yillarda JMTexsa, Texsa India, Butterfield Color, Arcon Membrane va boşqa kompaniyalar xarid qilindi. 2017-yil 15-mayda kompaniya Swiss Blue Chip indeksiga kiritildi (SIK, ISIN CH0000587979). 2018-yilda Sika, Burkard oilasi va Saint-Gobain özaro nizoni tugatuvçi kelişuvlar imzoladi. 2019-yilda Parex, 2023-yil mayida MBCC Group sotib olindi; ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, bu Sikaning eng yirik xaridi. 2022-yilda kompaniya Rossiya va Belarusga Sikaflex germetiklari yetkazib berişni töxtatdi.

Mahsulotlar ikki toifaga bölinadi: quriliş va ta'mirlaş materiallari (quriliş aralaşmalari, beton qöşimçalari, gidroizolyatsiya, germetiklar, pol qoplamalari, yelimli lentalar, montaj köpigi, yelimlar) hamda sanoat materiallari (avtomobilsozlik, kemasozlik va boşqa tarmoqlar uçun). Sikaflex, SikaTack, Sika ViscoCrete, SikaBond, Sikafloor, Sikagard, Sikaplan, Sikadur va Sika Sarnafil kabi 900 dan ortiq mahsulot brendi işlatiladi.

• Forbes Global 2000 (2022) röyxatida 857-örin.
• 2018-yilda 19 mingdan ortiq xodim va 98 mamlakatda filiallar; ingliz tilidagi Vikipediyada (sanasiz) 33 700 xodim, 102 dan ortiq mamlakat va 400 dan ortiq zavod.
• Tuşum: quriliş va ta'mirlaş — 82 %, sanoat — 18 %.
• Mintaqalar böyiça tuşum: Yevropa, Yaqin Şarq va Afrika — 44 % (11,2 ming xodim); Amerika — 26 % (6 ming); Osiyo-Tinç okeani — 22 % (7 ming); global biznes — 7 %.
• Alohida mamlakatlar: Germaniya 8,4 %, Fransiya 7,1 %, Şveytsariya 4,1 %, AQSh 18 %, Xitoy 12 %.

Sika AG — butun dunyodagi filiallarni birlaştiruvçi xolding kompaniyaning yuridik şaxsi. Tarkibiga tadqiqot va işlanmalar bilan şuğullanuvçi Sika Technology AG hamda korporativ vazifalarni bajaruvçi Sika Services AG kiradi. 2012-yilda Pol Xelg (Paul Hälg) boşqaruv kengaşi raisi etib saylandi, Yan Yeniş (Jan Jenisch) esa 1-yanvardan Ernst Bertski nafaqaga çiqqaç ijroçi direktor böldi. 2017-yilda ijroçi direktor lavozimiga Pol Şuler tayinlandi.