Nucor

Nucor Corporation — Amerika pölat işlab çiqaruvçi kompaniyasi, boş qarorgohi Şarlottda (Şimoliy Karolina) joylaşgan. U AQShdagi eng yirik pölat işlab çiqaruvçi va Şimoliy Amerikadagi eng yirik metall lom qayta işlovçi, jahonda esa 16-örindagi pölat işlab çiqaruvçi hisoblanadi.

Kompaniya tarixi Ransom Olds asos solgan REO Motor Car kompaniyasiga borib taqaladi. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, REO öz faoliyatini sotib, tugatiş jarayonini boşlagaç, 1955-yil sentyabrda norozi aksiyadorlar tugatişga qarşi çiqib, kompaniyani kiçik yadroviy xizmatlar kompaniyasi Nuclear Consultants, Inc.ni qöşib olişga majbur qildi. Kompaniya Nuclear Corporation of America deb qayta nomlandi va turli sohalardagi kiçik kompaniyalarni sotib ola boşladi. Ular orasida Janubiy Karolinadagi pölat tösinlar işlab çiqaruvçi Vulcraft ham bor edi. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, Vulcraft 1962-yilda sotib olingan va F. Kennet Ayversen boş menejer etib tayinlangan.

1965-yilda kompaniya yana bankrotlik yoqasiga keldi va Vulcraft asosida qayta taşkil etildi; uni Ayversen boşqardi. 1966-yilda boş qarorgoh Şarlottga köçirildi. Ayversen kompaniyani pölat yetkazib beruvçilarga boğliqlikdan qutqarişni maqsad qildi. Domna peçi bilan zavod qurişga mablağ yetmagani uçun metall lomni eritadigan elektr yoyli peçli mini-zavod qurildi. Ingliz tilidagi Vikipediyada uning birinçi zavodi 1968-yilda Darlingtonda (Janubiy Karolina) qurilgani, 6 mln dollarlik kredit hisobiga elektr yoyli peç sotib olingani aytiladi; rus tilidagi Vikipediyada işlab çiqariş 1970-yil oxirida boşlangani qayd etilgan. 1972-yilda kompaniya Nucor Corporation nomini oldi; ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, şu yili u aksiyalarni dastlabki ommaviy joylaştiriş orqali oçiq kompaniyaga aylandi. 1970-yillar oxiriga kelib Nucor AQShdagi yirik yigirmata pölat kompaniyasi qatoriga kirdi.

1988-yilda quriliş mahsulotlari bölinmasi oçildi. Keyingi bosqiçda prokat işlab çiqariş özlaştirildi: Krofordsvillda (Indiana) Germaniyada işlab çiqilayotgan ixçam lenta işlab çiqariş maşinasi qöllandi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, bu texnologiya işlab çiqariş unumdorligini 4 baravar oşirgan va tonnasiga xarajatni 45 dollarga kamaytirgan. 1992-yil sentyabrda Arkanzasda ikkinçi şunday zavod oçildi, keyingi yili yana bir zavod hamda Trinidad va Tobagoda Braziliya temir rudasini temir karbidiga qayta işlovçi zavod (yillik quvvati 320 ming tonna) işga tuşirildi. 2000-yil martda Nucor (47,5 %), BlueScope (47,5 %) va IHI Corporation (5 %) Castrip texnologiyasiga litsenziya beriş uçun qöşma korxona tuzdi.

2000-yillardan boşlab kompaniya qöşib oliş hisobiga ösdi: 2001-yilda Auburn Steel, 2002-yilda Birmingham Steel, 2008-yilda David J. Joseph Company, 2012-yilda Skyline Steel, 2014-yilda Gallatin Steel. 2021-yil dekabrda California Steel Industries kompaniyasining nazorat paketi 400 mln dollarga, 2022-yil mayda CHI Overhead Doors 3 mlrd dollarga, 2024-yil iyunda Rytec Corporation 565 mln dollarga sotib olindi.

Nucor metall lomni elektr yoyli peçlarda eritadi va uzluksiz quyiş usulidan foydalanadi. Zavodlarning aksariyati AQShda; Meksikada JFE Steel bilan Nucor-JFE Steel Mexico qöşma korxonasi, Mitsui & Co. bilan NuMit qöşma korxonasi (AQSh, Kanada va Meksikadagi 30 ta pölat list prokat zavodi) mavjud. Trinidadda temir rudasini dastlabki qayta işlaş zavodi joylaşgan. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, Nucor zavodlarida kasaba uyuşmalari yöq.

Bölinmalar (2025):

• pölat prokat — list, tösin va sterjenlar;
• pölat mahsulotlari — panjara, armatura, tösin va qoziqlar, sim, quvurlar, yengil yiğiladigan pölat binolar;
• xomaşyo — temir rudasi xomaşyosi, qora va rangli metall lomi savdosi, tabiiy gaz qazib oliş.

Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, Nucor Commercial Metals Company bilan birga AQShda beton mustahkamlaş uçun armatura yetkazib beruvçi ikki asosiy kompaniyadan biridir. 2023-yilda kompaniya ExxonMobil bilan Konventdagi (Luiziana) töğridan-töğri qaytarilgan temir zavodidan yiliga 800 ming tonnagaça karbonat angidridni uşlab qoliş va saqlaş böyiça kelişuv imzoladi. 2000-yilda esa AQSh Adliya vazirligi va EPA da'volarini hal qiliş uçun 98 mln dollar sarflaşga rozi bölgan.

• 2024-yilda taxminan 18,5 mln tonna pölat işlab çiqarilib sotilgan va 18 mln tonna lom qayta işlangan (ingliz tilidagi Vikipediya).
• 2025-yilda 20 mln tonna lom qayta işlangan (rus tilidagi Vikipediya).
• 2025-yil daromadida: pölat prokat — 51 %, pölat mahsulotlari — 22 %, xomaşyo — 26 %.
• Forbes Global 2000 (2025) röyxatida 500-örin; Fortune 500 röyxatida 140-örin.

Aksiyalar Nyu-York fond birjasida muomalada va asosan institutsional investorlarga tegişli. 2026-yil holatiga köra yirik aksiyadorlar: Vanguard Fiduciary Trust Co. — 12,47 %, State Farm Investment Management Corp. — 10,68 %, BlackRock Advisors LLC — 6,033 %, State Street Corporation — 5,299 %, Berkshire Hathaway — 2,813 %.

Leon Topalian 2022-yildan direktorlar kengaşi raisi, kompaniyada 1996-yildan işlaydi. Stiven Lekston 2026-yil boşidan prezident va COO, kompaniyada 2003-yildan beri. Boş ijroçi direktorlar: F. Kennet Ayversen (1965–1996), Jon Korrenti (1996–1999), H. Deyvid Aykok (1999–2000), Den DiMikko (2000–2012), Jon Ferriola (2013–2019), Leon Topalian (2019 yildan).

Kompaniya tarkibida Nucor Steel Auburn, Nucor Steel Birmingham, Skyline Steel, The David J. Joseph Company, Vulcraft of New York, Rytec Corporation va boşqa köplab şöba va qöşma korxonalar bor.