Farğona neftni qayta işlaş zavodi

Farğona neftni qayta işlaş zavodi (qisqaça FNQIZ) — neftni qayta işlaş sanoati korxonasi. U boş korxona hisoblanadi, uning tarkibiga Oltiariq neftni qayta işlaş zavodi, Pop va Angren neft bazalari kiradi.

1958-yil 26-iyunda ilk ELOU (elektr tuzsizlantiriş qurilmasi) işga tuşirildi. Atmosfera-vakuum neftni haydaş texnologik qurilmasi ABT-1 1959-yil boşida işga tuşirildi. Zavodning 1-navbati 1959-yil 27-yanvarda foydalanişga topşirildi va Örta Osiyoda birinçi marta surkov moylari işlab çiqarila boşladi. 1965-yildan zavod quvvatlari töliq işga tuşirildi, 1966-yildan 2-navbati qurila boşladi. 1970-yildan K-12 markali va oktan soni undan yuqori bölgan benzin işlab çiqarildi.

90-yillar boşidan zavod töliq Özbekistonda qazib olingan neftni qayta işlaşga ötdi. 1992–2004-yillarda „Özneftgaz“ xolding kompaniyasi tarkibida faoliyat körsatdi. 2000-yilda zavod töliq ta'mirlandi. 1996–1999-yillarda Yaponiyaning „Mitsui“ firmasi bilan hamkorlikda dizel yoqilğisidan oltingugurtni ajratib oliş qurilmasi qurildi. Zavod iştirokida „ÖzTeksako“ (yuqori sifatli motor moylari) va „Farmoy“ (motor moylariga qöşimçalar) Özbekiston–Amerika qöşma korxonalari taşkil etildi.

Xususiylaştirilişi

Zavod „Farğona neftni qayta işlaş zavodi“ MChJ davlat korxonasi sifatida faoliyat boşlagan; mustaqillikdan keyin ham davlat nazorati saqlandi. 2019-yil 10-aprelda imzolangan PQ-4275-sonli Prezident qarorida davlat uluşini (u „Özbekneftegaz“ning „Özneftmahsulot“ AJ orqali egalik qilgan) 100 foiz miqdorda Davlat aktivlarini boşqariş agentligiga ötkaziş belgilandi. Agentlik ustav kapitalidagi 100 foiz uluşni 16 million dollarlik dastlabki tölov bilan Indoneziyaning PT Trans Asia Resources kompaniyasiga sotişi kerak edi. Kompaniya 2019-yil 31-dekabrgaça sotib oliş böyiça ustuvor huquqqa ega böldi, biroq xususiylaştiriş amalga oşmadi.

2020-yilda Davaktiv zavodni „Jizzakh Petroleum“ MChJning işonçli boşqaruviga berişga qaror qildi; bu kompaniya ustav kapitalida „Özbekneftegaz“ning 30 foiz uluşi bor edi. 2021-yil 11-fevraldagi PF-6167-sonli Prezident farmoni bilan zavod 2021-yilda savdoga çiqariladigan korxonalar röyxatiga kiritildi. 2021-yil 30-aprelda „UzAssets“ investitsiya kompaniyasi 100 foiz davlat uluşi sotuvga qöyilganini e'lon qildi; jarayonga KPMG konsultant sifatida jalb qilindi. 2022-yil may oyida zavod xorijiy „Sanoat Energetika Guruhi“ MChJga (sobiq Jizzakh Petroleum) sotildi. Bitim qiymati 100 million dollarni taşkil etdi.

Şartnoma investorga zavodni modernizatsiya qiliş uçun 380 million AQSh dollaridan ortiq investitsiya kiritiş majburiyatini yukladi. Kompaniya zamonaviy va ekologik toza benzin, „Yevro-5“ talablariga javob beradigan dizel yoqilğisi, Jet A-1 reaktiv yoqilğisi va suyultirilgan tabiiy gaz işlab çiqarişni köpaytirişi, neft agregatlarini modernizatsiya qilişi hamda işlab çiqariş quvvatini kamida 2 million tonnaga oşirişi kerak. Yangi egaga ijtimoiy majburiyatlar ham berilgan.

Zavod 56 dan ziyod turdagi neft mahsulotlari işlab çiqaradi. Ular orasida yuqori oktanli benzin, aviatexnik kerosin, dizel yoqilğisi, kokos, turli motor va dizel moylari (kompressor, turbina, urçuq), parafin, motor moylariga qöşimçalar, bitum va mazut bor.

• Texnologik qurilmalar: 44 ta (2000-yildagi ta'mirdan keyin)
• Yillik quvvat: 8,5 mln tonna neftni qayta işlaş
• Mahsulot turlari: 56 dan ziyod
• 2022-yildagi bitim qiymati: 100 million dollar
• Modernizatsiya uçun investitsiya majburiyati: 380 million AQSh dollaridan ortiq

Zavod tarkibiga Oltiariq neftni qayta işlaş zavodi, Pop va Angren neft bazalari kiradi. 2022-yildan zavod egasi — „Sanoat Energetika Guruhi“ MChJ. Manbalarda zavod rahbarlari haqida ma'lumot yöq.