Blennoreya

Blennoreya (yunonça «blennos» — «şilimşiq» va «rheo» — «oqaman»), oftalmoblennoreya — köz şilliq pardasi (konyunktiva)ning ötkir yiringli yalliğlanişi. ÖzME va rusça Vikipediyaga köra, kasallikni köpinça sözak (gonoreya) qözğatuvçisi — gonokokklar keltirib çiqaradi; bunday holat gonoblennoreya deb ham ataladi. Kasallik öz vaqtida davolanmasa, közning muguz pardasi zararlanib, körişning keskin pasayişiga, hatto körlikka olib kelişi mumkin.12

ÖzME çaqaloqlar, bolalar va kattalar blennoreyasini farqlaydi. Çaqaloqlarga kasallik köpinça tuğruq paytida sözak bilan oğrigan onaning tuğruq yöllaridan yoki bola parvarişida işlatilgan buyumlar orqali yuqadi. ÖzME'ga köra, bolalar orasida u köproq qizlarda uçraydi va köpinça şaxsiy gigiyena qoidalariga amal qilinmagani sababli onadan qizga ötadi. Kattalarda kasallik odatda mikroblar bilan ifloslangan qöl orqali yuqadi; rusça Vikipediyaga köra, bunda gonokokklar közga bemorning özi tomonidan siydik-tanosil yöllaridan qöl yoki buyumlar vositasida olib kiriladi. Kattalarda köpinça bitta köz zararlanadi va kasallik çaqaloqlardagidan oğirroq keçadi.

Inglizça Vikipediya çaqaloqlar konyunktivitini kengroq tuşunça sifatida körib çiqadi: uni gonokokklardan taşqari xlamidiyalar, boşqa bakteriya va viruslar, hatto kimyoviy moddalar ham qözğatişi mumkin. Gonokokk qözğatgan şakl odatda tuğilgandan keyingi dastlabki 5 kun içida, xlamidiyali şakl esa birmunça keyinroq namoyon böladi.

ÖzME'ga köra, blennoreyada qovoqlar va köz şilliq pardasi şişadi, teri qizaradi, közdan yiring, ba'zan qon aralaş yiring oqa boşlaydi. Rusça Vikipediyaga köra, çaqaloqlarda kasallik hayotning ikkinçi-uçinçi kunida ikkala qovoqning kuçli şişi bilan boşlanib, yana 2–3 kundan söng möl yiring ajrala boşlaydi. Şilliq pardaning qattiq şişi va köp miqdorda yiring oqişi muguz pardada yara paydo bölişiga, u bitganda esa oq (leykoma) tuşişiga olib keladi. Inglizça Vikipediyaga köra, ilgari Yevropada davolanmagan holatlarning 3 foizi körlik bilan tugagan.

Blennoreyaga gumon tuğilsa, darhol şifokorga murojaat qiliş va töliq tuzalgunça davolaniş zarur. ÖzME'ga köra, davolaşda antibiotiklar va sulfanilamid dorilar qöllanadi, közlar dezinfeksiyalovçi eritmalar bilan tez-tez yuvib turiladi.

Kasallikning oldini olişda homilador ayolni tekşiruvdan ötkaziş, siydik-tanosil a'zolaridagi sözakni öz vaqtida davolaş, sanitariya va şaxsiy gigiyena qoidalariga qat'iy rioya qiliş muhim. ÖzME'ga köra, bola tuğilişi bilanoq uning közlariga penitsillin yoki albutsid eritmasi tomiziladi. Inglizça Vikipediyaga köra, bu profilaktikaning asosçisi nemis akuşeri Krede bölib, u 1881-yilda kumuş nitrat eritmasini qöllaşni taklif etgan; hozir köp mamlakatlarda bu maqsadda antibiotikli malhamlar işlatiladi. Rusça Vikipediyaga köra, bir köz zararlanganda ikkinçisini himoya qiliş uçun soğlom közga germetik böğlam qöyiladi. ÖzME hozirgi vaqtda bu kasallik kam uçrayotganini qayd etadi.