Agalaktiya

Agalaktiya (yunonça a — inkor qöşimçasi va gala — «sut») — bola emizayotgan ayolning kökrak bezlarida sut umuman ajralmay qolişi. Bu holat sut kamayib ketişi — gipogalaktiyaning eng oğir şakli hisoblanadi. Rusça Vikipediyaga köra, sutning butunlay bölmasligi aynan agalaktiya deb ataladi; inglizça Vikipediyada esa bu atama sut yetişmovçiligining boşqa nomlari qatorida berilgan.12

ÖzME'ga köra, agalaktiya asosan sut bezlari yetarliça rivojlanmaganida va içki sekretsiya bezlari faoliyati buzilganida kelib çiqadi — masalan, jinsiy bezlar va gipofiz işlab çiqaradigan gormonlar örtasidagi muvozanat izdan çiqqanda. Ba'zi içki a'zolarning kasalliklari ham sabab böliş mumkin. Bundan taşqari, ÖzME notöğri ovqatlaniş, kuçli hayajon, qörquv va asabiylaşişni ham xavf omillari qatoriga qöşadi.

Rusça Vikipediyaga köra, birlamçi sut yetişmovçiligi, ya'ni onada tuğruqdan keyingi dastlabki kunlardanoq sut keskin kam bölişi, nisbatan kam uçraydi — kuzatişlarda 2,8 foizdan 8 foizgaça hollarda. Uning asosida neyrogormonal buzilişlar yotadi; u ayrim hollarda ağir toksikoz, tuğruqdan keyingi qon ketiş, ağir akuşerlik operatsiyalari va infeksiyalardan keyin paydo böladi. Inglizça Vikipediya birlamçi sabablar qatorida sut bezi töqimasining yetarli bölmasligi, yöldoşning baçadonda qolib ketişi, Şixan sindromi, avval kökrakda ötkazilgan operatsiyalar, polikistoz tuxumdon sindromi va qalqonsimon bez faoliyatining pasayişini sanab ötadi.

ÖzME'ga köra, sutning töla yöqolişi kamdan-kam uçraydi, köp hollarda esa gipogalaktiya — sutning kamayib qolişi kuzatiladi. Inglizça Vikipediyaga köra, sut miqdori bolaning talabiga qarab ortadi va bezlar yetarliça böşatilmasa kamayadi; şu sababli ikkilamçi sut kamayişi, odatda, emiziş tartibi buzilganida yuzaga keladi va köp hollarda uning oldini oliş mumkin. Köp onalar aslida suti yetarli bölsa ham, uni kam deb öylaydi; haqiqiy yetişmovçilik bola yaxşi emsa-da, vazni ortmasa yoki suvsizlaniş belgilari kuzatilsa gumon qilinadi.

ÖzME'ga köra, agalaktiyada sut bezlarini uqalaş (massaj), öz vaqtida va töyimli ovqatlaniş, yetarli uyqu va dam oliş tavsiya etiladi. Bu çoralar yordam bermasa, şifokor maslahatiga köra bola boşqa ayolga emizdiriladi yoki gödaklar uçun möljallangan sut aralaşmalari bilan boqiladi. Inglizça Vikipediyaga köra, sut ajralişini kuçaytirişning asosiy usuli — emiziş tartibini yaxşilaş va sutni qöl bilan yoki sut sorğiç yordamida soğiş; ba'zan dori vositalari ham qöllanadi. Onasi bolani faqat kökrak suti bilan boqa olmasa, imkon qadar emizib, yetişmagan qismini sut aralaşmasi bilan töldiriş tavsiya qilinadi.