Muborak gaz-kondensat koni
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Muborak gaz-kondensat koni — Qaşqadaryo viloyatining şimoli-ğarbidagi Muborak şahri yaqinida joylaşgan tabiiy gaz va gaz kondensati konlari guruhi. ÖzME'ga köra, bu nom ostida ikki kon — Janubiy Muborak va Şimoliy Muborak konlari birlaştiriladi. Konlar Özbekistonning muhim gaz qazib olinadigan hududlaridan biri bölib, Muborak şahrining paydo bölişiga ham sabab bölgan.1
Kaşf etilişi
13ÖzME'ga köra, Janubiy Muborak konining geologik strukturasi 1955-yilda L. G. Çerkaşina va N. I. Kamoliddinov ötkazgan seysmik tadqiqotlar natijasida aniqlangan. Rusça Vikipediyaga köra, Muborak şahri 1960-yillar oxirida qurilayotgan gazni qayta işlaş majmui yonidagi işçilar posyolkasi sifatida vujudga kelgan va 1974-yilda şahar maqomini olgan. Şahar aholisining asosini dastlab neft va gaz sanoati xodimlari taşkil etgan.
Janubiy Muborak koni
13Bu kon Muborak şahridan 15–20 km janubi-şarqda joylaşgan. ÖzME ma'lumotlariga köra, uning gazliligi quyi bör davri yotqiziqlaridagi 12- va 13-mahsuldor gorizontlar bilan boğliq. Ular 1160–1470 metr çuqurlikda yotgan qumtoş, alevrolit, gravelit va gillardan tuzilgan. 12-gorizontdagi uyumning uzunligi 12,6 km, eni 4,3 km, balandligi 130 metr; 13-gorizontdagi uyum biroz kiçikroq — uzunligi 10 km, eni 3,75 km.
ÖzME'ga köra, bu yerdagi gaz asosan metandan iborat (taxminan 85–93 foiz), tarkibida oz miqdorda karbonat angidrid, azot va nodir gazlar bor. Boşlanğiç qatlam bosimi 133 atmosfera, harorati 65 daraja bölgan. Ikkala gorizontdagi kondensat fizik-kimyoviy xossalari jihatidan bir xil.
Şimoliy Muborak koni
13Bu kon şahardan 8–10 km uzoqlikda joylaşgan. ÖzME'ga köra, undagi neft va gaz uyumlari yura davri yotqiziqlari bilan boğliq: kellovey-oksford yaruslariga mansub ğovak ohaktoşlardagi 15-gorizontlarda neft hoşiyali gaz uyumi va gaz uyumi, örta yura qumtoşlaridagi 18-gorizontda esa gaz-kondensat uyumi mavjud. Uyumlar 1795–2400 metr çuqurlikda yotadi, boşlanğiç qatlam bosimi 199–235 atmosfera atrofida bölgan.
Şimoliy konning gazi ham asosan metandan iborat, oltingugurt deyarli yöq. Neftning ziçligi 0,857 g/sm³, tarkibidagi oltingugurt miqdori 1 foizdan kam. ÖzME'ga köra, konning qatlam suvlari xlorkalsiyli turga kiradi va tarkibida yod, brom, bor va ammoniy kabi qimmatli unsurlar uçraydi.
Ahamiyati
13Rusça Vikipediyaga köra, Muborak şahrida gazni qayta işlaş zavodi va «Muborakneftgaz» korxonasi faoliyat körsatadi; şahar Buxoro — Qarşi avtomobil va temir yöllari ustida joylaşgani uçun muhim transport tuguni hisoblanadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Muborak gaz-kondensat koni // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3380 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAMuborak gaz-kondensat koni. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3380
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3380
Manbalar
1 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Мубарекru.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.