Melxior
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Melxior — misning nikel bilan hosil qilgan qotişmasi; tarkibiga köpinça oz miqdorda temir va marganets ham qöşiladi. ÖzME'ga köra, u mis-nikel qotişmalari guruhiga kiradi. Taşqi körinişi kumuşga öxşaydi, lekin undan mustahkamroq va arzonroq bölgani uçun idiş-tovoq, bezak buyumlari va tangalar tayyorlaşda keng qöllanadi.12
Nomi va tarixi
13ÖzME va rusça Vikipediyaga köra, qotişma nomi uni ixtiro qilgan fransuzlar — Mayo (Maillot) va Şorye (Çorier) familiyalaridan kelib çiqqan. Rusça Vikipediyaga köra, ular 1819-yilda Lionda bu qotişmani yaratgan; fransuzça «mailleçort» nomi nemis tilida özgarib, undan rus tiliga ötgan. Biroq mis bilan nikelning qotişmasi bundan ança oldin, miloddan avvalgi 3-asrdayoq «oq mis» nomi bilan ma'lum bölgan. Inglizça Vikipediyada bunday qotişmalar «kupronikel» deb ataladi.
Tarkibi va xossalari
13Rusça Vikipediyaga köra, melxior odatda 5–30 foiz nikel, 0,8 foizgaça temir va 1 foizgaça marganetsdan iborat, qolgan qismi misdir. Qotişma bir jinsli qattiq eritma bölgani uçun sovuq va qizdirilgan holda bosim bilan oson işlanadi: ştamplanadi, kesiladi, kavşarlanadi va jilolanadi. Uning eriş harorati tarkibga qarab 1170 °C atrofida.
ÖzME'ga köra, melxiorning mexanik xossalari yuqori, u issiqlik va elektr tokini yaxşi ötkazadi. Uning eng muhim xususiyati — çuçuk va dengiz suvida, atmosfera şaroitida korroziyaga çidamliligi; rusça Vikipediyaga köra, nikel uluşi ortgan sari bu çidamlilik va mustahkamlik ham oşadi.
Ilgari melxior deb mis, nikel va rux qotişmasi (neyzilber) hamda kumuş suvi yugurtirilgan latun ham atalgan, şu sababli bunday materiallardan qilingan buyumlar hozir ham köpinça melxior buyumlar deb yuritiladi.
Qöllanilişi
13ÖzME'ga köra, melxiordan qoşiq va boşqa idiş-tovoqlar, tibbiyot asboblari, aniq mexanika detallari, tangalar va kondensator quvurlari yasaladi. Rusça Vikipediyaga köra, kumuşrang tangalarning köpçiligi taxminan 75 foiz mis va 25 foiz nikeldan iborat qotişmadan zarb qilinadi. Inglizça Vikipediyaga köra, mis-nikel qotişmalari dengiz suvi tizimlarida — issiqlik almaşinuv qurilmalari, kondensatorlar, quvurlar, kema korpusi va eşkak vintlarida, şuningdek, dengiz suvini çuçuklaştiriş qurilmalarida ham işlatiladi. 1999-yildan bunday qotişma 1 va 2 yevrolik tangalar tarkibida ham qöllanadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Melxior // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4137 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAMelxior. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4137
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4137
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Мельхиорru.wikipedia.org
- 2Inglizça Vikipediya: Cupronickelen.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.