Nassau

Nassau — Bagama Orollari poytaxti va mamlakatning eng yirik şahri. U Nyu-Providens orolida joylaşgan, mamlakatning tijorat, ta'lim, huquq, boşqaruv va ommaviy axborot markazi hisoblanadi.

Şaharga asos solingan yil manbalarda turliça körsatilgan: özbekça Vikipediyada 1656-yil, inglizça Vikipediyada 1670-yil (Buyuk Britaniyalik zodagonlar va ular olib kelgan köçmançilar tomonidan), rusça Vikipediyada esa 17-asr örtalari. Dastlab şahar qirol Çarlz II şarafiga Çarlztaun (Çarles Town) deb atalgan.

Şaharning vayron bölişi haqidagi ma'lumotlar ham farq qiladi: özbekça Vikipediyaga köra, 1694-yilda ispanlar uni vayron qilgan; inglizça Vikipediyada 1684-yilda Çarlztaunga reyd paytida şahar yondirib yuborilgani aytilgan. Şahar 1695-yilda (özbekça Vikipediyada — 1696-yilda) qayta qurilgan va Oranskiy knyazi, Niderlandiya statholderi, keyinçalik Angliya qiroli Vilgelm III şarafiga Nassau deb nomlangan.

18-asr boşida şahar qaroqçilar makoniga aylangan; ular orasida Edvard Tiç — «Qora Soqol» ham bölgan. 1718-yilda ingliz hukumati kapitan Vudes Rojersni qirollik gubernatori etib tayinlab, boşqaruvni tikladi. 1776-yilda şaharni Amerika kontinental dengiz piyodalari qisqa muddat egalladi. 1782-yilda ispanlar uni oxirgi marta bosib oldi, 1783-yilda esa Endryu Devo boşçiligidagi loyalistlar qaytarib oldi. Şundan söng AQSHdan minglab loyalistlar va ularning qullari köçib keldi. 1807-yilda Britaniya qul savdosini taqiqlagaç, qul kemalaridan ozod qilingan afrikaliklar Nyu-Providensga joylaştirildi. Koloniya 1973-yilgaça Britaniya tasarrufida bölgan; 1968-yildan Boş vazir qarorgohi Nassauda joylaşgan.

Şahar Nyu-Providens orolining şimoliy sohilida, Atlantika okeani böyida joylaşgan. Orolning maydoni 200 km², relyefi nisbatan tekis va past, past tizmalar bilan kesilgan. Nassau Mayamidan (Florida, AQSH) 290 km şarqi-janubi-şarqda joylaşgan.

Iqlimi tropik. Özbekça Vikipediyaga köra, yanvarning örtaça harorati 21°, iyulniki 28°, yillik yoğin örtaça 1150 mm. Inglizça Vikipediyada may–oktyabrdagi nam davrda kunduzgi harorat 30–32 °C, noyabr–apreldagi quruq davrda 25–27 °C ekani aytilgan.

Özbekça Vikipediyada aholi 172 ming kişi (1990-yillar örtalari), rusça Vikipediyada 274 400 kişi (2016) deb berilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, 2010-yilgi röyxatda Nassauda 128 420 ayol va 117 909 erkak yaşagan, 70 222 xonadon qayd etilgan. Nyu-Providens orolida 296 522 kişi yaşaydi — bu mamlakat aholisining 74,26 foizi. Nassauning katta aholisi boşqa orollardan poytaxtga köçiş natijasidir.

Şahar port va xalqaro moliyaviy markaz bölib, unda 250 dan ortiq bank muassasasi bor. Portdan dengiz buluti, sizal va sitrus mevalar çiqariladi. Oziq-ovqat va neftni qayta işlaş korxonalari hamda kema verfi mavjud. Turizm rivojlangan, aholining katta qismi sayyohlarga xizmat körsatişda band. Paradise orolidagi Atlantis kurorti 6000 dan ortiq bagamaliklarni iş bilan ta'minlaydi va davlat sektoridan taşqaridagi eng yirik iş beruvçi hisoblanadi. 2017-yilda Keybl-Biç hududida Baha Mar kurort-kazinosi oçilgan. Linden Pindling xalqaro aeroporti şahardan taxminan 16 km uzoqlikda joylaşgan.

Nassau mamlakatning madaniy markazi: kutubxona, muzey va kollejlar bor. Me'moriy yodgorliklardan Montegyu, Finkasl va Şarlotta qal'alari, Christ Church sobori, Vendue House saqlangan. Şahar markazida Bay Street köçasi, Qaroqçilar muzeyi va Straw Market hunarmandçilik bozori joylaşgan. Rusça Vikipediyada Parlament maydoni, Qiroliça zinapoyasi va Qirollik boğlari ham tilga olingan.