Saritoş-Qorovulbozor gaz-neft koni
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Saritoş-Qorovulbozor gaz-neft koni — Buxoro viloyatidagi tabiiy gaz va neft koni. ÖzME'ga köra, u Kogon temir yöl stansiyasidan 30 km janubi-şarqda joylaşgan va 1963-yildan işga tuşirilgan. Kon özaro yaqin ikki geologik tuzilma — Qorovulbozor va Saritoş burmalarida joylaşgan; ulardagi gaz uyumlarining çegarasi umumiy bölgani uçun ikkalasi bitta kon sifatida qaraladi.
Geologik tuzilişi
13ÖzME'ga köra, Qorovulbozor antiklinali (yuqoriga bukilgan qatlam burmasi) kenglik yönalişida çözilgan, şakli nosimmetrik, uzunligi 10 km, eni 3–4 km. Uni ikki yoriq kesib ötadi: janubiy qanotdagisi paleozoy jinslarida 150 metrlik siljiş hosil qilgan, şimoliy qanotdagisi esa 50 metrgaça siljigan uzilmani yuzaga keltirgan. Saritoş antiklinali undan ğarbi-janubi-ğarbda turadi; u ham nosimmetrik qisqa burma bölib, uzunligi 10–12 km, eni 6–8 km. Uning şimoliy qanotidan 25–60 metrlik siljişga ega uzilma ötadi.
Mahsuldor qatlamlar
13Kon hududida 38 ta quduq qazilgan va paleozoy, mezozoy hamda kaynozoy jinslari oçilgan. ÖzME'ga köra, mahsuldor gorizontlar yura davriga oid ohaktoş, qumtoş, gravelit va çiğanoqtoşlarda joylaşgan. Sanoat ahamiyatiga ega gaz uyumlari Qorovulbozor tuzilmasida neokom va kelloviy-oksford yotqiziqlaridagi 12, 13, 15 va 15a gorizontlarda, Saritoşda esa 15-gorizontda uçraydi.
12-gorizontdagi gaz 950–1000 metr çuqurlikda topilgan, qatlam qalinligi 31–40 metr, qumtoşlarning ğovakligi 13 foiz atrofida. 13-gorizont alevrolit va gil bilan almaşinib keladigan turli donadorlikdagi qumtoşlardan iborat; umumiy qalinligi 70–100 metr, foydali qismi 15 metrgaça. Saritoş tuzilmasida gaz 1200–1250 metr çuqurlikda oçilgan. Ikkala gumbazda ham kiçik neft hoşiyasi bor.
Xom aşyo tarkibi
13ÖzME'ga köra, qatlam bosimi 10,2 MPa, harorati 47°. Gazning asosiy qismi metan (hajmiga köra 90,5 foiz), azot 3,8 foiz, karbonat angidrid 0,2 foiz; quduqlardan sutkasiga 35 ming m³ gaz olinadi. Neft yengil, ziçligi 0,776–0,840 g/sm³, oltingugurt miqdori 0,32 foiz, parafin 0,92–1,54 foiz; neft debiti sutkasiga 2,6 tonna. Qatlam suvlari xlorkalsiyli bölib, tarkibida yod va brom bor.
Işlatiliş
13Kon suv bosimi rejimida işlatiladi, ya'ni uyumdagi bosimni asosan qatlam suvlari saqlab turadi. ÖzME yozilgan paytda kondan foydalanilayotgan edi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Saritoş-Qorovulbozor gaz-neft koni // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4372 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASaritoş-Qorovulbozor gaz-neft koni. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4372
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4372
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.