Coimbra
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Coimbra — Portugaliyadagi şahar va munitsipalitet, Coimbra okrugining markazi. Şahar özining universiteti bilan maşhur bölib, bu Yevropadagi eng qadimgi universitetlardan biri hisoblanadi.
Tarixi
13Rim davrida şahar Aeminium deb atalgan. Inglizça Vikipediyaga köra, rimliklar bu yerda Avgust davrida (miloddan avvalgi 63 – milodiy 14) fuqarolik jamoasini taşkil etgan; u yaqin atrofdagi Conímbriga himoyasi ostida bölgan. Conímbriga 465–468-yillar oraliğida svevlar va vestgotlar tomonidan talon-taroj qilingaç, taşlab ketilgan va episkoplik Aeminiumga köçgan. Şundan söng nom Conimbriga, keyinroq Colimbria şaklini olgan.
5-asrdan 8-asr boşigaça davom etgan vestgotlar davrida Coimbra grafligi taşkil etilgan. 714-yilda şahar Musa ibn Nusayrga taslim bölgan; Al-Andalus tarkibida u Qulumriya deb atalgan. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, şahar 871–987 va 1064–1096-yillarda Coimbra grafligining markazi bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, 1064-yilda hudud Leon va Kastiliya qiroli Fernando I tomonidan qaytarib olingan.
Afonsu Enrikiş şaharni öz qarorgohiga aylantirgan: 1131-yilda Santa-Kruz monastiri asos solingan, 1132-yilda qadimiy Rim köprigi qayta qurilgan, 1179-yilda şaharga nizomnoma (foral) berilgan. Coimbra Portugaliya qirolligining poytaxti bölgan davr uçun manbalar turliça yillarni körsatadi: rus tilidagi Vikipediya 1139–1256, inglizça Vikipediya 1131–1255.
1355-yilda, rus tilidagi Vikipediyaga köra, qirol Afonsu IV infant Pedruning sevgilisi Ineş di Kaştruni öldirişni buyurgan; öğli otasiga qarşi qözğolon kötargan va fuqarolar uruşi ikki yil davom etgan.
15–16-asrlarda Coimbra yana Portugaliyaning yirik badiiy markazlaridan biri bölgan. Universitet 1290-yilda Lissabonda asos solingan, 1308-yilda Coimbraga köçirilgan, 1338-yilda Lissabonga qaytarilgan va 1537-yilda qirol Juan III tomonidan Coimbraga mutlaq köçirilgan.
Geografiyasi
13Şahar Mondegu daryosi böyida, tepalikda joylaşgan va Lissabondan 182 km şimolda yotadi. U Markaziy mintaqa va Bayşu-Mondegu subregioniga kiradi, tarixiy jihatdan Beyra-Litoral viloyatiga mansub bölgan. Munitsipalitet şimolda Mealyada, şarqda Penakova, Vila-Nova-di-Poyareyş va Miranda-du-Korvu, janubda Kondeyşa-a-Nova, ğarbda Montemor-u-Velyu, şimoli-ğarbda Kantanyede bilan çegaradoş.
Aholisi
132021-yilgi aholi röyxatiga köra (inglizça Vikipediya) munitsipalitet aholisi 140 796 kişi, maydoni taxminan 319,40 km². Rus tilidagi Vikipediyada munitsipalitet aholisi 101,1 ming deb berilgan. Şahar aglomeratsiyasi aholisi rus tilidagi Vikipediyada 430 ming, inglizça Vikipediyada munitsipalitetlararo hamjamiyatda taxminan 460 ming kişi deb körsatilgan. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, şahar aholisining uçdan bir qismigaça universitet bilan boğliq.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Coimbra universiteti portugal tilida sözlaşuvçi dunyodagi eng qadimgi oliy ta'lim muassasasi hisoblanadi. Uning tarixiy binolari 2013-yilda YuNESKO Butunjahon merosi röyxatiga kiritilgan. Baroko uslubidagi Joanina kutubxonasi 18-asrda qurilgan.
Rim davridan suv quvuri va kriptoportik saqlanib qolgan; kriptoportik hozir Maçadu di Kaştru milliy muzeyi tarkibiga kiradi. Şuningdek, Almedina darvozasi, Santa-Kruz monastiri, Eski sobor, Manga favvorasi va Santa-Klara-a-Velya monastiri xarobalari mavjud. 2004-yilda şahar Yevropa futbol çempionati öyinlarini qabul qilgan şaharlardan biri bölgan. Şahar nomi bilan atalgan «Coimbra» talabalar qöşiği Lolita Torres ijrosida maşhur.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Coimbra // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/587 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APACoimbra. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/587
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/587
Raqamlarda
Aholi soni · 2021-yil
141 ming kişi
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q45412wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.