Bratislava
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Bratislava — Slovakiyaning poytaxti va eng yirik şahri. U mamlakatning siyosiy, madaniy va iqtisodiy markazi hisoblanadi.
Tarixi
13Bu hududdagi birinçi doimiy aholi punkti neolit davriga, çiziqli-lentali keramika madaniyatiga oid. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, miloddan avvalgi taxminan 200-yilda kelt boylar qabilasi mustahkamlangan şahar barpo etgan. Slavyanlar 5–6-asrlarda kelgan; 623–658-yillarda Samo davlati, keyinroq Nitra knyazligi va Buyuk Moraviya tarkibida bölgan.
Şahar nomining dastlabki eslatilişi (Brezalauspurc) 907-yildagi Pressburg jangi bilan boğliq: vengerlar Bavariya qöşinini mağlub etgan. Ingliz tilidagi Vikipediyada bu qal'aning aniq joylaşuvi ilmiy munozarali ekani ta'kidlanadi. Keyingi asrlarda şahar Vengriya tarkibiga kirdi; 1291-yilda Andrey III dastlabki şahar imtiyozlarini bergan.
Poytaxt davri sanalari manbalarda turliça: ÖzMEga köra Bratislava 1541–1784-yillarda Vengriya qirolligi poytaxti bölgan; rus tilidagi Vikipediyada 1541–1684-yillar, ingliz tilidagisida 1536–1783-yillar körsatilgan. 1805-yilda Fransiya va Avstriya örtasida Pressburg sulhi imzolangan. 1918-yildan keyin şahar Çexoslovakiya tarkibiga kirdi, Bratislava nomi 1919-yil 16-martda rasmiy böldi (ingliz tilidagi Vikipediya). 1939–1945-yillarda Birinçi Slovakiya Respublikasi poytaxti, 1993-yildan mustaqil Slovakiya poytaxti.
Geografiyasi
13Şahar Slovakiyaning janubi-ğarbida, Kiçik Karpat toğlari etagida, Dunayning ikkala qirğoğida va Morava daryosining çap sohilida joylaşgan. U Avstriya va Vengriya bilan çegaradoş; ikki suveren davlat bilan quruqlikdagi çegarasi bor yagona poytaxt. Vena bilan oraliq taxminan 50–55 km. Iqlimi kontinental bölib, yillik örtaça harorat +10,5 °C, yoğin 565 mm (rus tilidagi Vikipediya).
Aholisi
13Aholi soni manbalarda turliça: ÖzME — 452 ming (1997), rus tilidagi Vikipediya — 2021-yilda 475 503, ingliz tilidagi Vikipediya — taxminan 479 ming. 2001-yil röyxatiga köra slovaklar 91,4%, vengerlar 3,8%, çexlar 1,9%, nemislar 0,3% edi. 1910-yilda aholining 42% nemis, 41% venger, 15% slovak bölgan.
Iqtisodiyoti
13Bratislava hududi Slovakiyaning eng boy mintaqasi bölib, mamlakat yalpi içki mahsulotining 26% ini beradi. Aholining 75% dan köpi xizmat sohasida band. 1991-yilda Bratislava fond birjasi taşkil etilgan; şu yildan Volkswagen zavodi işlaydi. Sanoatda maşinasozlik, elektrotexnika, kimyo va neft kimyosi, töqimaçilik, oziq-ovqat, poligrafiya rivojlangan. Şahar Dunaydagi yirik portlardan biri va transport yöllari tuguni.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Şaharda Slovakiya Fanlar akademiyasi (1953), Komenskiy universiteti, texnika va iqtisod universitetlari, köplab muzey, teatr va galereyalar bor. Me'moriy yodgorliklardan gotika uslubidagi sobor (1221) va Mixaylov darvozasi (14–18-asrlar) saqlangan. Şahar har yili taxminan 1 million sayyohni qabul qiladi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Bratislava // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/614 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABratislava. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/614
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/614
Raqamlarda
Aholi soni · 31-dekabr 2025
481 ming kişi
+0,3 %31-dekabr 2024ga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q1780wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q214wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.