Oqtola tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Oqtola tumani (qirğizça: Ak-Talaa rayonu) — Qirğiziston Respublikasining Norin viloyatidagi tuman. Ma'muriy markazi — Bayetov qişloği.
Tarixi
1,3Rus tilidagi Vikipediyaga köra, tuman 1936-yil 2-sentabrda taşkil etilgan. 1944-yil 22-martda tumanning ikkita qişloq kengaşi yangi taşkil etilgan Kulanak tumaniga berilgan. 1958-yil 29-oktabrda tugatilgan Kulanak tumanining bir qismi Oqtola tumaniga qöşilgan.
Qirğiziston Prezidentining 2023-yil 3-apreldagi PF № 85 sonli farmoniga muvofiq Norin viloyatida pilot tartibda ayil aymaklari darajasida ma'muriy-hududiy islohot ötkazilgan. Natijada tumanda ayil okruglari birlaştirilib, 4 ayil aymagi taşkil etilgan: Ala-Buga, Kara-Burgon, Bayetov va Toğolok Moldo.
Geografiyasi
1,3Rus tilidagi manbaga köra, tuman Norin viloyatining janubi-ğarbiy qismida joylaşgan. Şarqda Norin tumani, şimolda Jumğol tumani, janubda Otboşi tumani, ğarbda esa Jalolobod va Öş viloyatlari bilan çegaradoş. Ingliz tilidagi manbaga köra, tuman viloyatning ğarbiy qismida bölib, şimol va şimoli-şarqdan Moldo-Too, janubdan va janubi-şarqdan Baybiçe-Too, ğarbdan Farğona tizmasi bilan öralgan. Dengiz sathidan balandligi toğlarda 2600–4737 m, vodiylarda 1500–2600 m. Tuman hududining taxminan 87,5 foizini toğlar, 12,5 foizini vodiylar egallaydi. Umumiy maydoni 7266 km². Gidrografiyada Norin, Ala-Buga va ularning irmoqlari (Terek, Jaman-Davon, Komorçok, Kurtka, Korgon va boşqalar) asosiy örin tutadi. Söngköl tuman şimoliy çegarasida joylaşgan.
Iqlimi: qişda eng past harorat vodiylarda −25 °C gaça, toğlarda −35 °C gaça tuşadi; yozda eng yuqori harorat vodiylarda +30 °C, toğlarda +20 °C atrofida. Yillik yoğin vodiylarda taxminan 300 mm, toğlarda 700 mm gaça.
Aholisi
1,3Qirğiziston 2009-yilgi aholi röyxatiga köra (rus tilidagi manba), tumanda 30 643 kişi yaşagan (50,3 foizi erkaklar), 5698 xonadon qayd etilgan. Aholining 99,9 foizini qirğizlar taşkil etgan. Ingliz tilidagi manbaga köra, 2021-yilda doimiy aholi soni 33 007 kişi bölgan.
Ma'muriy jihatdan 2023-yilgaça tuman 13 ayil okrugi va 19 aholi punktidan iborat edi: Oqtol, Oqçiy, Bayetov, Yangi-Talap, Jerge-Tal, Kara-Byurgen, Kok-Jar, Konorçok, Koş-Debe, Qizil-Beles, Terek, Toğolok-Moldo va Ugyut.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Oqtola tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/888 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAOqtola tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/888
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/888
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q379553wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q836856wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.