Maersk

Maersk (A.P. Moller – Maersk A/S) — Daniyaning dengiz yuk taşiş va logistika kompaniyasi. Boş qarorgohi Kopengagenda joylaşgan.

1904-yil aprelida kapitan Peter Mærsk Møller va uning öğli Arnold Peter Møller Svendborgda Dampskibsselskabet Svendborg (Svendborg paroxod kompaniyasi) ni taşkil etdi. 1912-yil 22-avgustda ular ikkinçi kompaniya — Dampskibsselskabet af 1912 ni asos soldi; ikki kompaniya rasman 2003-yilda birlaştirildi (rus tilidagi Vikipediyaga köra). 1928-yilda kompaniya nomiga «Maersk» sözi qöşildi (Peter Møllerning onasining qizlik familiyasi), şu yili AQSH va Osiyo örtasida Maersk Line nomi ostida qatnov boşlandi.

Ikkinçi jahon uruşi davrida flot AQSH qöşinlariga xizmat qildi, flotning yarmidan köpi yöqotildi. 1962-yilda Daniyada neft va gaz qazib oliş böyiça ekskluziv huquq olindi va Maersk Olie og Gas bölinmasi taşkil etildi. 1964-yilda F. Salling A/S supermarketlar tarmoği sotib olindi (keyin Dansk Supermarked), uning oxirgi 19% uluşi 2014-yilda sotildi. 1973-yildan kompaniya konteyner taşuvçi kemalarni özlaştira boşladi. 1979-yilda Svitzer uluşi sotib olindi.

1999-yilda CSX kompaniyasining Sealand filiali, şuningdek Safmarine Container Lines sotib olindi. 2005-yilda P&O Nedlloyd 2,3 mlrd dollarga xarid qilindi, Maersk Air aviakompaniyasi sotildi. 2006-yilda Odensedagi kemasozlik zavodida öşa vaqtdagi eng yirik konteyner kemasi Emma Mærsk qurildi. 2009-yil aprelida Maersk Alabama kemasi Somali dengiz qaroqçilari hujumiga uçradi; şu voqealar asosida 2013-yilda «Kapitan Fillips» filmi suratga olindi.

2011-yilda Daewoo kompaniyasiga Triple E sinfidagi kemalar buyurtma qilindi; birinçisi 2013-yilda topşirildi. 2016-yilda neft-gaz faoliyatini ajratib, konteyner logistikasiga e'tibor qaratiş strategiyasi e'lon qilindi. Maersk Tankers 2017-yilda A.P. Moller Holdingga sotildi, Maersk Oil Total S.A. ga 7,45 mlrd dollarga sotildi (bitim 2018-yil 8-martda yakunlandi), Maersk Drilling 2019-yil aprelida alohida röyxatga olindi. 2017-yilda kompaniya NotPetya zararli dasturi hujumidan jiddiy zarar kördi, şu yili nemis Hamburg Süd sotib olindi. 2022-yil 22-martda Maersk Rossiyadagi faoliyatini töxtatişini e'lon qildi. 2024-yil fevralida Svitzer alohida kompaniyaga ajratildi, uning aksiyalari 30-aprelda Nasdaq Copenhagenda savdoga çiqdi.

Maersk port operatsiyalari, ta'minot zanjiri boşqaruvi, ombor xöjaligi va havo yuklari bilan şuğullanadi. Eng yirik bölinma — Maersk Line (konteyner taşuvlari). APM Terminals bölinmasi Gaagada joylaşgan alohida boş qarorgohga ega va port hamda terminallar tarmoğini boşqaradi. Maersk Container Industry konteynerlar işlab çiqaradi (zavodlar Xitoyning Dongguan va Qingdao şaharlarida, boş ofisi Daniyaning Tinglev şahrida). Svitzer portlarda kemalarni tirkab olib yuriş xizmatlarini körsatadi. Damco logistika brendi 2020-yil oxirigaça tugatildi. 2023-yil sentabrida metanol bilan işlovçi Laura Mærsk feeder kemasi taqdim etildi.

• Xodimlar: 100 mingdan ortiq (taxminan 130–135 mamlakatda).
• 2025-yilgi daromad: 53,988 mlrd AQSH dollari (ingliz Vikipediyasi).
• 2025-yilda guruhda 108 160 kişi işlagan.
• Konteyner bozoridagi uluş: 14,6% (2024-yil, rus Vikipediyasi, MSCdan keyin ikkinçi örin); 17% (2021-yil yanvar, ingliz Vikipediyasi).
• 2023-yilda 310 ta öz kemasi, yana 362 tasi ijaraga olingan (rus Vikipediyasi).

Kompaniya Møller oilasi nazoratidagi xolding kompaniyalar orqali boşqariladigan ommaviy oilaviy biznes hisoblanadi. Asosiy aksiyadorlar: A.P. Moller Holding A/S (41,51% aksiya, 51,23% ovoz), A.P. Møller og Hustru Çastine Mc-Kinney Møllers Familiefond (8,84%) va Den A.P. Møllerske Støttefond (3,11%).

Mærsk Mc-Kinney Møller 1965-yildan kompaniyani boşqargan; 1993-yilda boş direktor lavozimini Jess Søderberg egalladi. Keyingi boş direktorlar: Nils Smedegaard Andersen (2007–2016), Søren Skou (2016–2022). 2023-yil 1-yanvardan boş direktor — Vincent Clerc. Boşqaruv kengaşi raisi — Robert M. Uggla (2022-yil mart oyidan), u Jim Hagemann Snabe örnini egalladi.