Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Masnaviy

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 89%Claude Opus 5.5SI 11%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Masnaviy — har bir baytining misralari oʻzaro qofiyadosh boʻlib, qofiyasi baytdan baytga yangilanib boradigan sheʼriy shakl va janr. → Masnaviy — har bir baytining misralari özaro qofiyadoş bölib, qofiyasi baytdan baytga yangilanib boradigan şe'riy şakl va janr.

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      3 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      7 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − XI asrda Gurgoniy, Ayyuqiy, Unsuriy kabi shoirlar ishqiy dostonlarni masnaviyda yozgan. Keyinroq Nizomiy Ganjaviy, Sanoiy, Attor va Jaloliddin Rumiy shu janrda ijod qilgan. Ruscha manbaga koʻra, XIV–XVI asrlarda janr tur…

      + 11-asrda Gurgoniy, Ayyuqiy, Unsuriy kabi şoirlar işqiy dostonlarni masnaviyda yozgan. Keyinroq Nizomiy Ganjaviy, Sanoiy, Attor va Jaloliddin Rumiy şu janrda ijod qilgan. Rusça manbaga köra, 14–16-asrlarda janr turki…

      9 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    4. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 35

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Masnaviy — har bir baytining misralari özaro qofiyadoş bölib, qofiyasi baytdan baytga yangilanib boradigan şe'riy şakl va janr.

    5. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Masnaviy→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 35

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Masnaviy (arab. «ikkilik»; köpligi — masnaviyot) — har bir baytining misralari qofiyadoş bölgan va baytdan baytga qofiyasi yangilanib boradigan şe'riy şakl. Arab, fors, turkiy va hind-urdu adabiyotlarida qöllangan.

      + ## Ta'rifi

      + Masnaviyda qofiya sxemasi a-a, b-b, v-v kabi boradi. Uzunligi çeklanmagan, baytlar soni notayin. Inglizça manbada köpçilik masnaviylar ön bir, goho ön böğinli vaznda yozilişi aytiladi. Rus tilidagi manbaga köra…

      + Mumtoz özbek adabiyotida (masalan, Alişer Navoiy asarlarida) syujetli kiçik şe'riy asarlar ham, dostonlar ham masnaviy deb yuritiladi. Arab muzdavij şe'riyatida esa köpinça a-a-a, b-b-b, v-v-v qofiya tartibi uçra…

      + ## Tarixi

      + Rus tilidagi manbaga köra, masnaviy örta fors tili davrida paydo bölgan. Ingliz tilidagi manbada fors tilidagi ilk ma'lum masnaviy somoniylar davriga oid ekani, zamonaviy olimlar uni arab şaklining emas, eron şe'riy…

      + XI asrda Gurgoniy, Ayyuqiy, Unsuriy kabi şoirlar işqiy dostonlarni masnaviyda yozgan. Keyinroq Nizomiy Ganjaviy, Sanoiy, Attor va Jaloliddin Rumiy şu janrda ijod qilgan. Rusça manbaga köra, XIV–XVI asrlarda janr tur…

      + Turkiy adabiyotda masnaviy şakli ilk bor Yusuf Xos Hojibning «Qutadğu bilig» asarida qöllangan. Durbekning «Yusuf va Zulayho», Haydar Xorazmiyning «Maxzan ul-asror» asarlari ham masnaviyda bitilgan. Navoiy davriga kel…

      + ## Namunalari

      + - Firdavsiyning «Şohnoma»si — rusça manbada fors milliy eposi, masnaviyning eng maşhur namunasi sifatida körsatilgan. - Jaloliddin Rumiyning «Masnaviyi ma'naviy» asari — olti kitob, taxminan 25 000 bayt; tasavvufda a…

    6. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q1505583

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.