Microsoft
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
Microsoft korporatsiyasi (Microsoft Corporation) — şaxsiy kompyuterlar, öyin pristavkalari, mobil telefonlar va boşqa hisoblaş uskunalari uçun dasturiy ta'minot işlab çiqaradigan yirik transmilliy kompaniya. Ştab-kvartirasi AQShning Vaşington ştati Redmond şahrida joylaşgan.
Tarixi
13Kompaniya 1975-yilda Bill Gates va Paul Allen tomonidan asos solingan. 1975-yil 1-yanvarda “Popular Electronics” jurnalida Altair 8800 kompyuteri haqidagi maqola çiqdi, şundan söng ular bu kompyuter uçun Basic tili interpretatorini işlab çiqdi. 1-fevralda Altair kompyuterini işlab çiqaruvçi MITS bilan litsenziya şartnomasi imzolandi. Nom sifatida Paul taklif qilgan “Micro-Soft” (microcomputer va software sözlaridan) tanlandi. Rusça Vikipediyaga köra, kompaniya 1975-yil 4-aprelda Redmondda yuridik şaxs sifatida röyxatdan ötgan; inglizça Vikipediyada esa asos solingan sana 4-aprel deb körsatilgan. Uç kişi işlagan kompaniya birinçi yilni 16 005 dollar tovar aylanmasi bilan yakunladi.
1980-yil noyabrda IBM bilan imzolangan şartnomaga köra, Microsoft yangi IBM PC uçun operatsion tizim taqdim etişi kerak edi. 1981-yilda kompaniya Tim Paterson yozgan 86-DOS'ning qayta nomlangan versiyasi — MS-DOS'ni çiqardi; 86-DOS 1.10 huquqlari 75 ming dollarga sotib olingan. 1983-yilda Allen kompaniyani tark etdi, direktorlar kengaşidagi örnini saqlab qoldi. 1985-yil 20-noyabrda Microsoft Windows çiqarildi.
Keyingi yillarda kompaniya bir qator xaridlar qildi: aQuantive (6,333 milliard dollar; 2012-yilda bitimdan 6,2 milliard dollar hisobdan çiqarildi), Skype (2011-yil, 8,5 milliard dollar), Nokia'ning Devices & Services bölimi (5,44 milliard yevro, 2014-yil 25-aprelda yopilgan), Mojang AB va Minecraft (2014-yil, 2,5 milliard dollar), GitHub (2018-yil, 7,5 milliard dollar). Rus tilidagi manbaga köra, 2016-yilda LinkedIn 26,2 milliard dollarga, 2022-yilda Activision Blizzard haqida 68,7 milliard dollarlik bitim e'lon qilingan. 2008-yilda Yahoo!ni 48 milliard dollarga sotib oliş urinişi amalga oşmadi.
Faoliyati
13Kompaniya birinçi navbatda Windows operatsion tizimlari oilasi va Microsoft Office hujjatlar bilan işlaş dasturi bilan maşhur. Bundan taşqari server dasturlari, öyinlar, dasturiy ta'minot işlab çiqiş vositalari va Xbox öyin konsollarini işlab çiqaradi. 2012-yildan Surface planşet kompyuterlari işlab çiqariladi. Navision, Solomon va Great Plains kompaniyalari sotib olinişi natijasida Microsoft Dynamics yönalişi paydo bölgan. Inglizça manbada Azure bulutli platformasi, Bing qidiruv tizimi, Outlook.com va Microsoft Store ham keltirilgan.
2021-yil aprelda Microsoft AQSh Mudofaa vazirligidan armiya uçun HoloLens asosidagi 120 mingta qurilmani ön yil içida yetkazib beriş böyiça 21,9 milliard dollarlik şartnoma oldi.
Raqamlarda
13- Mahsulotlar 80 dan ortiq mamlakatda sotiladi, dasturlar 45 dan ortiq tilga tarjima qilinadi.
- Xodimlar soni: 2020-yil 30-iyun holatiga köra 163 mingdan ziyod (uz.wikipedia), 2022-yil 30-iyun holatiga köra 221 ming (ru.wikipedia).
- 2000-yilda daromad 25,3 milliard dollar, sof foyda 7,3 milliard dollardan ortiq bölgan.
- 2021-yil iyulda bozor kapitallaşuvi 2,14 trillion dollar deb baholangan.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Boş ijroçi direktor — Satya Nadella, direktorlar kengaşining ijroçi bölmagan raisi — Jon Tompson. Kompaniya ön kişilik direktorlar kengaşi tomonidan boşqariladi; a'zolar aksiyadorlarning yillik yiğilişida saylanadi. Kengaşda beşta qömita (audit, kompensatsiya, moliyaviy, boşqaruv va nomzodlik, inqirozga qarşi) faoliyat yuritadi. Aksiyalarning 7,55 foizi Bill Gatesga, 4,66 foizi Stiv Balmerga tegişli; qolgan qimmatli qoğozlar NASDAQ'da erkin sotuvda.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Microsoft // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1812 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAMicrosoft. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1812
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1812
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2024-yil
228 ming kişi
+3,2 % (yaxşi)2022-yilga nisbatan
Daromad (tuşum) · 2026-yil
AQSh dollari: 331,8 mlrd
+17,8 % (yaxşi)2025-yilga nisbatan
Sof foyda · 2026-yil
AQSh dollari: 133,7 mlrd
+31,3 % (yaxşi)2025-yilga nisbatan
Umumiy kapital (öz mablaği) · 2024-yil
AQSh dollari: 268,5 mlrd
+30,2 % (yaxşi)30-iyun 2023ga nisbatan
Aktivlar · 2024-yil
AQSh dollari: 512,1 mlrd
+24,3 % (yaxşi)30-iyun 2023ga nisbatan
Bozor qiymati · 1-may 2025
AQSh dollari: 3,16 trln
+39,3 % (yaxşi)26-avgust 2021ga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q2283wikidata.org · 7 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.