monax
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Monax (rohib) — diniy jamoa a’zosi boʻlib, tarki dunyo qilib, zohidona hayot kechiradigan shaxs; buddizm, xristianlik, jaynizm va boshqa dinlarda uchraydi.→ Monax (rohib) — diniy jamoa a'zosi bölib, tarki dunyo qilib, zohidona hayot keçiradigan şaxs; buddizm, xristianlik, jaynizm va boşqa dinlarda uçraydi. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
10 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Monaxlik dastlab miloddan avvalgi I ming yillikda Hindistonda (buddizmda) paydo boʻlgan, keyinchalik Xitoy, Yaponiya, Tibet, Janubi-Sharqiy Osiyo va Qadimgi Sharq mamlakatlarida tarqalgan. Inglizcha manbaga koʻra, monaxl…
− Xristianlikda monaxlik III—IV asrlarda vujudga kelgan. Inglizcha manbada u III asrda choʻl otalari (Desert Fathers) bilan paydo boʻlib, keyinchalik qoidaga asoslangan jamoaviy hayotga aylangani aytiladi. Gʻarb monaxligin…
+ Monaxlik dastlab miloddan avvalgi 1-ming yillikda Hindistonda (buddizmda) paydo bölgan, keyinçalik Xitoy, Yaponiya, Tibet, Janubi-Şarqiy Osiyo va Qadimgi Şarq mamlakatlarida tarqalgan. Inglizça manbaga köra, monaxl…
+ Xristianlikda monaxlik 3–4-asrlarda vujudga kelgan. Inglizça manbada u 3-asrda çöl otalari (Desert Fathers) bilan paydo bölib, keyinçalik qoidaga asoslangan jamoaviy hayotga aylangani aytiladi. Ğarb monaxligining a…
12 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 33
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Monax (rohib) — diniy jamoa a'zosi bölib, tarki dunyo qilib, zohidona hayot keçiradigan şaxs; buddizm, xristianlik, jaynizm va boşqa dinlarda uçraydi.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Monaxlar→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 33
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Monax (yun. monaços — «yolğiz»), rohib — diniy jamoaning a'zosi bölib, odatda ibodat va tafakkur bilan ötadigan zohidona hayot keçiradi. Monaxlik buddizm, xristianlik, hinduizm va jaynizmda mavjud.
+ ## Vazifalari
+ Monax tarki dunyo qilişi, mol-mulkdan voz keçişi, oila qurmasligi va qat'iy intizomga rioya qilişi kerak. U odatda monastirda yaşaydi va uning qoidalarini bajaradi. Rus tilidagi manbaga köra, monaxlar monastirlarda…
+ Turli dinlarda talablar farq qiladi:
+ - Xristianlikda monaxlikka ötgan kişi soçini oldirib, yangi ism oladi va alohida kiyim kiyadi. Katolik an'anasida monax monastirda monastir qoidasi asosida jamoa bölib yaşaydi. - Theravada buddizmida monaxlar (bhikk…
+ Tayland va Birmada öğil bolalarning bir muddat monastirda monax sifatida yaşaşi odat tusiga kirgan. Köpçiligi bir neça yildan keyin çiqib ketadi, ayrimlari umrbod qoladi.
+ ## Tarixi
+ Monaxlik dastlab miloddan avvalgi I ming yillikda Hindistonda (buddizmda) paydo bölgan, keyinçalik Xitoy, Yaponiya, Tibet, Janubi-Şarqiy Osiyo va Qadimgi Şarq mamlakatlarida tarqalgan. Inglizça manbaga köra, monaxl…
+ Xristianlikda monaxlik III—IV asrlarda vujudga kelgan. Inglizça manbada u III asrda çöl otalari (Desert Fathers) bilan paydo bölib, keyinçalik qoidaga asoslangan jamoaviy hayotga aylangani aytiladi. Ğarb monaxligin…
+ Islom dinida monaxlar bölmagan, ammo mohiyatan ularga yaqin oqim vakillari sufiylar deb ataladi. Ba'zan monaxlarga darveşlar ham kiritiladi, lekin bu munozarali: darveşlar uylana olgan va öz uylarida yaşagan.
+ Möğulistonda 1920-yillarda bolalar bilan birga taxminan 110 000 monax bölgan, bu erkak aholining qariyb uçdan biriga teng edi.
+ ## Ta'limi va malakasi
+ Buddizmning Vajrayana yönalişida monaxlik bosqiçma-bosqiç: oddiy kişi beşta qasam («genyen») qabul qiladi, söng monastir hayotiga kirib, monax kiyimini kiyadi («rabjung»), keyin novitsiy («getshül») böladi va nih…
+ Jaynizmda töliq monaxlar martabalari: açarya (tartib rahbari), upadhyaya (özi örganadigan va örgatadigan olim monax) va muni (oddiy monax). 2012-yilda Tibet buddizmida rohibalar ham «geşema» — buddaviy falsafa dokt…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q733786
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.