Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Narşaxiy

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 100%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      10-asr tarixchisi Abruyning o'limi → 10-asr tarixçisi Abruyning ölimi

    2. Nom · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Narshaxiy → Narşaxiy

    3. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      11 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    4. Qisqa tavsif · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      X-asr tarixchisi Abruyning o'limi → 10-asr tarixçisi Abruyning o'limi

    5. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Narshaxiy→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 3

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Abu Bakr Muhammad ibn Ja'far an-Narşaxiy (899–959) — Buxoro vohasidan çiqqan tarixçi olim. U somoniylar davrida yaşab, «Buxoro tarixi» asarini arab tilida yozgan.

      + ## Hayoti

      + Töliq ismi Abu Bakr Muhammad ibn Ja'far ibn Zakariyya al-Xattob ibn Şarik an-Narşaxiy. U Buxoroning Narşax qişloğida tuğilgan. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, tuğilgan yili hijriy 286 (899), vafoti hijriy 348-yi…

      + Ingliz tilidagi manbada Narşaxiy suğdiy bölgani va u hali suğd tilini yaxşi bilgan bölişi mumkinligi aytiladi.

      + Oilasi haqida Ş. S. Kamoliddinning fikri keltiriladi: an-Nasafiy tilga olgan Abu Rafi al-Alo ibn Mansur Narşaxiyning nevarasi bölişi mumkin. Özbekça maqolada esa öğli Abu Bakr Mansur va nevarasi Abu Rafi al-Alo a…

      + ## «Buxoro tarixi»

      + Asar 943–944-yillarda (hijriy 332) arab tilida yozilib, somoniylar amiri Nuh ibn Nasrga bağişlangan. Rus tilidagi manbada boşqa bir sana sifatida 948–949-yillar ham körsatiladi.

      + Özbekça maqolaga köra, asar 36 bobdan iborat va asosan Buxoro vohasi tarixiga bağişlangan. Unda Buxoroning barpo etilişi, qadimiy nomlari va podşohlari, Karmana, Tavois, Varaxşa, Poykend kabi şahar va qişloqlar…

      + ## Asarning tarjima va naşrlari

      + Arabça asl nusxa saqlanmagan. 1128-yilda Abu Nasr Ahmad ibn Muhammad al-Qubaviy asarni fors tiliga qisqartirib tarjima qilgan va yangi ma'lumotlar qöşgan. 1178–1179-yillarda Muhammad ibn Zufar ibn Umar uni yana qisqar…

      + Asar Parijda (1892, fransuzça), Buxoroda (1904) va Tehronda (1939, forsça), Toşkentda (1897, rusça; 1966 va 1993, özbekça), Kembrijda (1954, inglizça) va Duşanbada (1979, tojikça) naşr etilgan.

      + ## Nisba masalasi

      + Ş. S. Kamoliddin as-Sam'oniyning al-Barsaxiy nisbasi bilan «Buxoro tarixi»ni boğlagan xabariga tayanib, al-Barsaxiy şakli töğriroq, an-Narşaxiy esa tarjimon yoki köçiruvçi xatosi bölişi mumkin, degan taxminni …

      + ## Xotirasi

      + 2023-yil 20-iyulda Buxoroda uning nomi berilgan «Narşaxiy» dam oliş boği oçilgan.

    6. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q2912635

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.