Novartis
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Novartis AG — Şveysariyaning Bazel şahrida joylaşgan transmilliy farmatsevtika kompaniyasi, dunyodagi yirik farmatsevtika kompaniyalaridan biri. Kompaniya 1996-yilda Ciba-Geigy va Sandoz birlaşuvi natijasida taşkil topgan.
Tarixi
13Novartis 1996-yil mart oyida Şveysariyaning Ciba-Geigy va Sandoz kompaniyalari birlaşuvidan yaratilgan. Ikkala kompaniyaning farmatsevtika va agrokimyoviy bölinmalari Novartisni taşkil etdi, boşqa korxonalar sotildi yoki Ciba Specialty Chemicals kabi mustaqil kompaniyalar sifatida ajralib çiqdi. Inglizça manbaga köra, nom lotinça novae artes (yangi mahorat) sözlariga asoslangan.
Ciba-Geigy 1970-yilda (rus tilidagi manbada — 1971-yilda) Bazelda 1857-yilda taşkil etilgan J. R. Geigy va 1859-yilda taşkil etilgan CIBA qöşilişidan paydo bölgan. Sandoz tarixi 1886-yilda Alfred Kern va Edouard Sandoz asos solgan kimyo firmasidan boşlanadi; u dastlab böyoqlar işlab çiqargan, 1895-yildan farmatsevtika bilan ham şuğullangan.
Keyingi yillarda: 2000-yilda Novartis va AstraZeneca agrobiznes bölinmalarini birlaştirib, Syngenta kompaniyasini yaratdi. 2003-yilda umumiy dorilar biznesi Sandoz nomi ostida birlaştirildi. 2005-yilda Hexal va Eon Labs, 2006-yilda Çiron Corporation sotib olindi. 2010-yilda közni parvariş kompaniyasi Alcon uçun 39,3 mlrd AQSh dollari taklif qilindi (Novartis 2008-yilda Alconning 25 foizini olgan edi). 2018-yilda Advanced Accelerator Applications va Avexis, 2019-yilda The Medicines Company, 2024-yil martida MorphoSys sotib olindi. Alcon 2019-yil aprelida alohida kompaniyaga aylantirildi; Sandozni ajratiş rejasi 2022-yil avgustida e'lon qilingan.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Kompaniya klozapin (Clozaril), karbamazepin (Tegretol), valsartan (Diovan), imatinib mesilat (Gleevec/Glivec), terbinafin (Lamisil), deferasiroks (Exjade) va boşqa preparatlarni işlab çiqaradi. Diklofenak (Voltaren) 2015-yilda GlaxoSmithKline kompaniyasiga sotilgan.
Tadqiqot faoliyatini Novartis Biotibbiyot tadqiqotlari institutlari (NIBR) olib boradi; uning global ştab-kvartirasi Kembrijda (Massaçusets, AQSh). Rus tilidagi manbaga köra, institutlar AQSh, Şveysariya, Singapur va Xitoyda joylaşgan. NIBR tarkibida rivojlanayotgan mamlakatlardagi kasalliklarga yönaltirilgan ikkita institut bor: Tropik kasalliklar instituti (sil, dang, bezgak) va Vaksinalar global salomatlik instituti (tif isitmasi, şigella).
Raqamlarda
13- 2024-yilda daromad — 50,3 mlrd dollar, şundan AQShda 21,1 mlrd dollar.
- 2024-yilda tadqiqotlarga xarajat — 9,3 mlrd dollar.
- Kompaniya 140 mamlakatda işlaydi, mahsulotlari 120 mamlakatda sotiladi (rus tilidagi manba).
- Forbes Global 2000 (2024) röyxatida 99-örin.
- Eng yirik mahsulot — Entresto (2024-yilda 7,8 mlrd dollar).
Rahbariyati va tuzilmasi
13Novartis AG — Novartis guruhi orqali işlaydigan Şveysariya xolding kompaniyasi. Rus tilidagi manbaga köra, Jorg Rayngardt 2013-yil avgustidan direktorlar kengaşi raisi, Vasant Narasimxan 2018-yildan boş direktor (CEO). Aksiyalari Şveysariya va Nyu-York birjalarida savdo qilinadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Novartis // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1897 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APANovartis. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1897
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1897
Raqamlarda
Sof foyda · 2008-yil
AQSh dollari: 8,2 mlrd
Bozor qiymati · 2017-yil
AQSh dollari: 172,8 mlrd
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q507154wikidata.org · 7 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.