Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    olim

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 63%Claude Opus 5.5SI 37%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Olim — ilmiy uslubdan foydalanib, fanning bir yoki bir necha sohasida tadqiqot olib boradigan va bilim yigʻuvchi mutaxassis. → Olim — ilmiy uslubdan foydalanib, fanning bir yoki bir neça sohasida tadqiqot olib boradigan va bilim yiğuvçi mutaxassis.

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      3 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      9 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − Zamonaviy olim faoliyatiga oʻxshash ijtimoiy rollar XVII asrda paydo boʻla boshlagan (uz.wikipedia). Qadimda ilmiy hisoblanadigan bilimlarning tashuvchilari diniy xizmatchilar boʻlgan (ru.wikipedia). Qadimgi Yunonistonda…

      − IX asr boshida Bagʻdodda xalifa al-Maʼmun «Bayt ul-hikma» (Donolik uyi) akademiyasini tashkil etgan. Unda hind va qadimgi yunon asarlari arab tiliga tarjima qilingan; xalifalikning turli joylaridan toʻplangan olimlarning…

      − «Scientist» atamasini ingliz faylasufi Uilyam Yuel (Whewell) 1833-yilda taklif qilgan; bosmada u 1834-yilda chiqqan. Gʻarbda XX asr boshlarigacha fan bilan shugʻullanuvchilar «tabiiy faylasuflar» yoki «fan odamlari» deb …

      + Zamonaviy olim faoliyatiga öxşaş ijtimoiy rollar 17-asrda paydo böla boşlagan (uz.wikipedia). Qadimda ilmiy hisoblanadigan bilimlarning taşuvçilari diniy xizmatçilar bölgan (ru.wikipedia). Qadimgi Yunonistonda t…

      + 9-asr boşida Bağdodda xalifa al-Ma'mun «Bayt ul-hikma» (Donolik uyi) akademiyasini taşkil etgan. Unda hind va qadimgi yunon asarlari arab tiliga tarjima qilingan; xalifalikning turli joylaridan töplangan olimlarning …

      + «Scientist» atamasini ingliz faylasufi Uilyam Yuel (Whewell) 1833-yilda taklif qilgan; bosmada u 1834-yilda çiqqan. Ğarbda 20-asr boşlarigaça fan bilan şuğullanuvçilar «tabiiy faylasuflar» yoki «fan odamlari» deb …

      9 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    4. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 19

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Olim — ilmiy uslubdan foydalanib, fanning bir yoki bir neça sohasida tadqiqot olib boradigan va bilim yiğuvçi mutaxassis.

    5. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Olim→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 19

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Olim (arabça: عالم — bilimli, ilimli, dono; ilm sözidan) keng ma'noda tizimli ravişda bilim yiğuvçi şaxsni bildiradi. Tor ma'noda olim deb ilmiy uslubdan foydalanuvçi şaxsga aytiladi. Ayollar uçun «olima» sözi …

      + ## Vazifalari

      + Olimlar tabiatni fizik, matematik va ijtimoiy jihatlardan çuqurroq tuşuniş uçun tadqiqotlar olib boradi. Ular ilmiy usullardan foydalanib, bilimni rivojlantirişga hissa qöşadi. Ilmiy metodologiya yaxşi tekşirilg…

      + Olimlar orasida asosan tajriba ötkazuvçilar (eksperimentatorlar) va asosan modellar yaratuvçi nazariyotçilar böladi. Ikki faoliyat orasidagi çegara aniq emas: köpinça olimlar ikkalasini ham uyğunlaştiradi.

      + Olimlar muhandislardan farqlanadi: olimlar tabiatni uning asosiy tamoyillarini anglaş maqsadida tadqiq etadi, muhandislar esa fanga ma'lum tamoyillarni texnik muammolarni hal etişda qöllaydi. Moddiy bölmagan va ölç…

      + ## Tarixi

      + Zamonaviy olim faoliyatiga öxşaş ijtimoiy rollar XVII asrda paydo böla boşlagan (uz.wikipedia). Qadimda ilmiy hisoblanadigan bilimlarning taşuvçilari diniy xizmatçilar bölgan (ru.wikipedia). Qadimgi Yunonistonda…

      + IX asr boşida Bağdodda xalifa al-Ma'mun «Bayt ul-hikma» (Donolik uyi) akademiyasini taşkil etgan. Unda hind va qadimgi yunon asarlari arab tiliga tarjima qilingan; xalifalikning turli joylaridan töplangan olimlarning…

      + «Scientist» atamasini ingliz faylasufi Uilyam Yuel (Whewell) 1833-yilda taklif qilgan; bosmada u 1834-yilda çiqqan. Ğarbda XX asr boşlarigaça fan bilan şuğullanuvçilar «tabiiy faylasuflar» yoki «fan odamlari» deb …

      + ## Ta'limi va malakasi

      + Zamonaviy olimlarning köpçiligi universitet va ilmiy-tadqiqot institutlarida, asosan magistratura va doktorantura bosqiçida tayyorlanadi. Eng yuqori daraja — doktorlik (masalan, PhD). Odatiy talablar: qiziqiş sohasi …

      + Olimlar mutaxassislik darajasini bildiruvçi ilmiy unvonlar (dotsent, doktor, professor kabi) olişi mumkin. SSSR va postsovet Rossiyasida malaka ilmiy daraja (fan nomzodi yoki doktori) va ilmiy unvon (dotsent yoki profe…

    6. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q901

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.