Özbegim
SaqlaşÖqiş: 1 daqiqa
«Özbegim» — Erkin Vohidovning qasidasi. Manbalarda u 1968-yilda yozilgani, 60-yillar muallif şe'riyatining eng avj pallasi hisoblanişi va şoirni maşhur qilgan sara şe'rlardan biri ekani aytiladi.
Yaratilişi
13Muallifning sözlariga köra, şe'r yozilgan paytda odamlarda şunday sözga ehtiyoj katta bölgan: ona tili orqaga surib qöyilgan, xalq tarixiga munosabat ham yomon edi. Tarixiy asar yozganlar oqlanmas, sovet davrini uluğlab yoziş lozim hisoblanardi. Özini «özbekmiz» deyiş millatçilik sanalardi.
Şoir qasidani matbuotda çop ettiriş oson bölmaganini aytadi. Ba'zi joylarda «özbegim» sözini «xalqimiz»ga almaştirişni talab qilişgan, bir neça misrani olib taşlaşgan; dastlabki kitobiga kirmagan baytlar ham bor. Organdagilar şe'rning paydo böliş sababini sörab siquvga olgan, masala Moskvagaça yetib borgan. Ideologlar şe'r xalq içida juda ommalaşganidan çöçigan. Şoirdan Lenin, Moskva, partiya va oktabr inqilobini kiritiş talab qilingan, buning evaziga katta tiraj va mukofotlar va'da qilingan, biroq u rozi bölmagan. Ta'qiblardan bezib, «Faust» tarjimasini bahona qilib naşriyotdagi işidan ketgan. Materialda Erkin Vohidov 1968-yilda yozgan uşbu qasidasi uçun bir neça bor KGBga çaqirilib, söroq qilingani ham qayd etilgan.
Mazmuni
13Ötkir Hoşimov qasidani oddiy madhiya yoki faxriya emas, deb ta'riflagan: hajmi kiçik asarda xalqning ming yillik tarixi, quvonç va iztiroblari tabiiy va teran aks etgan. Materialga köra, qasida keçmişning şonli sahifalarini uluğlaydi.
Ta'siri
13Qasida öz vaqtida xalq örtasida oğizdan tuşmaydigan bölib qolgan, darsliklardan joy olgan va ğayrirasmiy milliy madhiyaga aylangan. Ötkir Hoşimov uni «özbekning gimni deyiş mumkin» deb atagan va bir maktabda butun sinf bolalari uni boşidan oxirigaça jör bölib yoddan öqiganini körganini aytgan. Qasidaga yozilgan naziralar ham mavjud.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Özbegim // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1717 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAÖzbegim. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1717
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1717
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q122833452wikidata.org · 2 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.