Abdurazzoq Samarqandiy
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 39–40-b. — ziyouz.com
Abdurazzoq Samarqandiy ABDURAZZOQ SAMARQANDIY, töliq ismi Kamoliddin Abdurazzoq ibn Jaloliddin Ishoq Samarqandiy (1413.7.11 - 1482, Hirot) - maşhur sayyoh, elçi va tarixçi. Tafsir, hadis, tarix, til va adabiyot fanlarini puxta egallagan. Hayotining köp davri Samarqandda ötgani uçun Samarqandiy nisbasini olgan. A. S. arab tili grammatikasiga bağişlangan «Risolai Azudiya»ga şarh yozadi. Şohrux saroyida diplomatik yozişmalarni olib borişda qatnaşadi, elçilar boşliği sifatida 1442—44 y.larda Hindiston jan.dagi Kalikut, Xinovar, Mangalur, Bilur, Bokanur va Vijayanagar rojaligiga borib keladi. 1446—47 y.larda Şohrux uni diplomatik topşiriq b-n Gilonga jönatadi. U hayotining keyingi davrlarida Abulqosim Bobur saroyida xizmat qildi. Bobörning Mozandaronga (1453), söngra Samarqandga (1454) qilgan yurişlarida qatnaşdi. 1463 y. Abu Said mirzo A. S. ni Hirotdagi Şohruxiya xonaqosiga şayx etib tayinlaydi. A. S Movarounnahr va Örta Şarq mamlakatlarining 14—15 a.lardagi tarixiga oid boy ma'lumotlarni özida jam qilgan «Matlai sa'dayn va majmai bahrayn» («Ikki saodatli yulduzning çiqiş va ikki dengizning qöşiliş joyi») nomli tarixiy asari b-n maşhur (1467—69 y.larda fors tilida yozilgan). Asarning tanqidiy matni ilmiy izohlar b-n 1960 va 1969 y.larda Toşkentda bosilgan.
As: Matlai sa'dayn va majmai bahrayn, T., 1969.
Ad.: Örinboyev A., Abdurazzoq Samarqandiyning Hindiston safarnomasi, T., 1960.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АБДУРАЗЗОҚ САМАРҚАНДИЙ, тўлиқ исми Камолиддин Абдураззоқ ибн Жалолиддин Исҳоқ Самарқандий (1413.7.11 - 1482, Ҳирот) - машҳур сайёҳ, элчи ва тарихчи. Тафсир, ҳадис, тарих, тил ва адабиёт фанларини пухта эгаллаган. Ҳаётининг кўп даври Самарқандда ўтгани учун Самарқандий нисбасини олган. А. С. араб тили грамматикасига бағишланган «Рисолаи Азудия»га шарҳ ёзади. Шоҳрух саройида дипломатик ёзишмаларни олиб боришда қатнашади, элчилар бошлиғи сифатида 1442—44 й.ларда Ҳиндистон жан.даги Каликут, Хиновар, Мангалур, Билур, Боканур ва Вижаянагар рожалигига бориб келади. 1446—47 й.ларда Шоҳрух уни дипломатик топшириқ б-н Гилонга жўнатади. У ҳаётининг кейинги даврларида Абулқосим Бобур саройида хизмат қилди. Бобўрнинг Мозандаронга (1453), сўнгра Самарқандга (1454) қилган юришларида қатнашди. 1463 й. Абу Саид мирзо А. С. ни Ҳиротдаги Шоҳрухия хонақосига шайх этиб тайинлайди. А. С Мовароуннаҳр ва Ўрта Шарқ мамлакатларининг 14—15 а.лардаги тарихига оид бой маълумотларни ўзида жам қилган «Матлаи саъдайн ва мажмаи баҳрайн» («Икки саодатли юлдузнинг чиқиш ва икки денгизнинг қўшилиш жойи») номли тарихий асари б-н машҳур (1467—69 й.ларда форс тилида ёзилган). Асарнинг танқидий матни илмий изоҳлар б-н 1960 ва 1969 й.ларда Тошкентда босилган.
Ас: Матлаи саъдайн ва мажмаи баҳрайн, Т., 1969.
Ад.: Ўринбоев А., Абдураззоқ Самарқандийнинг Ҳиндистон сафарномаси, Т., 1960.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.