Abiotik omillar

Abiotik omillar ABIOTIK OMILLAR, muhitning abiotik omillari (yun. a — inkor qöşimçasi va bios — hayot) — muhitning tirik organizmlarga ta'sir etuvçi noorganik omillari (iqlim, t-ra, namlik, radiatsiya, tuproqning şörxokligi va b.) majmui. A.o. kimyoviy (havo, suv, tuproq tarkibi), fizikaviy (quyoş va kosmik radiatsiya, yoruğlik va issiqlikning taqsimlanişi, havo oqimlari gravitatsiyasi, suv almaşinuvi qonuniyatlari va h.k.) omillarga bulinadi. Tirik organizmlar turi, zoti yoki navining uz areali çegarasidagi soni va taqsimlaniş darajasi organizmlarning yaşaşi uçun zarur hisoblangan, ammo eng kam miqdordagi çeklangan A.o.ga boğliq. Tirik organizmlar taraqqiyot jarayonida muhitning A.o. ta'siriga moslaşib boradi. Omillardan ayrimlarining ortiqça yeki kamligi tirik organizmlarning ösişi va rivojlanişiga salbiy ta'sir körsatadi (yana q. Biotik omillar).