Asosiy mazmunga ötiş

Nima yangi v1.6.4 · 25-oktabr

Hamma versiyalar →
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Adam Mitskeviç

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 652–653-b. — ziyouz.com

    Mitskeviç Adam (1798.24.12, Novo-grudka yaqinidagi Zaosye qişloği — 1855.26.11, Istanbul) — polyak şoiri, milliy ozodlik harakati arbobi. Polyak romantizmining asosçisi. Vilen untini tugatgan (1819), polyak yoşlarining «Filomatlar» («Fan döstlari»), «Filaretlar» («Yaxşilik döstlari») taşkilotlarida faol iştirok etgan. M.ning ilk töplami («Şe'riyat», 1-j., 1822) Polşa adabiyotida romantik oqimning manifesti böldi. M. «Şe'riyat» (2-j., 1823)ga kirgan romantik ruxdagi «Grajina» liro-epik dostoni b-n Polşada «şe'riy qissa» janriga asos soldi.

    «Filaretlar» taşkiloti işi böyiça qamalgan (1823) M.ni çor ma'murlari Litvadan çiqarib yuborgan; Rossiyada yaşab, A. S. Puşkin b-n yaqin aloqada bölgan (1824—29). Bu yillar uning ğoyaviy va ijodiy ösişida mu-him davr böldi («Qrim sonetlari», 1826; «Konrad Vallenrod», 1828 va b.). M. 1830 y.dan Parijda yaşadi. «Dzyadlar» dramatik dostonining 3qismi (1832)ni va milliy mustaqillik uçun kuraş ruhi b-n sugorilgan 12 qöşiqdan iborat «Pan Tadeuş» dostoni (1834)ni naşr ettirdi. Realistik ğoyalar, intilişlar yorqin namoyon bölgan «Pan Tadeuş» dostoni milliy epopeyadir, u personajlari yuksak darajada tipiklaşgan va individuallaşgan durdona asar, eski polyak tur-muşining qomusi, serjilo söz san'-ati sanaladi. M. lirik şe'rlar turkumini (1838—39) yaratgan. Ijtimoiy va madaniy xayotda faol iş olib borgan: 1840—44 y.larda Parijda slavyanlar adabiyotidan ma'ruzalar öqigan. 1848 i. Avstriya zulmiga qarşi kuraşayotgan italiyaliklarga yordam beriş uçun polyak legionini tuzgan. 1849 y.dan demokratik ruxdagi «Xalq minbari» gaz.da muharrirlik qilgan. M. şe'rlari M. Şayxzoda, Şuhrat, Muhammad Ali, Sayyor va b. tomonidan özbek tiliga tarjima qilingan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    МИЦКЕВИЧ Адам (1798.24.12, Ново-грудка яқинидаги Заосье қишлоғи — 1855.26.11, Истанбул) — поляк шоири, миллий озодлик ҳаракати арбоби. Поляк романтизмининг асосчиси. Вилен унтини тугатган (1819), поляк ёшларининг «Филоматлар» («Фан дўстлари»), «Филаретлар» («Яхшилик дўстлари») ташкилотларида фаол иштирок этган. М.нинг илк тўплами («Шеърият», 1-ж., 1822) Польша адабиётида романтик оқимнинг манифести бўлди. М. «Шеърият» (2-ж., 1823)га кирган романтик рухдаги «Гражина» лиро-эпик достони б-н Польшада «шеърий қисса» жанрига асос солди.

    «Филаретлар» ташкилоти иши бўйича қамалган (1823) М.ни чор маъмурлари Литвадан чиқариб юборган; Россияда яшаб, А. С. Пушкин б-н яқин алоқада бўлган (1824—29). Бу йиллар унинг ғоявий ва ижодий ўсишида му-ҳим давр бўлди («Қрим сонетлари», 1826; «Конрад Валленрод», 1828 ва б.). М. 1830 й.дан Парижда яшади. «Дзядлар» драматик достонининг 3қисми (1832)ни ва миллий мустақиллик учун кураш руҳи б-н сугорилган 12 қўшиқдан иборат «Пан Тадеуш» достони (1834)ни нашр эттирди. Реалистик ғоялар, интилишлар ёрқин намоён бўлган «Пан Тадеуш» достони миллий эпопеядир, у персонажлари юксак даражада типиклашган ва индивидуаллашган дурдона асар, эски поляк тур-мушининг қомуси, сержило сўз санъ-ати саналади. М. лирик шеърлар туркумини (1838—39) яратган. Ижтимоий ва маданий хаётда фаол иш олиб борган: 1840—44 й.ларда Парижда славянлар адабиётидан маърузалар ўқиган. 1848 и. Австрия зулмига қарши курашаётган италияликларга ёрдам бериш учун поляк легионини тузган. 1849 й.дан демократик рухдаги «Халқ минбари» газ.да муҳаррирлик қилган. М. шеърлари М. Шайхзода, Шуҳрат, Муҳаммад Али, Сайёр ва б. томонидан ўзбек тилига таржима қилинган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.