Allegoriya
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 350-b. — ziyouz.com
Allegoriya (yun. allegoria — özgaça ifodalaş, kinoya, qoçirim) — badiiy tasvir, obrazlilik turi; mavhum tuşunça yoki ğoyalarni muayyan narsa, voqea va hodisa orqali ifodalaş. Mac, «töti» sözining «gapdon», «bulbul» sözining «yaxşi qöşiq aytuvçi» ma'no ifodalari bölsa, «böri», «tulki» sözlaridan «yomonlik», «yovuzlik», «ayyorlik»ni ifodalovçi salbiy ma'nolarda foydalaniladi. Söz b-n obraz örtasidagi aloqa öxşaşlik yoki uyğunlikka asoslanadi (mas, qalb—sevgi). Şarq adabiyoti, örta asrlar (Uyğoniş davri) Ğarb adabiyotida barokko, klassitsizm ruhidagi san'atda A. vositasida yaratilgan obrazlar köplab uçraydi (mas, adliya sohasida «adolat» tarozu kötarib turgan ayol şaklida ifodalanadi).
A. masal va ertaklarning ayrim turlarida keng qöllaniladi (yana q. Majoz).
Q.: Majoz
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЛЛЕГОРИЯ (юн. allegoria — ўзгача ифодалаш, киноя, қочирим) — бадиий тасвир, образлилик тури; мавҳум тушунча ёки ғояларни муайян нарса, воқеа ва ҳодиса орқали ифодалаш. Mac, «тўти» сўзининг «гапдон», «булбул» сўзининг «яхши қўшиқ айтувчи» маъно ифодалари бўлса, «бўри», «тулки» сўзларидан «ёмонлик», «ёвузлик», «айёрлик»ни ифодаловчи салбий маъноларда фойдаланилади. Сўз б-н образ ўртасидаги алоқа ўхшашлик ёки уйғунликка асосланади (мас, қалб—севги). Шарқ адабиёти, ўрта асрлар (Уйғониш даври) Ғарб адабиётида барокко, классицизм руҳидаги санъатда А. воситасида яратилган образлар кўплаб учрайди (мас, адлия соҳасида «адолат» тарозу кўтариб турган аёл шаклида ифодаланади).
А. масал ва эртакларнинг айрим турларида кенг қўлланилади (яна қ. Мажоз).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.