Alyuminotermiya
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 382-b. — ziyouz.com
Alyuminotermiya ALYUMINOTERMIYA, alyumotermiya (alyuminiy va yun. therme — issiqlik) — metallar oksidlarini alyuminiy b-n kaytarib metall va qotişmalar oliş usuli; biror metall oksidi b-n metall holidagi alyuminiyning kukun aralaşmasi yuqori t-rada qizdirilsa, 3000° gaça issiqpik ajralib çiqadi, ajralib çiqqan ortiqça issiqlik hisobiga temir öz oksididan oson qaytariladi. Bu usulni rus kimyogari N. N. Beketov (1827—1911) 1859 y. kaşf etgan. Marganets, xrom, vanadiy, volfram va turli qotişmalar A. usuli b-n olinadi. A.dan pölat va çöyanni payvandlaşda (termit payvandda, rasmga q.), yondiruvçi snaryadlarda foydalaniladi (yana q. Metallotermiya, Metallarni qaytariş).
Q.: Metallarni qaytariş, Metallotermiya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АЛЮМИНОТЕРМИЯ, алюмотермия (алюминий ва юн. therme — иссиқлик) — металлар оксидларини алюминий б-н кайтариб металл ва қотишмалар олиш усули; бирор металл оксиди б-н металл ҳолидаги алюминийнинг кукун аралашмаси юқори т-рада қиздирилса, 3000° гача иссиқпик ажралиб чиқади, ажралиб чиққан ортиқча иссиқлик ҳисобига темир ўз оксидидан осон қайтарилади. Бу усулни рус кимёгари Н. Н. Бекетов (1827—1911) 1859 й. кашф этган. Марганец, хром, ванадий, вольфрам ва турли қотишмалар А. усули б-н олинади. А.дан пўлат ва чўянни пайвандлашда (термит пайвандда, расмга қ.), ёндирувчи снарядларда фойдаланилади (яна қ. Металлотермия, Металларни қайтариш).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.