Angina

Angina (lot. angina — böğiliş) — tanglay murtak bezlarining yalliglanişi b-n keçadigan ötkir infeksion kasallik; köproq streptokokk, stafilokokk va b. mikroblar qözğatadi. Ular halqumga aksari A. bölgan bemor foydalangan uy-rözğor buyumlari (mas, yuvilmagan idiş-tovoq va b.)dan tuşadi. Köpinça halqumda böladigan va odatda kasallik qözğatmaydigan mikroblar ayrim noxuş omillar ta'sirida, mas, kişi sovqotganda yoki harorat özgarganda kasallik qözğatişi mumkin. Ba'zan oyoqning höl bölişi, muzqaymoq yeyiş, sovuq suv içiş, muzdek suvda çömiliş va b. hollarda A. b-n oğriş kuzatiladi. Halqumga muntazam tuşib turadigan tutun, çang, spirtli içimliklar, şuningdek burun orqali nafas olişni qiyinlaştiradigan adenoidlar va burun-halqumning boşqa kasalliklari A.ga sabab bölişi mumkin. Burun va yondoş böşliqlarining yalliğlanişi (mas, gaymorit), şuningdek oğiz böşliğidagi yiringli yalliğlanişlar (çirigan tişlar) ham A.ga sabab böladi. Kasallik tösatdan boşlanadi. Bemorda madorsizlik, boş oğriği, tomoq qaqrab oğrişi, açişişi, yutinganda oğriq kuzatiladi. Harorat kötariladi (38—41°); murtak bezlari qizarib, ular yuzasida yiringli karaş paydo böladi. A. b-n tez-tez oğriş natijasida murtak bezlari surunkali yalliğlanadigan bölib qoladi. A.ning kataral, follikulyar, yiringli va b. xillari farq qilinadi. Mahalliy (peritonzillyar abssess, örta quloqning ötkir yalliğlanişi) va umumiy (böğimlar, yurak, buyrakning zararlanişi) asoratlar qoldirişi mumkin. Vraç körsatmalarini bekamu-köst bajariş tez soğayib ketişga imkon beradi va asoratlar avj olişiga yöl qöymaydi.