Anqara
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 570–571-b. — ziyouz.com
Anqara — Turkiya Respublikasining poytaxti, Anqara elining ma'muriy markazi. Aholisi 4 mln. kişi (şahar atrofi b-n, 1997). Şahar Anadolu yassitoğligida, Anqara va Çubuk daryolari tutaşgan joyda, dengiz sathidan taxm. 890 m balandlikda. T.y. va avtomobil yöllari tuguni, xalqaro aeroport bor. Mamlakatning yirik sanoat, savdo va madaniyat markazi. A. Kiçik Osiyoning köhna şaharlaridan biri; mil. av. 7-a. dan Osiyoni Yevropa b-n boglagan savdo yöllaridagi Rim imperiyasiga qaraşli muhim savdo markazi sifatida ma'lum. 11-a.dan A. saljukiy turklar tasarrufida. 14-a. 1-yarmidan usmonlilar saltanati tarkibidagi Anqara poşşoligining ma'muriy markazi. 1402 y. 20 iyulda A. yonida katta jang bölgan (q. Anqara jangi). 1864 y.dan esa viloyat markazi. 1920 y. 23 apr.da A.da Turkiya Buyuk Millat majlisi oçildi va unda yangi milliy hukumat taşkil etildi. 1923 y. 13 okt-. dan A. Turkiya poytaxti, 1923 y. 29 ok-t. dan Turkiya Respublikasining poytaxti deb e'lon qilindi. A.da Turkiyaning asosiy harbiy sanoat (öqdori, qurolaslaha, samolyot z-dlari), maşinasozlik va metallsozlik, elektrotexnika, sement, yoğoçsozlik, töqimaçilik, oziq-ovqat, poligrafiya sanoati korxonalari bor. A. da bir neça un-t, konservatoriya, Otaturk nomidagi pedagogika in-ti, Tasviriy san'at akademiyasi, oliy texnika maktabi, bir qança hunar öquv yurtlari, teatrlar, muzeylar, kutubxonalar, kinoteatrlar va b. ilmiy-madaniy muassasalar bor.
Şahar 2 qismdan iborat. Şim. yoki eski A.da örta asr me'moriy yodgorliklari saqlanib qolgan. A. poytaxt bölgaç, uning jan. qismida zamonaviy binolar qurilgan.
Q.: Anqara jangi
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АНҚАРА — Туркия Республикасининг пойтахти, Анқара элининг маъмурий маркази. Аҳолиси 4 млн. киши (шаҳар атрофи б-н, 1997). Шаҳар Анадолу ясситоғлигида, Анқара ва Чубук дарёлари туташган жойда, денгиз сатҳидан тахм. 890 м баландликда. Т.й. ва автомобиль йўллари тугуни, халқаро аэропорт бор. Мамлакатнинг йирик саноат, савдо ва маданият маркази. А. Кичик Осиёнинг кўҳна шаҳарларидан бири; мил. ав. 7-а. дан Осиёни Европа б-н боглаган савдо йўлларидаги Рим империясига қарашли муҳим савдо маркази сифатида маълум. 11-а.дан А. салжукий турклар тасарруфида. 14-а. 1-ярмидан усмонлилар салтанати таркибидаги Анқара пошшолигининг маъмурий маркази. 1402 й. 20 июлда А. ёнида катта жанг бўлган (қ. Анқара жанги). 1864 й.дан эса вилоят маркази. 1920 й. 23 апр.да А.да Туркия Буюк Миллат мажлиси очилди ва унда янги миллий ҳукумат ташкил этилди. 1923 й. 13 окт-. дан А. Туркия пойтахти, 1923 й. 29 ок-т. дан Туркия Республикасининг пойтахти деб эълон қилинди. А.да Туркиянинг асосий ҳарбий саноат (ўқдори, қуроласлаҳа, самолёт з-длари), машинасозлик ва металлсозлик, электротехника, цемент, ёғочсозлик, тўқимачилик, озиқ-овқат, полиграфия саноати корхоналари бор. А. да бир неча ун-т, консерватория, Отатурк номидаги педагогика ин-ти, Тасвирий санъат академияси, олий техника мактаби, бир қанча ҳунар ўқув юртлари, театрлар, музейлар, кутубхоналар, кинотеатрлар ва б. илмий-маданий муассасалар бор.
Шаҳар 2 қисмдан иборат. Шим. ёки эски А.да ўрта аср меъморий ёдгорликлари сақланиб қолган. А. пойтахт бўлгач, унинг жан. қисмида замонавий бинолар қурилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.