Anuşteginiylar
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 568-b. — ziyouz.com
Anuşteginiylar I N I Y L A R , xorazmşohlar — özbek davlatçiligi tizi-midagi yirik sulolalardan biri (1097—1231). Anuştegin nomidan olingan. A. xorazmşoh unvoni b-n davlatni idora qilişgan (yana q. Xorazm). 12-a. oxiri — 13-a. boşlari Özbekiston tarixining muhim davri bölib, unda bu mintaqa Şarqda eng kuçli A. davlatining markaziga aylandi. A. Islom olamida hukmron mavqega ega böliş uçun Abbosiylar xalifaligi b-n raqobat qildilar. Bu davrda A.ning qudrati şu darajada ortdikl, hatgo ular endi «xorazmşoh» degan unvonni ep körmay, özlarini «sulton» deb atay boşladilar.
A. hukmronligim möğulullar istilosi va sönggi xorazmşoh — Jaloliddin Manguberdining halok bölişi b-n barham topgan.
A. vakillari: Kutbiddin Muhammad (1097-1128), Otsiz (1128—1156), El Arslon (1156—1172), Sultonşoh Maxmud (1172), Takaş (1172—1200), Muhammad (1200-1220), Jaloliddin (1220-1231).
Q.: Xorazm
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
А Н У Ш Т Е Г И Н И Й Л А Р , хоразмшоҳлар — ўзбек давлатчилиги тизи-мидаги йирик сулолалардан бири (1097—1231). Ануштегин номидан олинган. А. хоразмшоҳ унвони б-н давлатни идора қилишган (яна қ. Хоразм). 12-а. охири — 13-а. бошлари Ўзбекистон тарихининг муҳим даври бўлиб, унда бу минтақа Шарқда энг кучли А. давлатининг марказига айланди. А. Ислом оламида ҳукмрон мавқега эга бўлиш учун Аббосийлар халифалиги б-н рақобат қилдилар. Бу даврда А.нинг қудрати шу даражада ортдикл, ҳатго улар энди «хоразмшоҳ» деган унвонни эп кўрмай, ўзларини «султон» деб атай бошладилар.
А. ҳукмронлигим мўғулуллар истилоси ва сўнгги хоразмшоҳ — Жалолиддин Мангубердининг ҳалок бўлиши б-н барҳам топган.
А. вакиллари: Кутбиддин Муҳаммад (1097-1128), Отсиз (1128—1156), Эл Арслон (1156—1172), Султоншоҳ Махмуд (1172), Такаш (1172—1200), Муҳаммад (1200-1220), Жалолиддин (1220-1231).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.