Ardaşir I
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 611–612-b. — ziyouz.com
Ardaşir I ARDAŞIR I, Artaşir Papakon (taxm. mil. 180 — 239 yoki 241) — Erondagi sosoniylar sulolasi asosçisi va dastlabki şohi. A.ning bobosi Soson Fors poytaxti — Istaxr ş.dagi boş ibodatxonaning kohini bölgan. A. Parfiya podşosi Artabon V (209 — 224)ning vassali Darabgird (Forsdagi qal'a) hokimi saroyida xizmat qilgan. Taxm. 200-y.da uşbu qal'a hokimi bölgan; tez orada butun Fors, Kirmon va Gey (hoz. Isfahon)ni öziga tobe etgan hamda zodagonlar va ruhoniylar madadiga tayanib Artabon V ga qarşi çiqqan. 224 y. 28 apr.da Ormizdagon tekisligida parfiyaliklarga qaqşatqiç zarba bergan, Parfiya podşoligi şundan söngtugatilgan. 226/227 y. şahanşoh unvoni b-n toj kiygan. A.ning Mesopotamiya va Armanistonga egalik qiliş uçun Rim b-n Şarkda olib borgan uruşlari natijasida Sosoniylar davlati hududi ança kengaygan.
Ad.Pigulevskaya N. V..Yakubovskiy A. Yu, Petruşevskiy I.P..Stroyeva L. V.Belenitskiy A. M., Istoriya Irana s drevneyşix vremen do konsa XVIII veka, L., 1958.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРДАШИР I, Арташир Папакон (тахм. мил. 180 — 239 ёки 241) — Эрондаги сосонийлар сулоласи асосчиси ва дастлабки шоҳи. А.нинг бобоси Сосон Форс пойтахти — Истахр ш.даги бош ибодатхонанинг коҳини бўлган. А. Парфия подшоси Артабон V (209 — 224)нинг вассали Дарабгирд (Форсдаги қалъа) ҳокими саройида хизмат қилган. Тахм. 200-й.да ушбу қалъа ҳокими бўлган; тез орада бутун Форс, Кирмон ва Гей (ҳоз. Исфаҳон)ни ўзига тобе этган ҳамда зодагонлар ва руҳонийлар мададига таяниб Артабон V га қарши чиққан. 224 й. 28 апр.да Ормиздагон текислигида парфияликларга қақшатқич зарба берган, Парфия подшолиги шундан сўнгтугатилган. 226/227 й. шаҳаншоҳ унвони б-н тож кийган. А.нинг Месопотамия ва Арманистонга эгалик қилиш учун Рим б-н Шаркда олиб борган урушлари натижасида Сосонийлар давлати ҳудуди анча кенгайган.
Ад.Пигулевская Н. В..Якубовский А. Ю, Петрушевский И.П..Строева Л. В.Беленицкий А. М., История Ирана с древнейших времен до конца XVIII века, Л., 1958.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.