Armrestling
Manba: ÖzME, Qöşimça (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 13-b. — ziyouz.com
Armrestling (ing. agt - qöl, şgezŞpyo — kuraş) — sport turi, ikki kişi (sportçi)ning maxsus stolda tirsagini tayançdan uzmasdan bir-birining qölini qayirib muşti sirtini stolga tegiziş uçun kuraşi. Agar öng (çap) qöl bilan musobaqalaşilsa, çap (öng) qöl bilan stoldagi maxsus tutqiçdan uşlanadi. Musobaqada vaqt çeklanmaydi. Erkaklar 50, 55, 60, 65, 70, 75, 80, 90, 100, 110 kg va 110 kg dan ziyod, ayollar 45, 50, 55, 60, 65, 70, 80 kg va 80 kg dan ziyod vazn toifalarida musobaqalaşadilar.
A. qadimiy kuç sinaşiş turlaridan biri bölişiga qaramasdan 20-a. ning 50-y.lariga kelibgina AQŞdagi olis masofaga qatnovçi avtomobil haydovçilari örtasida sport turi sifatida şakllandi. 1962 y.da Jahrn armrestling federatsiyasi (\UAĞ)ga asos solindi, unga 95 davlat (Özbekiston 1996 y.dan) a'zo (2005). A. böyiça ilk jahon çempi-onati 1962 y.da (Osiyo çempionati 2000 y.da) ötkazildi. Şundan buyon har yili erkaklar, ayollar va yoşlar örtasida jahon çempionatlari taşkil qilinadi. A. AQŞ, Gruziya, Rossiya, Ukraina, Qozoğiston, Özbekiston kabi davlatlarda yaxşi rivojlangan.
Özbekistonda A. 20-a.ning 90-y.larida sport turlari qatoridan örin oldi. 1991 y.da Özbekiston A. fede-ratsiyasi tuzildi va Özbekiston çem-pionatlari (erkaklar va ayollar örtasida) uyuştirildi. Hoz. vaqtda mamlakatda A. böyiça 10 dan ziyod turli toifadagi musobaqalar taşkil etiladi. Özbekiston A. çilari 1995 y.dan xalqaro musobaqalarda qatnaşa boşladi. A. böyiça öz vazn toifalarida Umidjon Ahmedov 6 karra (1998 — 2000, 2002, 2003, 2005), Yusuf qodirov 2 karra (2000, 2002), Farid Usmonov 2 karra (ikki turda, 2005), Mirzohid Şarapov (2005) va yoşlar örtasida Komil Kerimov (2001, Sar-vinoz Tangatova 2 karra (ikki turda, 2005), Ruslan Muxtorov (2005) jahon çempioni bölişdi. Şuningdek, Avazbek Asadov, Jasur Aliakbarov, Yelena Şafronova, Amir Öroqov kabi A.çilar jahon çempionati sovrin-dorlari va Osiyo çempionlaridir. Respublikadagi 67 ta A. bölimi va tögaraklarida Fikrat Kerimov, Qurbon Konişev, Igor Şişkov, Pavel Dokuçayev kabi 29 nafar murabbiy qöl ostida 809 kişi (45 nafari ayol) şu sport turi bilan muntazam şuğullanadi (2005).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АРМРЕСТЛИНГ (инг. агт - қўл, шгезШпё — кураш) — спорт тури, икки киши (спортчи)нинг махсус столда тирсагини таянчдан узмасдан бир-бирининг қўлини қайириб мушти сиртини столга тегизиш учун кураши. Агар ўнг (чап) қўл билан мусобақалашилса, чап (ўнг) қўл билан столдаги махсус тутқичдан ушланади. Мусобақада вақт чекланмайди. Эркаклар 50, 55, 60, 65, 70, 75, 80, 90, 100, 110 кг ва 110 кг дан зиёд, аёллар 45, 50, 55, 60, 65, 70, 80 кг ва 80 кг дан зиёд вазн тоифаларида мусобақалашадилар.
А. қадимий куч синашиш турларидан бири бўлишига қарамасдан 20-а. нинг 50-й.ларига келибгина АҚШдаги олис масофага қатновчи автомобиль ҳайдовчилари ўртасида спорт тури сифатида шаклланди. 1962 й.да Жаҳрн армрестлинг федерацияси (\УАҒ)га асос солинди, унга 95 давлат (Ўзбекистон 1996 й.дан) аъзо (2005). А. бўйича илк жаҳон чемпи-онати 1962 й.да (Осиё чемпионати 2000 й.да) ўтказилди. Шундан буён ҳар йили эркаклар, аёллар ва ёшлар ўртасида жаҳон чемпионатлари ташкил қилинади. А. АҚШ, Грузия, Россия, Украина, Қозоғистон, Ўзбекистон каби давлатларда яхши ривожланган.
Ўзбекистонда А. 20-а.нинг 90-й.ларида спорт турлари қаторидан ўрин олди. 1991 й.да Ўзбекистон А. феде-рацияси тузилди ва Ўзбекистон чем-пионатлари (эркаклар ва аёллар ўртасида) уюштирилди. Ҳоз. вақтда мамлакатда А. бўйича 10 дан зиёд турли тоифадаги мусобақалар ташкил этилади. Ўзбекистон А. чилари 1995 й.дан халқаро мусобақаларда қатнаша бошлади. А. бўйича ўз вазн тоифаларида Умиджон Аҳмедов 6 карра (1998 — 2000, 2002, 2003, 2005), Юсуф қодиров 2 карра (2000, 2002), Фарид Усмонов 2 карра (икки турда, 2005), Мирзоҳид Шарапов (2005) ва ёшлар ўртасида Комил Керимов (2001, Сар-виноз Тангатова 2 карра (икки турда, 2005), Руслан Мухторов (2005) жаҳон чемпиони бўлишди. Шунингдек, Авазбек Асадов, Жасур Алиакбаров, Елена Шафронова, Амир Ўроқов каби А.чилар жаҳон чемпионати соврин-дорлари ва Осиё чемпионларидир. Республикадаги 67 та А. бўлими ва тўгаракларида Фикрат Керимов, Қурбон Конишев, Игорь Шишков, Павел Докучаев каби 29 нафар мураббий қўл остида 809 киши (45 нафари аёл) шу спорт тури билан мунтазам шуғулланади (2005).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.